II SA/Wa 167/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-10
Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Ewa Grochowska - Jung, Olga Żurawska – Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, jeśli nie udowodnił, że dojeżdża z miejscowości pobliskiej i nie wykazał, że w tej miejscowości znajduje się centrum jego aktywności życiowej?Ratio decidendi
Funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, jeżeli dojeżdża z miejscowości pobliskiej i posiada tam centrum aktywności życiowej. W przypadku braku wystarczających dowodów na powyższe okoliczności, a także zaniechania współpracy z organem w celu ustalenia miejsca zamieszkania, organ prawidłowo odmawia zwrotu kosztów dojazdu. Ciężar dowodu spoczywa na funkcjonariuszu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L.H. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości pełnienia służby. Skarżący twierdził, że organ nie dołożył należytej staranności w wyjaśnieniu sprawy i powinien przeprowadzić wizytację jego miejsca zamieszkania. Organ argumentował, że skarżący nie wykazał, iż dojeżdża z miejscowości pobliskiej i że tam znajduje się centrum jego aktywności życiowej, a nadto skarżący nie współpracował w ustaleniu jego miejsca zamieszkania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi L. H. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości pełnienia służby oddala skargę.
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłacenia L.H. zwrotu kosztów dojazdu z miejscowości zamieszkania do miejscowości pełnienia służby.
Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ podał art. 97 ust. 1 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1402), oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie warunków, trybu oraz terminów zwrotu funkcjonariuszowi Straży Granicznej kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby (Dz. U. z 2005 r. Nr 197, poz. 1641).
W uzasadnieniu organ wskazał, że funkcjonariusz pełni obowiązki służbowe w Placówce SG [...]. Podał, że z akt sprawy wynika, iż L.H. jest zameldowany na pobyt stały w [...] przy ul. [...].
Stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że do miejsca pełnienia służby dojeżdża z G., tj. miejscowości, w której na zasadzie użyczenia zajmuje lokal mieszkalny. Zdaniem organu, dojeżdżanie z G. do miejsca pełnienia służby [...] nie dowodzi, że w tejże miejscowości znajduje się centrum aktywności życiowej wnioskodawcy (skoncentrowane tam są jego interesy osobiste i majątkowe).
W konkluzji organ stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia kryterium dojeżdżania do miejsca pełnienia służby z miejscowości pobliskiej i nie przysługuje mu zwrot kosztów dojazdu na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi L.H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Kwestionując prawidłowość decyzji skarżący podniósł, że organ mógł i powinien przeprowadzić wizytację jego aktualnego miejsca zamieszkania.
Twierdził, że organy nie dołożyły należytej staranności w wyjaśnieniu sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że skarżący nie jest zameldowany na pobyt czasowy w G., natomiast jest zameldowany na pobyt stały w [...] przy ul. [...] od 14 marca 2013 r. Nadto, iż pobiera od 2007 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 97 ust. 1 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 ze zm.). Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusami.
Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 97 ust. 3 ww. ustawy, wydane zostało rozporządzenie wykonawcze – rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 września 2005 r. w sprawie warunków, trybu oraz terminów zwrotu funkcjonariuszowi Straży Granicznej kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby (Dz. U. z 2005 r. Nr 197, poz. 1641).
Paragraf 2 wskazanego rozporządzenia zawiera katalog wyłączeń.
Stanowi on, że zwrot kosztów dojazdu nie przysługuje funkcjonariuszowi w służbie stałej, jeżeli w miejscowości, w której pełni służbę:
1) posiada lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub inny dom mieszkalny albo bezpodstawnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego lub w poprzednim miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego i bezzasadnie odmówił przyjęcia tymczasowej kwatery, które odpowiadają przysługującej mu powierzchni mieszkalnej zgodnie z normą zaludnienia;
2) członkowi jego rodziny, o których mowa w art. 93 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, posiadają lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub inny dom mieszkalny, które odpowiadają przysługującej mu powierzchni mieszkalnej zgodnie z normą zaludnienia.
Zwrot kosztów dojazdu nie przysługuje funkcjonariuszowi w służbie przygotowawczej, jeżeli w miejscowości, w której pełni służbę:
1) posiada lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub inny dom mieszkalny albo członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 93 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, posiadają lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub inny dom mieszkalny;
2) bezzasadnie odmówił przyjęcia tymczasowej kwatery.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący jest zameldowany na pobyt stały w [...] przy ul. [...] od 14 marca 2013 r., służbę pełni w Placówce Straży Granicznej [...]. A zatem trafnie organ uznał, że brak jest wystarczających, przekonywujących dowodów na okoliczność, iż skarżący dojeżdża do miejsca pełnienia służby ([...]) z miejscowości pobliskiej - G., a tym samym że nie przysługuje mu zwrot kosztów dojazdu na podstawie ww. przepisów.
Zaznaczyć należy, iż skarżący oprócz oświadczenia nie przedstawił żadnych dowodów, że zamieszkuje w G.. Przeciwnie, w piśmie z dnia 12 lutego 2014 r. poinformował organ, że nie jest zameldowany na pobyt czasowy w G. Pomimo skierowanej przez organ do skarżącego korespondencji, w celu ustalenia miejsca zamieszkania, skarżący nie wskazał, gdzie znajduje się jego centrum życiowe, gdzie zamieszkuje jego rodzina, gdzie prowadzi gospodarstwo domowe, wypoczywa, przyjmuje wizyty, korespondencję, korzysta z porad lekarzy. W skardze podniósł, że organ nie wyjaśnił mu, jaki cel miały kierowane do niego pytania.
Skoro skarżący wykazał bierność w prowadzonym przez organ postępowaniu wyjaśniającym, zmierzającym do ustalenia jego miejsca zamieszkania, nieuzasadnionym jest stawianie organowi zarzutu braku staranności w działaniu. Dysponując publicznymi środkami, organ zobowiązany był do ustalenia miejsca zamieszkania – ustalenia, czy zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa do zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby – art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.).
Reasumując, skoro skarżący zaniechał współpracy z organem w przedmiocie wykazania aktualnego miejsca zamieszkania, nie odpowiedział na korespondencję organu, nie może skutecznie zarzucać organowi braku staranności w działaniu. Ciężar dowodu wykazania aktualnego miejsca zamieszkania skarżącego spoczywał na skarżącym, a nie na organie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło