II SA/Wa 1670/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J. J. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. S. na Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie świadczenia specjalnego postanawia: odmówić przyznania adwokatowi J. J. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 20 października 2016 r. zostało przyznane skarżącej w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu adwokata J. J. (pismo ORA w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., k-25 akt). Wyznaczony pełnomocnik pismem Sądu z dnia 14 grudnia 2016 r. został wezwany do sprecyzowania wniesionej skargi. Adwokat pismem z dnia 17 grudnia 2016 r. poinformował Sąd, że nie jest możliwe wykonanie wezwania, bowiem w dniu 16 grudnia 2016 r. zawiadomił Okręgową Radę Adwokacką w [...] o zaprzestaniu wykonywania zawodu adwokata z dniem [...] grudnia 2016 r. Jednocześnie wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając, że nie zostały uiszczone w całości ani w części. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu, określonym w przepisach art. 258-261 tej ustawy. Z treści art. 250 powołanej ustawy wynika obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna została rzeczywiście stronie udzielona. Sąd bowiem, w tym zakresie, odpowiada za zasadność i legalność wydatkowania środków publicznych (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., s. 317). Trzeba podkreślić, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/93). Należało więc zbadać, czy w sprawie wystąpiły przesłanki, uzasadniające przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu. Jak wynika z akt sprawy, wyznaczony pełnomocnik nie podjął w sprawie czynności procesowych, nie miał nawet możliwości zapoznania się z aktami sprawy, co sam podnosi w piśmie z dnia 17 grudnia 2016 r. W ocenie referendarza sądowego brak podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie w imieniu strony nie uprawniania pełnomocnika do skutecznego ubiegania się o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż nie wypełnia wymaganych przez prawo znamion realnie udzielonej pomocy prawnej. W tych okolicznościach przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu stanowiłoby nieuzasadniony wydatek z budżetu państwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, wyrażony m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I OZ 768/13, że nawet zapoznanie się z aktami sprawy, analiza sprawy oraz udzielenie stronie informacji telefonicznie bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (publ. LEX nr 1409755, por. również postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ 790/11, publ. LEX nr 1069714). Podobnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 6 października 2014 r., sygn. akt I SO/Wr 15/14, wskazując, że podstawą przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji przez adwokata ustanowionego z urzędu jest podjęcie przez tego adwokata czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia przez sąd sprawy (publ. LEX nr 1540265). Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 258 § 2 pkt 8 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.