II SA/Wa 1670/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-15
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Joanna Kube, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia przez funkcjonariusza propozycji zatrudnienia w Krajowej Administracji Skarbowej, skutkująca wygaśnięciem stosunku służbowego, wymaga wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej to wygaśnięcie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza w wyniku odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia, zgodnie z art. 170 ust. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, należy traktować jak zwolnienie ze służby. W związku z tym organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej to wygaśnięcie, a odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie jest niezasadna. Brak wydania takiej decyzji pozbawia funkcjonariusza prawa do kontroli instancyjnej i sądowej, co narusza gwarancje konstytucyjne.Stan faktyczny
Skarżący A.G. odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia w Krajowej Administracji Skarbowej, co skutkowało wygaśnięciem jego stosunku służbowego. Organy administracji (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej i Szef Krajowej Administracji Skarbowej) odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, uznając, że wygaśnięcie nastąpiło z mocy prawa i nie wymagało aktu administracyjnego. Skarżący zaskarżył te postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Konstytucji RP, w tym prawo do sądu i równe traktowanie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A.G. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]
Szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a., po rozpoznaniu zażalenia A. G., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] p odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zwolnienia ze służby.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, “że zgodnie z przepisem art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą. stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołany przepis w § 1 określa dwie przesłanki, które powodują, że postępowanie w danej sprawie nie może być wszczęte. Po pierwsze, podmiot wnoszący żądanie wszczęcia postępowania nie jest stroną, po drugie zaś, jeżeli z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie zachodzi inna uzasadniona przyczyna, tj. brak jest materialnoprawnej podstawy rozpatrzenia żądania strony w trybie administracyjnym. Żaden bowiem przepis prawa materialnego nie wskazuje, że w zakresie żądanym przez A. G., organ administracji publicznej rozstrzyga władczo w drodze decyzji administracyjnej, a także nie wskazuje władczej formy działania organu w sposób pośredni.
Szef KAS wskazał, że A. G. otrzymał propozycję zatrudnienia
w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w [...], lecz odmówił jej przyjęcia. W tym przypadku w oparciu o art. 170 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS doszło do wygaśnięcia stosunku służbowego z mocy prawa z dniem
[...] sierpnia 2017 r. Mimo że wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza
w przypadku braku pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, bądź też jej nieprzyjęcie w określonym terminie, traktuje się jak zwolnienie ze służby, to wygaśnięcie nie stanowi zwolnienia ze służby w znaczeniu nadanym
w ustawie o KAS i jest jedynie zrównane z nim w skutkach.
W przedmiotowej sprawie z uwagi na to, że nie zaszły przesłanki do zwolnienia funkcjonariusza ze służby brak jest podstaw prawnych do wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania rozstrzygnięcia administracyjnego w tym zakresie.
Podkreślił, że wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego jest możliwe jedynie w sytuacji określonej i wyraźnie uregulowanej przez ustawodawcę. Mając na uwadze, że strona odmówiła przyjęcia propozycji zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w [...], ocenę możliwości wszczęcia
i prowadzenia postępowania administracyjnego, należy dokonać przez pryzmat art.
165 ust. 7 w zw. z art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS i stosownych przepisów K.p.a. Stosunek służbowy strony jako funkcjonariusza w związku
z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia złożonej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, wygasł z [...] sierpnia 2017 r. na mocy art. 170 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Szef KAS zauważył, że w niniejszej sprawie przepisy ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o KAS nie przewidują formy decyzji administracyjnej wydanej
w oparciu o przepisy K.p.a. Treść art. 170 ust. 3 ustawy nie reguluje m.in. ze względu na traktowanie przez ustawodawcę wygaśnięcia stosunku służby tak jak zwolnienia ze służby, formy prawnej wygaśnięcia stosunku służby funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, poprzez załatwienie sprawy w trybie wydania decyzji administracyjnej. Z uwagi na wygaśnięcie w tym przypadku stosunku służby z mocy ustawy brak jest podstaw do wydania odrębnego aktu administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Postanowienia ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS nie przewidują możliwości weryfikacji w trybie administracyjnym w przypadku odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia w KAS. Również przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799, z późn. zm.), które zgodnie z art. 165 ust. 3 ustawy, stanowiącym że w sprawach wynikających ze stosunku pracy i stosunku służbowego stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy o Służbie Celnej, przewidują ściśle określony katalog spraw ze stosunku służbowego podlegających kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 188 tej ustawy były to sprawy dotyczące wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko, przeniesieniu na inne lub równorzędne stanowisko służbowe w związku z reorganizacją jednostki organizacyjnej, określeniu warunków pełnienia służby w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej, zawieszeniu
w pełnieniu obowiązków służbowych, a także zwolnieniu ze służby. Analogiczne regulacje w tym zakresie znalazły się również w art. 276 ustawy z dnia 16 listopada 2018 r. o KAS.
Nie można domniemywać formy decyzji administracyjnej do załatwienia sprawy, jeśli ustawodawca wyraźnie nie wskazał, że dana kwestia powinna być rozstrzygana w takim trybie. Z konstytucyjnej zasady działania organów administracji publicznej (art. 7 Konstytucji RP) i zasady ogólnej ustanowionej w art. 6 K.p.a. wynika, że nie można domniemywać władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna z okoliczności sprawy lub samego przepisu art. 104 K.p.a., czy też art. 127 K.p.a. Podstawę prawną do wydania decyzji należy wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego.
Organ zaznaczył, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż będąc szczególnym rodzajem aktu administracyjnego, decyzja administracyjna jest jednostronnym, władczym rozstrzygnięciem organu administracji państwowej o wiążących konsekwencjach obowiązujących norm prawa administracyjnego dla indywidualnego określonego podmiotu i w konkretnej sprawie, podejmowanym w sferze stosunków zewnętrznych, poza system organów państwowych i podległych im jednostek. Podstawą prawną takiego rozstrzygnięcia może być jedynie norma prawa administracyjnego, z której bezpośrednio lub pośrednio wynika, że jej konkretyzacja następuje w drodze wydania decyzji administracyjnej.
Także w doktrynie postępowania administracyjnego podkreśla się, że decyzja administracyjna stanowi jednostronne, władcze działanie organu administracji skierowane na wywołanie konkretnych indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Ustawodawca jedynie w art. 169 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS przewidział formę decyzji administracyjnej dla rozstrzygnięcia dotyczącego propozycji służby. Zgodnie z tym przepisem propozycja pełnienia służby w Służbie Ceno-Skarbowej stanowi decyzję ustalającą warunki pełnienia służby, w terminie 14 dni od dnia doręczenia propozycji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustawodawca przewidział również, że złożenie takiego wniosku nie wstrzymuje wykonania decyzji. Ponadto dla tego rodzaju postępowań stosuje się przepisy K.p.a. Wreszcie od decyzji wydanej w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Analiza powyższych przepisów wskazuje, że w sprawach, w których doszło do wygaśnięcia stosunku służby w oparciu o przepisy przejściowe dotyczące KAS, sprawy te nie mają charakteru administracyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy K.p.a. zmierzającego do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby.
Granice dyspozycyjności funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej określa ustawa
o KAS i akty wykonawcze, ustanawiające pewną sferę praw podmiotowych funkcjonariuszy, jako stron stosunków służbowych. Gwarantem tych praw są unormowania zawarte w samej ustawie o KAS, m.in. w powołanych wyżej przepisach zapewniających prawo złożenia odwołania od decyzji rozpatrzenia jej przez organ drugiej instancji.
Zdarzenie prawne wygaśnięcia stosunku służbowego nie zostało wskazane w katalogu spraw objętych ww. przepisami, zatem zakładając logiczną konstrukcję tej ustawy, zdaniem Szefa KAS słuszne jest dowodzenie, że od rozstrzygnięcia właściwego organu KAS odwołanie przysługuje jedynie, gdy ustawa pragmatyczna albo wydany akt wykonawczy oparta na tej ustawie, to przewiduje.
Wobec powyższego nie doszło do naruszenia art. 61a § 1 K.p.a. oraz art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 60 i art. 78 Konstytucji RP.
Skargę na postanowienie z [...] czerwca 2019 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. G.wnosząc o uchylenie zaskarżonego i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 61a § 1 K.p.a., poprzez błędne jego zastosowanie wyrażające się w tym, że Szef KAS niezasadnie przyjął (za organem pierwszej instancji), że w sprawie zachodzą "inne uzasadnione przyczyny", dla których postępowanie nie może być wszczęte, wyrażające się w tym, iż decyzja o zwolnieniu ze służby w przypadkach osób znajdujących się w takim stanie faktycznym powinny być w ogóle wydawane z uwagi na brak stosownych podstaw prawnych, gdy taki pogląd prawny jest błędny i powinna być wydana decyzja administracyjna o zwolnieniu ze służby,
2. art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 oraz art. 60 i art. 78 Konstytucji RP, poprzez fakt nierównego jego traktowania, wyrażający się w tym, że wbrew przytoczonym przepisom Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] i Szef KAS podtrzymują niewydanie decyzji o zwolnieniu go ze służby (choć to obowiązek prawny) i tym samym pozbawiają go prawa do jakiejkolwiek kontroli tej decyzji oraz stosują niejasne i nieobiektywne zasady zwolnień z administracji publicznej (choć powinien panować tu obiektywizm i przejrzystość), a te okoliczności wskazują na jego dyskryminację.
Skarżący wskazał, że został pozbawiony statusu funkcjonariusza wbrew art.
165 ust. 7 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS.
Bezsporne jest, że otrzymał mianowanie do służby, a podstawa prawna jego stosunku służbowego ma charakter administracyjno-prawy. Jest to stosunek, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Tak więc zarówno akt mianowania do służby, jak i akt zwalniający ze służby należą do kategorii decyzji administracyjnej.
Zwrócił uwagę na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2489/12 i 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 974/13, w których na tle poprzednio obowiązującej ustawy wskazano, że w procesie transformacji Służby Celnej każdy funkcjonariusz powinien otrzymać indywidualną decyzję administracyjną określającą miejsce pełnienia służby, stopień oraz uposażenie. Wyraźnie stwierdzono, że w stosunku do funkcjonariuszy celnych nie obowiązują żadne mechanizmy prawne tzw. wypowiedzenia zmieniającego określonego w kodeksie pracy. W związku z tym rozwiązanie stosunku służbowego powinno następować w drodze decyzji administracyjnej.
W ocenie skarżącego ustawodawca nie może pozbawiać prawa do sądu funkcjonariuszy czy urzędników w toku przekształceń kadrowych, bowiem taka regulacja pozbawia funkcjonariusza prawa do sądu, prawa do obrony swoich racji, a przyjmuje się powszechnie iż ustawa nie może zamykać nikomu drogi do sądowego dochodzenia praw, bo jest to niezgodne z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.
Skoro zatem w wyniku działań organu skarżący przestał być funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej to powinien otrzymać decyzję administracyjną o zwolnieniu ze służby, która jest zaskarżalna i podlega kontroli administracyjnej. Brak wydania wobec niego takiego rozstrzygnięcia powoduje pozbawienie go prawa do sądu, do kontroli zasadności jego zwolnienia ze służby ( i tym samym zasadności złożenia mu propozycji pracy).
W odpowiedzi na skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zaskarżone postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z [...] czerwca 2019 r., którym organ utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] kwietnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby naruszają prawo i w związku z tym skarga zasługuje na uwzględnienie.
Organy przyjęły, że odmowa przyjęcia przez skarżącego propozycji zatrudnienia, w następstwie której jego stosunek służbowy wygasł, powodowała ex lege skutek w postaci zwolnienia go ze służby i nie wymagała jakiegokolwiek działania władczego.
Sąd nie podziela tego zapatrywania organów.
Z przepisu art. 165 ust. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS wynika, że pracownicy zatrudnieni w izbach celnych oraz urzędach kontroli skarbowej oraz funkcjonariusze celni pełniący służbę w izbach celnych albo w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych stali się z dniem wejścia w życie tej ustawy, odpowiednio pracownikami zatrudnionymi w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej albo funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, pełniącymi służbę w jednostkach KAS i zachowali ciągłość pracy i służby. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składali odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemne propozycje określające nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby (art. 165 ust. 7 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS). Zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jeżeli pracownik (funkcjonariusz) złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, jego stosunek stosunki pracy (służbowy) wygasał po upływie 3 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożył to oświadczenie, jednak nie później niż 31 sierpnia 2017 r. Należy dodać, że pracownik (funkcjonariusz), któremu przedstawiono propozycję zatrudnienia albo pełnienia służby, składał w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania oświadczenie o przyjęciu albo odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie było równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby (art. 170 ust. 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o KAS). Według art. 170 ust. 3 ustawy wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza należy traktować jak zwolnienie ze służby.
Sąd zauważa, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, dotyczącym wykładni art. 170 ust. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, przyjmuje się, że wygaśnięcie stosunku służbowego oznaczające zwolnienie ze służby, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji stwierdzającej to wygaśnięcie.
Zgodnie z art. 276 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508); zwanej dalej ustawą o KAS, w przypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć odwołanie do Szefa KAS. Skoro zatem ustawodawca przewiduje dla zwolnienia funkcjonariusza formę decyzji administracyjnej, a wygaśnięcie stosunku służbowego nakazuje traktować jak zwolnienie ze służby, to nie ma podstaw do "pozbawiania" funkcjonariusza, który nie przyjął propozycji pracy prawa do otrzymania takiej decyzji (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2018 r, sygn. akt I OSK 2768/17, z 13 września 2018 r., sygn. akt I OSK 896/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 9 listopada 2017 r., sygn. akt III SAB/Gd 31/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 7 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/Rz 77/17; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy powtórzyć, że zgodnie z art. 170 ust. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, w przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego wobec złożenia oświadczenia o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktuje się jak zwolnienie ze służby. Zakładając racjonalność działań ustawodawcy przytoczona wypowiedź musi mieć określony sens, którego zgodnie z jego intencją należy poszukiwać przez odwołanie się do przepisów normujących zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Innymi słowy, skoro ustawodawca nakazuje organowi traktować, a więc uznawać zdarzenie polegające na wygaśnięciu stosunku służbowego za równorzędne ze zwolnieniem ze służby, to taki nakaz musi ukierunkować organ stosujący prawo na te regulacje, które normują procedurę zwolnienia ze służby. Organ powinien zatem podjąć dokładnie takie same działania jakie podejmuje się względem funkcjonariusza zwalnianego, czyli zobligowany jest wydać decyzję administracyjną stwierdzającą wygaśnięcie stosunku służbowego oraz podać w niej przyczyny takiego zwolnienia.
Powyższy sposób interpretacji regulacji art. 170 ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, jest ponadto uzasadniony z tej przyczyny, że reforma danej służby nie może usprawiedliwiać różnicowania ochrony stosunku służbowego funkcjonariuszy. W ocenie Sądu, byłoby rażąco niesprawiedliwe i jednocześnie oczywiście naruszające gwarancje konstytucyjne - określone w art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP - opowiedzenie się za brakiem ochrony sądowej tych funkcjonariuszy, którym organ poprzez samo "milczenie" wygasza stosunki służbowe. Nie trzeba przekonywać, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie stosunku równoznaczna z decyzją o zwolnieniu ze służby, dzięki istnieniu przepisów o kontroli instancyjnej
i sądowoadministracyjnej, zapewnia najlepsze możliwe gwarancje zachowania konstytucyjnej zasady równego dostępu do służby publicznej (art. 60 Konstytucji RP), jak również prawa do sądu (art. 45 i art. 175 Konstytucji RP).
Z tych wszystkich względów nie powinno budzić wątpliwości, że intencją ustawodawcy było - w ocenie Sądu - zobligowanie organów stosujących ustawę Przepisy wprowadzające ustawę o KAS do traktowania wygaśnięcia stosunku służbowego,
w sytuacjach określonych w art. 170 ust. 1, na równi ze zwolnieniem funkcjonariusza ze Służby Celno-Skarbowej. Zwolnienie funkcjonariusza wyłącznie w drodze milczenia organu bez jednoczesnego wyposażenia go w prawo do ochrony przysługujących mu uprawnień do pozostawania w służbie publicznej, oznaczałoby złamanie wypracowanych dotychczas zasad w zakresie kontroli podstaw zachwiania stabilności stosunku służbowego.
Naczelny Sad Administracyjny w uchwale wydanej w składzie siedmiu sędziów z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. akt I OPS/19 jednoznacznie wskazał, iż wygaśnięcie dotychczasowego stosunku służbowego następuje w wyniku niezłożenia funkcjonariuszowi propozycji dalszego zatrudnienia lub w przypadku niezaakceptowania przez niego propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby w określonym przez prawo terminie (zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w. KAS). "W takim przypadku dochodzi do wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, które traktuje się jak zwolnienie ze służby. Tutaj podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby stanowi art. 170 ust. 1 i 3 p.w. KAS. w związku z art. 276 ust. 1 i 2 ustawy o KAS." Z tej też przyczyny nie sposób przyznać organom KAS racji, że postanowienia ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o KAS oraz przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej nie przewidują możliwości weryfikacji w trybie administracyjnym stosunku służbowego i wydania decyzji w przypadku odmowy przyjęcia przez funkcjonariusza propozycji zatrudnienia w KAS.
Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., który był podstawą wydania zaskarżonego postanowienia, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, jeżeli wniosek w tej sprawie nie pochodzi od strony lub postępowanie z "innych uzasadnionych przyczyn" nie może być wszczęte. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania, np. gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w postępowaniu administracyjnym (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2159/12 i z 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1635/14, dostępne na stronie internetowej: nsa.gov.pl/orzecznictwo). Taka zatem sytuacja nie występuje w rozpatrywanej sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), o czym orzekł w sentencji wyroku. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło