II SA/Wa 1673/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-22

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie żołnierzowi zawodowemu poświadczenia bezpieczeństwa, będące konsekwencją prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne, stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej, nawet jeśli żołnierz nie został powiadomiony o wniosku o zwolnienie?
Ratio decidendi
Cofnięcie żołnierzowi zawodowemu wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa, będące skutkiem prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne, stanowi wystarczającą przesłankę do zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Nawet jeśli żołnierz nie został powiadomiony o samym wniosku o zwolnienie, brak poświadczenia bezpieczeństwa uniemożliwia dalszą służbę, a sądowa kontrola decyzji o zwolnieniu ma ograniczony zakres i nie obejmuje celowości działania organu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza D.J., któremu cofnięto poświadczenie bezpieczeństwa z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne. W konsekwencji Dyrektor Departamentu Kadr MON wydał rozkaz personalny o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej, rozpatrując odwołanie, uchylił rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia, ustalając nową datę, a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy. Żołnierz zaskarżył decyzję MON, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym brak powiadomienia o wniosku o zwolnienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Joanna Kube (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi D.J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D.J. od rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, wskutek cofnięcia żołnierzowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa, uchylił zaskarżony rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] sierpnia 2009 r., w pozostałym zaś zakresie zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Organ rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił następujący stan faktyczny sprawy. Pełnomocnik Komendanta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] cofnął D.J., zajmującemu stanowisko służbowe [...] w wymienionej jednostce wojskowej, poświadczenie bezpieczeństwa, upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "[...]". Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...]. Jak wynika z treści obu decyzji przesłanką cofnięcia żołnierzowi poświadczenia bezpieczeństwa była okoliczność skazania go prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...] za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, określone w art. 270 § 1 k.k., tj. za użycie wobec organu wojskowego jako autentycznego, podrobionego uprzednio przez nieustaloną osobę, dokumentu w postaci [...] na łączną karę grzywny. Powyższa decyzja Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego stała się przedmiotem skargi D.J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą Sąd oddalił wyrokiem z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1731/08. Rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] (punkt [...]) Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, po rozpoznaniu wniosku Komendanta [...] z dnia [...] listopada 2008 r., zwolnił D.J. z zawodowej służby wojskowej, na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 2 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 14 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137), z powodu cofnięcia mu wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Minister Obrony Narodowej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., wydanej po rozpatrzeniu odwołania, wskazał, że decyzja Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2008 r. w sprawie cofnięcia podoficerowi poświadczenia bezpieczeństwa jest decyzją ostateczną, podlegającą wykonaniu, a zatem złożenie na nią skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, czy też skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wstrzymuje jej wykonania. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej był więc uprawniony do wydania rozkazu personalnego z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek cofnięcia mu wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa, tym bardziej, że w karcie opisu zajmowanego stanowiska służbowego [...] przewidziano wymóg posiadania przez niego poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych jako "[...]". Organ podkreślił, że przyczyną cofnięcia podoficerowi powyższego poświadczenia był fakt popełnienia przez niego przestępstwa określonego w art. 270 § 1 k.k., za który został skazany prawomocnym wyrokiem sądu. Skoro zatem w Siłach Zbrojnych na każdym stanowisku służbowym istnieje dostęp do tajemnicy służbowej, co wymaga dopuszczenia do informacji niejawnych o klauzuli "[...]", to wobec braku u żołnierza tego poświadczenia bezpieczeństwa, pełnienie dalszej służby wojskowej jest niemożliwe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D.J. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2009 r., ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, poprzez ich przedwczesne i nieuzasadnione zastosowanie, - art. 6, 7, 8, 9 i art. 10 § 1 k.p.a w związku z art. 61 § 4 k.p.a., art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez zaniedbanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, jak również rażące zaniedbanie organów administracji, polegające na obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wnoszący skargę podkreślił, że nie został powiadomiony przez organ o fakcie złożenia przez Komendanta [...] wniosku z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. Ponadto wskazał, że wniosek ten nie zawierał uzasadnienia, a wyłącznie podstawę prawną zwolnienia ze służby. Brak jest w nim także jakichkolwiek informacji na temat ewentualnych możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2009 r. nie naruszają prawa w stopniu obligującym do ich uchylenia. Podstawę materialnoprawną decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej stanowił przepis art. 112 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy wydania lub pozbawienia wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Z użytego sformułowania "można zwolnić" wynika, iż podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest zatem ograniczona, nie obejmuje bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może badać tylko, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. W przedmiotowej sprawie decyzją Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2008 r. utrzymano w mocy decyzję Pełnomocnika Komendanta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. w sprawie cofnięcia D.J. poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "[...]". Przesłanką cofnięcia żołnierzowi poświadczenia bezpieczeństwa była okoliczność skazania go za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia [...] lutego 2008 r. na łączną karę grzywny. Jak wynika z akt sprawy decyzja Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2008 r. była decyzją ostateczną podlegającą wykonaniu. Złożenie zatem przez skarżącego skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 września 2009 r., sygn. II SA/Wa 1731/08 skargę oddalił i ewentualne wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wstrzymuje jej wykonania. Wobec wykazanych okoliczności Minister Obrony Narodowej miał podstawy do podjęcia działań w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Skoro w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka z art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych to należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest prawidłowa. Zdaniem Sądu, niepowiadomienie skarżącego o złożeniu przez Komendanta [...] wniosku z dnia [...] listopada 2008 r. do Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej o zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i nie ograniczało mu możliwości dochodzenia swoich praw w toku dalszego postępowania. D.J. miał pełną świadomość cofnięcia mu poświadczenia bezpieczeństwa, a zatem musiał zdawać sobie sprawę z konsekwencji wynikających z przepisów ustawy pragmatycznej. Kwestia, czy istniały możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, znajduje się poza oceną Sądu. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pełnienie służby na określonym stanowisku nie jest uzależnione od istnienia wolnego stanowiska lecz od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym, czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje właściwy organ wojskowy. Zdaniem Sądu, zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym zasady czynnego udziału strony w postępowaniu są niezasadne. Jak wynika z pisma organu z dnia [...] lipca 2009 r. skarżącego poinformowano o zakończeniu postępowania oraz o uprawnieniach strony zawartych w art. 10 § 1 k.p.a. Żołnierz skorzystał z możliwości zapoznania się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie i wyraził swoje stanowisko w sprawie (pismo z dnia [...] lipca 2009 r.). Oznacza to, że postępowanie o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej opierało się o materiał dowodowy zgromadzony w aktach personalnych D.J., który był mu znany. W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło