II SA/Wa 1678/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-10

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ może odmówić przyznania zasiłku dla bezrobotnych, jeśli dokument potwierdzający okres ubezpieczenia za granicą wpłynął do urzędu po utracie przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej, mimo że wnioskodawca nie ponosi winy za opóźnienie w uzyskaniu tego dokumentu?
Ratio decidendi
Organ prawidłowo odmówił przyznania zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ dokument potwierdzający okres ubezpieczenia za granicą wpłynął do urzędu po utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Prawo do zasiłku przysługuje wyłącznie osobie posiadającej status bezrobotnego w momencie spełnienia przesłanek do jego przyznania. Sąd administracyjny nie jest właściwy do przyznawania świadczeń ani rozpatrywania roszczeń odszkodowawczych.
Stan faktyczny
Skarżący zarejestrował się jako bezrobotny i wystąpił o formularz E-301 potwierdzający okresy ubezpieczenia za granicą. Po otrzymaniu formularza, organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że łączny okres ubezpieczenia był niewystarczający. Po uchyleniu tej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ponownie odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że dokument potwierdzający ubezpieczenie za 2008 rok wpłynął po utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, domagając się uchylenia decyzji, wypłaty świadczeń oraz odszkodowania za straty moralne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania P. T. zasiłku dla bezrobotnych. Organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny: Z dniem 1 lutego 2010 r. skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]. W dniu 9 lutego 2010 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] Oddziału Zamiejscowego w [...] o wystąpienie do właściwej zagranicznej instytucji o wydanie formularza E-301 potwierdzającego okresy jego ubezpieczenia i zatrudnienia na terytorium [...]. Do siedziby WUP wpłynął ww. formularz w dniu 12 marca 2010 r. W związku z tym WUP wystąpił do PUP z prośbą o przekazanie akt sprawy skarżącego w celu ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Unii Europejskiej, pozostałych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji [...]. Niniejsze akta zostały przesłane dnia 16 marca 2010 r. Dnia [...] marca 2010 r. Marszałek Województwa [...] wydał decyzję odmawiającą przyznania wnioskodawcy prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ustalił, że łączny okres ubezpieczenia skarżącego wyniósł mniej niż 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień, w którym zarejestrował się w PUP jako osoba bezrobotna. Wobec powyższego skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] maja 2010 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem zwrócenia się do [...] instytucji właściwej z prośbą o ustosunkowanie się do dokumentów dołączonych przez skarżącego do odwołania oraz dodatkowo sprostowanie punktów 3.1 i 4.1 formularza E-301. WUP w dniu [...] czerwca 2010 r. zwrócił się do [...] instytucji właściwej o wydanie formularza E-301 potwierdzającego okres ubezpieczenia skarżącego w 2008 r. [...] instytucja właściwa przesłała uwierzytelnioną kopię formularza E-301 z dnia [...] kwietnia 2009 r. potwierdzającą okres ubezpieczenia za okres od 3 marca 2008 r. do 30 listopada 2010 r. wraz z informacją, że oryginał został wysłany skarżącemu. Niniejsza uwierzytelniona kopia formularza trafiła do WUP [...] czerwca 2010 r. WUP w dniu [...] czerwca 2010 r. otrzymał od PUP informację o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 8 kwietnia 2010 r. W związku z powyższym Marszałek Województwa [...] wydał decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się pismem z dnia 16 lipca 2010 r. Oprócz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, skarżący w uzasadnieniu odwołania podniósł, iż brak jest jego winy w opóźnieniu potwierdzenia okresu ubezpieczenia w roku 2008. Organ po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], uznając decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. za prawidłową. W uzasadnieniu organ podniósł, że formularz E-301 z dnia [...] kwietnia 2009 ro., potwierdzający okres ubezpieczenia skarżącego na terytorium [...] w 2008 r. wpłynął do WUP dopiero w dniu [...] czerwca 2010 r., czyli po fakcie utraty statusu osoby bezrobotnej, co nastąpiło z dniem 8 kwietnia 2010 r. Dodatkowo stwierdził, że łączny okres ubezpieczenia i zatrudnienia udokumentowany przed wpływem do WUP formularza E-301 z dnia [...] kwietnia 2009 r. za okres od dnia 25 lutego 2009 r. do dnia 19 grudnia 2009 r., wynosił 298 dni. Tym samym organ przyjął, że skarżący przed dniem utraty statusu osoby bezrobotnej nie udokumentował okresu uprawniającego do zasiłku w wymiarze co najmniej 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w PUP, co oznacza, że nie spełnił on podstawowego warunku otrzymania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ również nie przychylił się do zarzutu skarżącego, że opóźnienie w potwierdzeniu przez [...] instytucję właściwą jego okresu ubezpieczenia za 2008 r. nastąpiło "nie z jego przyczyny". Uzasadnił to tym, iż, [...] instytucja właściwa w piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r., które wpłynęło do WUP dnia [...] czerwca 2010 r., poinformowała WUP, że oryginał formularza E-301 z dnia [...] kwietnia 2009 r. został tego samego dnia przesłany bezpośrednio skarżącemu na wskazany przez niego adres. Oznacza to, że skarżący powinien był dysponować ww. formularzem już w 2009 r. W skardze z dnia 29 września 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji organu z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Ponadto wniósł o wypłatę świadczeń za okres od 1 lutego 2010 r. do 8 kwietnia 2010 r. oraz zasądzenie od organu 10.000 zł tytułem strat moralnych. W uzasadnieniu skargi ponownie podkreślił, iż nie ponosi winy za długi czas, w jakim organ kompletował dokumentację w jego sprawie. W odpowiedzi na skargę organ powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż winna się ona ostać w obrocie prawnym jako prawidłowa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób poprawny ustalił przesłanki przemawiające za odmową przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z uwagi na fakt, iż dla nabycia powyższego prawa, w realiach faktycznych sprawy, konieczne było zaliczenie okresu pracy skarżącego poza granicami Polski, punktem wyjścia było ustalenie, czy strona składając wniosek udokumentowała należycie ten okres zatrudnienia. Obowiązek w tym zakresie obciąża bowiem w pierwszej kolejności osobę, która z faktu pracy za granicą wywodzi dla siebie określone skutki prawne. Trafnie zaś wskazał organ w skarżonej decyzji, iż aby skorzystać z przepisu art. 67 rozporządzenia nr 1408/71 zainteresowany przedstawia instytucji właściwej (w myśl art. 80 ust. 1 rozporządzenia nr 574/72) zaświadczenie wymieniające okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia przebyte poza granicami kraju. W świetle powyższego, aby strona mogła liczyć na przyznanie zasiłku od dnia złożenia wniosku, jednocześnie ze złożeniem tego wniosku powinna dołączyć do niego formularz E – 301 udowadniając organowi okresy swojego ubezpieczenia poza granicami kraju. Organ w tym zakresie nie posiada bowiem wiedzy z urzędu. Jeśli zaś strona nie udowodni organowi czasu swojego ubezpieczenia poza granicami kraju, a z faktu tego ubezpieczenia chce wywodzić skutki prawne, ustalenia w przedmiotowym zakresie musi poczynić organ. W tym jednakże wypadku, prawo do zasiłku może zostać przyznane najwcześniej od chwili, gdy organ otrzyma informacje potwierdzające fakt ubezpieczenia strony poza granicami kraju i pod warunkiem, iż w dacie otrzymania takiej informacji strona będzie spełniać przesłanki umożliwiające przyznanie jej dochodzonego świadczenia. Istotne jest więc to, aby w omawianym momencie stronie przysługiwał status osoby bezrobotnej. Stąd też, przyznając prawo do zasiłku w tym czasie organ może to prawo przyznać wyłącznie w zakresie na jaki w tej dacie pozwalają przepisy obowiązującego prawa. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy podać należy, że skarżona decyzja jest poprawna i została wydana w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dacie, w której organ otrzymał od instytucji zagranicznej potwierdzenie ubezpieczenia skarżącego poza granicami kraju. Wbrew twierdzeniom strony organ nie mógł zaś przyznawać omawianego prawa według daty złożenia wniosku przez stronę, gdyż strona nie udowodniła okresu ubezpieczenia poza granicami kraju. Z tego też względu strona nie może skutecznie zarzucać organowi opieszałości w ustaleniach danych objętych formularzem E – 301. Po pierwsze, jak już wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, to na stronie ciąży obowiązek wykazania przedmiotowych kwestii. Jeśli strona nie uczyni zadość temu wymogowi, musi pogodzić się z faktem, że prawo do zasiłku może zostać jej przyznane dopiero po uczynieniu stosownych ustaleń przez organ. Nadto podnieść należy, iż organ podejmował czynności w sprawie bez zbędnej zwłoki. Czas trwania postępowania wymuszony był zaś koniecznością oczekiwania na odpowiedź od organu zagranicznego. W świetle powyższego, w sytuacji, gdy informacja o okresie ubezpieczenia skarżącego za granicą kraju, wpłynęła do organu w czasie, gdy strona utraciła status osoby bezrobotnej, dochodzone świadczenie nie mogło już zostać przyznane. Przesłanką bezwzględnie konieczną dla przyznania przedmiotowego świadczenia, poza wykazaniem okresu ubezpieczenia za granicą, jest posiadanie statusu osoby bezrobotnej. Omawiane świadczenie przysługuje bowiem wyłącznie stronie, która posiada taki status. W tym stanie sprawy, uznając, iż skarżona decyzja nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Na marginesie podnieść również należy, iż zawarte w skardze żądanie przyznania przez tut. Sąd dochodzonego świadczenia nie mogło zostać ocenione merytorycznie. Sąd administracyjny jest bowiem sądem prawa, co oznacza, że zajmuje się badaniem zgodności z prawem skarżonej decyzji. Nie posiada zaś uprawnień do przyznawania jakichkolwiek świadczeń. Sąd administracyjny nie jest także właściwy do rozstrzygania w zakresie roszczeń odszkodowawczych, która to materia znajduje się w kognicji sądownictwa powszechnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło