II SA/Wa 1680/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant starszy specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. K. i A. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę Uchwałą nr [...] z [...] sierpnia 2024r. Zarząd Dzielnicy [...] (dalej: "Organ") działając na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z 28 grudnia 2008r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz.Urz. Woj. Maz. z 2016r. poz. 6725). § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt. 1, § 7 ust.1 pkt 2, § 32 ust. 1 pkt 4 i 6 w związku z ust. 8 uchwały nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz.Urz. Woj. Maz. poz. 14836 z późn. zm.), odmówił A. i M. K. (dalej jako "Wnioskodawcy", "Skarżący") udzielenia pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu uchwały z [...] sierpnia 2024 r. podano, że Wnioskodawcy złożyli wniosek o pomoc mieszkaniową zamieszkując w lokalu nr [...] przy ul. [...]. W lokalu tym wnioskodawcy zamieszkują wraz z dwójką dzieci: J. K. (ur. w 2007r.) oraz K. K. (ur. w 2017r.) na podstawie umowy najmu od osoby prywatnej. Przedmiotową sprawę rozpatrzono w oparciu o § 4, uchwały nr XXIII/669/2019 Rady miasta stołecznego Warszawy z 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, pomoc mieszkaniowa może być udzielona osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 (dochodowe) oraz w § 7 ust. 1 (metrażowe). W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że średni miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie domowym wnioskodawców wyniósł 3 579,92 zł i nie przekroczył kryterium uprawniającego do uzyskania pomocy mieszkaniowej - najmu socjalnego lokalu( które dla czterech osób wynosi 4467,59 zł), powierzchnia mieszkalna lokalu nr [...] przy ul. [...], z którego A. i M. K. ubiegają się o pomoc mieszkaniową wynosi 29,50 m2 i przekracza kryterium metrażowe określone w ww. uchwale .które dla czterech osób wynosi 26 m2. Jak wskazano, w niniejszej sprawie ma również zastosowanie § 32 ust. 1 pkt 4 i 6 ww. uchwały zgodnie z którymi wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej m.in. posiadanie przez wnioskodawcę innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt. 1 umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, a także warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Jak zostało ustalone przez Organ na podstawie załączonych do wniosku dokumentów wynika, że umowa najmu okazjonalnego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] została zawarta z Wnioskodawcami do dnia [...] października 2024r. a zatem Wnioskodawcy na dzień wydawania niniejszej uchwały posiadają tytuł prawny do lokalu w którym obecnie zamieszkują. W związku z czym ich potrzeby życiowe są zabezpieczone. Ponadto, Organ ustalił, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] - gdzie zameldowana na pobyt stały jest Wnioskodawczyni - zamieszkuje jedna osoba tj. ojciec adopcyjny A. K. Lokal ten składa się z 3 pokoi i aneksu kuchennego o powierzchni użytkowej 59,57 m2 . Zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami uchwały o pomocy mieszkaniowej, jeżeli w lokalu nie ma wydzielonego pomieszczenia kuchennego bądź wnęki kuchennej, powierzchnie pokoju, w którym znajduje się miejsce do przygotowywania posiłków pomniejsza się o 20% jednak nie więcej niż o 4 m2 . Mając na uwadze powyższe powierzchnia mieszkalna przedmiotowego lokalu wynosi 45,69 m2, a zatem lokal pozwala na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawców. Wobec czego, na podstawie § 32 ust. 8 uchwały informacje uzyskane w toku analizy mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, co konkludując wpłynęło na negatywne rozpatrzenie wniosku złożonego przez A. i M. K. W dniu 23 września 2024r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i M. K. Zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie: a) art. 7, 77 § 1,80, 107 § 3 k.p.a., w zw. z § 7 ust. 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności przejawiające się zaniechaniem oceny sytuacji rodzinnej i społecznej wnioskodawców w świetle zasad współżycia społecznego i niedostrzeżeniem, jak znacznym obciążeniem dla rodziny jest dalsze wynajmowanie zajmowanego aktualnie lokalu, b) art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 32 ust. 1 pkt 4 i 6 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności przejawiające się przyjęciem, że: – umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta na okres do dnia [...].10.2024 r. jest tytułem, który umożliwi Skarżącym zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych rodziny we własnym zakresie, podczas gdy umowa ta wygasa za kilka tygodni i organ zaniechał ustalenia, czy możliwe będzie jej przedłużenie, szczególnie, że już sama okoliczność złożenia wniosku o pomoc mieszkaniową może świadczyć, że Skarżący nie prowadzili negocjacji w tym kierunku, w szczególności w zakresie wysokości czynszu, który z dużym prawdopodobieństwem może wzrosnąć, a już w aktualnej wysokości konsumuje on znaczną część dochodów gospodarstwa domowego Skarżących, – rodzina może zaspokajać potrzeby mieszkaniowe w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...], podczas gdy Właściciel tej nieruchomości nie wyraża na to zgody, na okoliczność czego organ zaniechał jakichkolwiek ustaleń, a lokal ten znajduje się poza gminą miejsca zamieszkania Skarżących. c) art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 24.09.2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz.U.2024.736) poprzez przyjęcie, że zameldowanie A. K. w miejscowości [...] i stanowi tytuł prawny uprawniający ją do korzystania z tej nieruchomości, który rozciąga się na rodzinę, umożliwiając całej rodzinie zaspokajane w niej potrzeb mieszkaniowych, podczas gdy meldunek służy jedynie celom ewidencyjnym i nie tworzy praw do nieruchomości, a ponadto w nieruchomości tej nie jest zameldowany drugi skarżący oraz dzieci Skarżących. Skarżący wnieśli o: a) stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały jako sprzecznej z prawem, b) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi oświadczenia ojca Skarżącej w celu wykazania faktu, że nie wyraża on zgody na zamieszkiwanie przez Skarżącą wraz z rodziną w nieruchomości lokalowej nr [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu skargi, Skarżący wskazali, że Organ jako przyczynę niezakwalifikowania Skarżących do pomocy mieszkaniowej wskazał przekroczenie metrażu obecnie zajmowanego mieszkania o 3,5 m2w stosunku do określonego w § 7 ust. 1 uchwały nr XXI11/669/2019 Rady miasta stołecznego Warszawy z 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz.Urz. Woj. Maz. poz. 14836). Skarżący podnoszą jednak, że podczas rozpatrywania niniejszej sprawy organ nie wziął pod uwagę tego, iż ww. przepis wskazuje, że jeżeli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej Wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1 i 3. W przedmiotowej sytuacji organ zaniechał rozważenia sytuacji życiowej i majątkowej Wnioskodawców, pomimo ustalenia, że średni miesięczny dochód w gospodarstwie domowym to średnio 3 579,92 zł, a nadto z akt postępowania wynika, że łącznie tytułem czynszu płacą oni 2400 zł (1400 zł czynsz najmu, 1000 zł czynsz do administracji), co oznacza, że na zaspokojenie pozostałych potrzeb czteroosobowej rodziny (żywność, odzież, rachunki) pozostaje zatem kwota 1179,92 zł. By móc utrzymać siebie i dzieci Skarżący korzystają ze wsparcia, głównie rodziny. Nadto, Skarżący podnoszą, że A. K. cierpi na dychawicę oskrzelową i przewlekłe zapalenie wątroby typu "B". Jeśli chodzi o lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], to Skarżący wskazują iż ojciec Skarżącej nie wyraża zgody na zamieszkiwanie rodziny w jego mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację. Pismem z dnia 19 sierpnia 2025 r. organ ponownie wniósł o oddalenie skargi podkreślając ,że Sąd ocenia zaskarżoną uchwałę na dzień jej wydania. Na rozprawie w dniu27 sierpnia 2025 r. skarżący cofnął wniosek dowodowy zawarty w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały przypomnieć trzeba, że jej podstawę prawną stanowiły przepisy uchwały nr XXI11/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Uchwała ta wydana została na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725, ze zm., dalej: ustawa o ochronie praw lokatorów). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ustawy, gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1 ustawy). Ustawa nie określa materiaInoprawnych przesłanek zakwalifikowania do kategorii osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych gminy, pozostawiając na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy radzie gminy kompetencję do ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r, wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2151/16 wyraźnie wskazał, że z przepisów uchwały nr LVI11/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a także z art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie- postępowania organy powinny także działać praworządnie oraz uwzględniać interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy.1 W tym kontekście, pamiętając, że zaskarżona uchwała ma charakter rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, można mówić o obowiązku stosowania standardów odpowiadających standardom wyznaczonym przez zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 7 K.p.a. W ocenie Sądu powyższe stanowisko należy odnieść również do spraw rozstrzyganych przez Zarządy Dzielnic [...] na podstawie aktualnie obowiązujących regulacji prawnych zawartych w uchwale nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. Mając powyższe na względzie, uznać należy, że obowiązkiem Zarządu Dzielnicy [...] wydającego zaskarżoną uchwałę z [...] sierpnia 2024 r., było podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Przy czym, wskazać należy, iż czynnościami niezbędnymi są czynności odnoszące się do okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno ' prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie do ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2567/20). Zdaniem Sądu, organ w niniejszej sprawie wypełnił należycie powyższe obowiązki. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika bowiem, że organ postanowił odmówić zakwalifikowania skarżących do , co potwierdza przedstawiony opis stanu faktycznego. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że aby uzyskać pomoc mieszkaniową trzeba łącznie spełnić warunki określone w § 5 (dochodowe) oraz w § 7 ust. 1 (metrażowe).Z akt sprawy wnika, że skarżący spełniają warunki dochodowe nie spełniają warunków metrażowych ponieważ powierzchnia mieszkalna lokalu przy ul.[...], w którym skarżący zamieszkują wraz z dwójką dzieci, jest większa od kryterium metrażowego 26 m2 przewidzianego przez uchwałę nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy i wynosi dla rodziny czteroosobowej , skarżący dysponują powierzchnią mieszkaniową 29,5 m2, tak więc przekraczają normę z uchwały o 3,5 m2. Na podstawie § 32 ust. 1pkt 4 i 6 ww. uchwały wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej m.in. posiadanie przez wnioskodawcę innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt. 1 umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W niniejszej sprawie należy wskazać, że na datę podjęcia uchwały skarżący posiadali inny tytuł prawny do lokalu przy ul. [...] - umowę najmu. Wszystkie powyższe okoliczności znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwale, a argumentacja organu przemawiająca za odmową udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącym była racjonalna i poparta wnikliwą analizą stanu faktycznego. Przede wszystkim wyjaśniono skarżącym dlaczego ustalony stan faktyczny nie pozwala na wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia. W toku postępowania ustalono również, że istnieje możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżących u ojca skarżącej w [...]. Skarżący dołączyli do skargi oświadczenie z dnia 22 września 2024 r., z którego wynika, że nie wyrażą on zgody na zamieszkania skarżącej wraz z rodziną. Jednak w dacie wydania przedmiotowej uchwały organ nie posiadał takiej wiedzy w związku z czym nie mógł zająć stanowiska co do powyższego oświadczenia. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku