II SA/Wa 1685/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant ref. staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2011 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania [...] T. B., utrzymał w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w [...] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia zakończenia tej służby. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] września 2008 r. T. B. został skierowany, z jednoczesnym pozostawieniem na stanowisku służbowym ostatnio zajmowanym w kraju, do wykonywania zadań na stanowisko obserwatora wojskowego misji w [...]. Wymieniony podoficer pełnił służbę wojskową poza granicami państwa od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] września 2009 r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, po rozpoznaniu wniosku T. B. z dnia [...] stycznia 2009 r., decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. odmówił skarżącemu przyznania należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego [...] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia zakończenia tej służby. Minister Obrony Narodowej rozpoznając odwołanie strony od ww. decyzji, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Następnie Szef Sztabu Generalnego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2, art. 138 § 2 kpa, mając na uwadze brzmienie przepisów obowiązujących na dzień złożenia wniosku, tj. art. 102 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 892 ze zm.), a także § 2 pkt 2 lit. a i § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1698 ze zm.), odmówił przyznania T. B. należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w [...] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia zakończenia tej służby. W odwołaniu od powyższej decyzji do Ministra Obrony Narodowej strona wniosła o wypłacenie należności zagranicznej za służbę poza granicami kraju jako obserwator wojskowy w składzie [...] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia zakończenia tej służby, tj. do dnia [...] września 2009 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. Minister Obrony Narodowej, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, wyjaśnił, iż podstawę prawną rozkazu kierującego do wykonywania zadań na stanowisko [...] stanowiły: art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479 z późn. zm.). Jednak przywołana podstawa prawna była nieprawidłowa, ponieważ żołnierze do wykonywania zadań w [...], zostali skierowani na podstawie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2008 r. o [...]. Przedmiotowe postanowienie odwołuje się do przepisów art. 2 pkt 1 lit. b, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 z późn. zm.). Mając na uwadze powyższe, a także specyfikę tej misji i charakter wykonywanych zadań, organ stwierdził, że T. B. został skierowany do pełnienia służby w składzie jednostki wojskowej użytej w celu udziału w misji pokojowej, na podstawie wyżej przytoczonych przepisów. Stąd też Szef Sztabu Generalnego WP rozkazem nr [...] z dnia [...] września 2009 r. dokonał zmiany pkt [...] rozkazu Nr [...] Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] września 2008 r. dotyczącego skierowania T. B. do wykonywania zadań w [...], nadając nowe prawidłowe brzmienie określeniu podstawy prawnej wskazanego rozkazu, tj. art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Z tej przyczyny wniosek T. B. w sprawie przyznania należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby w charakterze obserwatora wojskowego w [...], stosownie do uregulowań zawartych w § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, nie znalazł, w ocenie organu odwoławczego uzasadnienia. Bowiem w wyniku dokonanej zmiany podstawy prawnej T. B. przysługiwała należność zagraniczna określona § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, która to należność została wypłacona skarżącemu przez Dowództwo Operacyjne Sił Zbrojnych. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. B. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., ewentualnie wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji. Dodatkowo wniósł o przekazanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do rozpatrzenia wniosku opartego na podstawie art. 15 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 264 § 1 tej ustawy, mającego na celu rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w niniejszej sprawie: "czy w postanowieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2008 r. [...] podstawa prawna została podana prawidłowo?" Względnie wniósł o przedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Trybunałowi Konstytucyjnemu następującego pytania prawnego, od którego zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy: a) "czy § 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa z dnia 16 czerwca 2004 r., pozostaje lub nie w sprzeczności z § 2 pkt 2 lit. a powyższego rozporządzenia w zakresie uprawnień grupy obserwatorów do należności finansowych wypłacanych na podstawie § 10 pkt 2 cytowanego rozporządzenia?" b) "czy § 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa z dnia 16 czerwca 2004 r., w zakresie w jakim określona grupa obserwatorów wykonuje obowiązki służbowe w charakterze określonym w § 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa z dnia 16 czerwca 2004 roku jest zgodny z art. 32 Konstytucji RP?" c) "czy art. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 1 postanowienia Prezydenta RP z dnia [...] września 2008 r. [...], w zakresie w jakim określona grupa obserwatorów wykonuje obowiązki służbowe w charakterze określonym w § 2 pkt 2 lit. a cytowanego rozporządzenia jest zgodny z art. 102 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 32 Konstytucji RP?". Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 102 ust. 3 w zw. z art. 102 ust. 1 ustawy pragmatycznej, poprzez jego wadliwą wykładnię i niezastosowanie w sprawie, przez co doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego i bezpodstawne pozbawienie go należnych mu ustawowo świadczeń finansowych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa z dnia 16 czerwca 2004 r. oraz naruszenie art. 32 Konstytucji, poprzez podjęcie rozstrzygnięcia opartego o obowiązujący przepis prawny, pomimo jego sprzeczności z podstawowymi prawami skarżącego w zakresie jego równości wobec prawa oraz zakazu dyskryminacji, o których mowa w ww. przepisie, a także naruszenie § 12 pkt 1 w zw. z § 10 pkt 2 i 3 cyt. rozporządzenia, poprzez wadliwą wykładnię przepisów postanowienia Prezydenta RP z dnia [...] września 2008 r. [...], dokonaną przez organy obu instancji w sprawie, przez co skarżący pozbawiony został należnych mu ustawowo świadczeń finansowych. W uzasadnieniu skargi T. B. wskazał, że nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym przez organy obu instancji, które uznały, iż status prawny, jaki skarżący posiadał podczas pełnienia służby w [...], kwalifikował go pod każdym względem do statusu żołnierza zawodowego określanego na podstawie § 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia i że tym samym nie był uprawniony do otrzymania należności finansowych, o których mowa w § 12 pkt 1 w zw. z § 10 pkt 2 i 3 rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie z powodów w niej wyrażonych. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy podnieść, iż podstawową zasadą postępowania administracyjnego wyrażaną zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie jest to, że organ administracji wydaje decyzję, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie jej wydania (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz"., wyd. Zakamycze 2009, s. 519). W wyroku z dnia 4 października 2000 r. (V SA 283/00, LEX nr 50110) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: "Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wiążą z datą wszczęcia postępowania podstawy faktycznej i prawnej rozpoznania sprawy. Miarodajny w tym zakresie jest stan obowiązujący w dacie wydania decyzji". Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym również następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz"., wyd. CH Beck, Warszawa 2006, s.601-602). Wyjątek od zasady stosowania przed organami administracji ustawy nowej muszą wyraźnie wprowadzać przepisy przejściowe danego aktu prawnego, nakazujące do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną stosowanie przepisów dotychczasowych. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż zarówno w decyzji wydanej w pierwszej i drugiej instancji organy wojskowe rozstrzygając sprawę przyznania skarżącemu należności zagranicznej powołują się na nie obowiązujący stan prawny. Jak wynika z akt sprawy podstawą prawną wydania decyzji przez Szefa Sztabu Generalnego i Ministra Obrony Narodowej były przepisy § 2 pkt 2 lit. a i § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1698 ze zm.), obowiązujące z chwilą gdy skarżący złożył wniosek z dnia [...] stycznia 2009 r. o przyznanie należności zagranicznej. Tymczasem w dniu 1 kwietnia 2010 r. weszło w życie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa. Rozporządzenie z dnia 5 marca 2010 r. nie zawiera przepisów przejściowych dotyczących sytuacji prawnej postępowań związanych z określeniem należności pieniężnej wszczętych przed jego wejściem w życie. Oznacza to, że od 1 kwietnia 2010 r. we wszystkich sprawach związanych z wypłatą należności pieniężnych, niezależnie od daty wszczęcia postępowania, obowiązują tyko przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa. Nowe przepisy inaczej ustalały zasady przyznawania należności pieniężnych oraz określały ich wysokość (por. projekt z dnia 9 września 2009 r. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa opublikowany na www. mon.gov.pl). Organy orzekające w sprawie powinny, zatem zastosować nowy stan prawny i na jego podstawie oceniać sytuację prawną skarżącego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.