II SA/Wa 1686/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M.G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę. M. G. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] (dalej, jako: organ lub Zarząd) z dnia [...] sierpnia 2024 r. o odmowie zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały podniesiono, że w ramach realizacji prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję bez prawa do lokalu socjalnego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], w związku z wystąpieniem Komornika Sądowego dla skarżącego zostało zabezpieczone tymczasowe pomieszczenie nr [...] przy ul. [...] w [...]. Umowa najmu została zawarta na okres 6 miesięcy, tj. do dnia 13 stycznia 2023 r. Po wyekspirowaniu terminu umowy najmu skarżący wystąpił z wnioskiem o pomoc mieszkaniową i pozostaje w zajmowanym pomieszczeniu. Organ ustalił, że skarżący (ur. 1978 r. - kawaler) w okresie 3 miesięcy przed złożeniem wniosku nie pracował, nie był zarejestrowany w UP jako osoba bezrobotna i nie korzystał z pomocy OPS. Oświadczył, że utrzymywał się z pomocy rodziców. Z dostarczonych dokumentów i deklaracji dochodowej za okres od 1 lutego 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. wynika, iż wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i dalej nie uzyskuje żadnych dochodów, nie korzysta z pomocy OPS i nie jest zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy. Zajmowane pomieszczenie składa się z 1 pokoju, kuchni w przedpokoju i wc poza lokalem, o powierzchni użytkowej 23,35 m2, w tym pow. mieszkalnej 16,00 m2. Oczynszowana jest 1 osoba, miesięczny przypis lokalu wynosi 293,00 zł. Opłaty należne za użytkowanie pomieszczenia wpływają na konto nieterminowo - stan konta czynszowego na dzień 24 lipca 2024 r. wykazuje niedopłatę w wysokości 301,80 zł. Wizja przeprowadzona przez pracowników Urzędu w miejscu zamieszkania potwierdziła zamieszkiwanie wnioskującej osoby w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W ocenie organu, zebrane dokumenty wykazują dysproporcję pomiędzy zerowymi dochodami wykazanymi w dokumentach do składanego wniosku, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Skarżący w oświadczeniu majątkowym wykazał posiadanie tytułu prawnego do 3 lokali o powierzchni ok. 110 m2, które odziedziczył po babci. Zainteresowany dostarczył wypis z rejestru gruntów, wg którego działka przy ul. [...] w [...] o pow. 0,0811 ha, zabudowana budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej lokali wyodrębnionych 213,90 m2 należy do I. B. - matki skarżącego (w udziale 1/2) oraz A. J. - babci wnioskodawcy (w udziale 1/2), po której spadek nabył w całości wnuk zmarłej M. G.. Rodzice skarżącego mieszkają w nieruchomości w [...], przy ul. [...], względem której matka M. G. ma udział związany ze współwłasnością nieruchomości: 1/1 udziału we własności lokalu nr [...]. Drugi udział związany z nieruchomością, tj. 1/1 udziału we własności lokalu nr [...], który posiadała babcia wnioskodawcy odziedziczył skarżący. Warunki mieszkaniowe rodziców, jak również posiadane udziały w nieruchomości i lokalu pozwalają na zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Organ przytoczył treść § 32 ust. 1 pkt 6 oraz § 9 ust. 1 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 z późn. zm., dalej, jako uchwała mieszkaniowa) i wskazał, że po uzyskaniu negatywnej opinii Komisji Mieszkaniowej w dniu [...] sierpnia 2024 r., rozstrzygnął o nie zakwalifikowaniu skarżącego zajmującego tymczasowe pomieszczenie nr [...] przy ul. [...] w [...] do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący posiada tytuł prawny do nieruchomości w [...] przy ul. [...], a matka skarżącego jest właścicielką lokalu nr [...] ww. nieruchomości. Lokal nr [...] składający się z trzech pomieszczeni, od lat używany jest przez rodzinę skarżącego jako pomieszczenie gospodarcze i skład, nie posiada sanitariatu ani wody. Tylko jedno pomieszczenie posiada ogrzewanie centralne zasilane z pieca CO w lokalu numer [...]. W ocenie skarżącego wskazany lokal, nie pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie (§ 9 ust. 1 uchwały mieszkaniowej). Zdaniem skarżącego, organ podejmując uchwałę o niezakwalifikowaniu do udzielenia pomocy mieszkaniowej i nakazując opróżnienie lokalu, nie rozpoznał wystarczająco dokładnie sytuacji życiowej skarżącego. Skarżący wyjaśnił, że lokal numer 2 dostał w spadku po babci A. J. wiele lat temu, nigdy nie planował ani nie planuje czerpania korzyści z tego lokalu w jakiejkolwiek formie bo nie pozwala na to stan lokalu wymagający do remontu nakładu dużych środków finansowych oraz oznaczałoby to wejście w konflikt z rodzicami zajmującymi lokal numer [...] i część lokalu numer [...]. Lokal numer [...] składa się z trzech osobnych pomieszczeń. Pozostała własność opisana jako samochód osobowy [...] z roku 2007, czy komputer oraz monitor do niego pochodzą z zakupu w czasie kiedy skarżący posiadał dobrze płatną - jak na tamten czas - pracę w firmie [...]. Rower był prezentem od ojca w okolicach roku 2000. Obecnie skarżący jest bezrobotny, rachunki takie jak czynsz, prąd itp. opłacają jego rodzice. Skarżący podał również, iż aby dodatkowo nie obciążać rodziców finansowo, korzysta z wyżywienia na stołówce dla ubogich przy ulicy [...] w [...] prowadzonej przez Fundację "[...]". Skarżący wyjaśnił też, że 2 lata temu zaopiekował się psem sąsiadów spod adresu [...], który w przeciwnym wypadku z powodu eksmisji sąsiadów do domów opieki społecznej i osobno do schroniska dla bezdomnych przy ulicy [...], trafiłby do schroniska. Skarżący jest mocno przywiązany emocjonalnie do tego psa, a eksmisja oznacza konieczność pozbycia się psa. Skarżący podkreślił nadto, że decyzja o eksmisji z lokalu na ul. [...] pogorszy i utrudni jego sytuację życiową oraz utrudni znalezienie pracy w [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ dodał, że skarżący zameldowany jest na pobyt stały w [...] przy ul. [...]. W toku postępowania, po wezwaniu organu, skarżący dostarczył wypis z rejestru gruntów z dnia [...] kwietnia 2024 r. wg którego działka przy ul. [...] w [...] o pow. 0,0811 ha, zabudowana budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej lokali wyodrębnionych 213,90 m2 należy do Ireny B. G. (w udziale 1/2) - matki wnioskodawcy oraz A. J. (w udziale 1/2) - babci wnioskodawcy, po której spadek nabył w całości wnuk zmarłej M. G. - na tę okoliczność skarżący przedstawił postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1987 r. [Nabycie własności w drodze spadku nie zostało zgłoszone w urzędzie - wg informacji przekazanych przez Wydział [...] Starostwa Powiatowego w [...] pismem z dnia [...] lipca 2023 r. - w bazie ewidencji gruntów, budynków i lokali prowadzonej dla powiatu [...] M. G. nie figuruje jako właściciel nieruchomości.] Ze współwłasnością nieruchomości gruntowej są związane udziały we własności lokali: 1/1 udziału we własności lokalu nr [...] posiada matka M. G., drugi udział, tj. 1/1 udziału we własności lokalu nr [...], który posiadała babcia wnioskodawcy odziedziczył skarżący. Wg informacji dostarczonych na druku załącznika nr [...] do wniosku o pomoc mieszkaniową dotyczących warunków mieszkaniowych wnioskodawcy w miejscu zameldowania na pobyt stały wynika, iż lokal nr [...] przy ul. [...], usytuowany jest na I piętrze w budynku nie przeznaczonego do rozbiórki i do remontu oraz lokal/pomieszczenie nadaje się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Lokal składa się z 6 pokoi o łącznej powierzchni mieszkalnej 94,15 m2; dwa pokoje są wyposażane w CO; woda miejska i kanalizacja dostępne są na parterze budynku. Wg złożonego do wniosku na załączniku nr 9 oświadczenia o osobach, których warunki mieszkaniowe powinny być zbadane, rodzice skarżącego I. i T. G. zamieszkują wspólnie w miejscu zameldowania skarżącego, tj. w nieruchomości pod adresem: [...], ul. [...],z do której matka posiada wyżej opisany współudział. Organ dodał, że zgodnie z przepisami budowlanymi utrzymanie nieruchomości w należytym stanie techniczno-sanitarnym jest obowiązkiem właściciela nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Oceniając dopuszczalność skargi na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] dnia [...] sierpnia 2024 r. wskazać należy, że podstawę prawną jej wydania stanowiły m.in. przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., która - jako prawo miejscowe - określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom Warszawy lokale znajdujące się w dyspozycji Miasta. Spełnienie przez osobę wnioskującą o pomoc mieszkaniową określonych w tej uchwale wymagań prowadzi do umieszczenia jej kandydatury na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. W takiej sytuacji przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie osoby ubiegającej się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Uchwała ta, nie będąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania, obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy), nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a ma charakter administracyjnoprawny. Uchwała taka rozstrzyga bowiem o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu, następuje drugi etap postępowania, w którym osoba wnioskująca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu. Ten etap, którego zakończeniem jest zawarcie umowy, ma już charakter cywilnoprawny. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała z dnia [...] sierpnia 2024 r. o odmowie zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu [...] rozstrzyga kwestię możliwości udzielenia pomocy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Uchwała ta podlega zatem kognicji sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, wniosek skarżącego został prawidłowo rozpatrzony w oparciu o przepisy ww. uchwały. Organ ustalił bowiem wszystkie okoliczności faktyczne kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Uchwała Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr XXIII/669/2019 z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, będąca podstawą materialnoprawną zaskarżonej uchwały, została wydana na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 ze zm.). Wskazane przepisy zawierają upoważnienie dla rad gmin do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r.), a także wskazują wymagany zakres uchwał określających te zasady. Zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały mieszkaniowej, wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. W myśl § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały mieszkaniowej, odmawia się pomocy mieszkaniowej, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części pod warunkiem, że może ich używać lub gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Ze zgromadzonych akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący posiada tytuł prawny do lokalu nr [...] w [...] przy ul. [...], w który jest na stałe zameldowany. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka przy ul. [...] w [...] o pow. 0,0811 ha, zabudowana budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej lokali wyodrębnionych 213,90 m2 należy do I. B.- matki skarżącego (w udziale 1/2) oraz A.J. - babci wnioskodawcy (w udziale 1/2), po której spadek nabył w całości wnuk zmarłej czyli skarżący (tak: postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1987 r. sygn. akt [...]). Z kolei z informacji dostarczonych na druku załącznika nr [...] do wniosku o pomoc mieszkaniową dotyczących warunków mieszkaniowych wnioskodawcy w miejscu zameldowania na pobyt stały (dokumentu podpisanego przez skarżącego) wynika, iż lokal nr [...] przy ul. [...], usytuowany jest na I piętrze w budynku nie przeznaczonego do rozbiórki i do remontu oraz lokal/pomieszczenie nadaje się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Lokal składa się z 6 pokoi o łącznej powierzchni mieszkalnej 94,15 m2; dwa pokoje są wyposażane w CO; woda miejska i kanalizacja dostępne są na parterze budynku. Jak w sprawie ustalono, rodzice skarżącego mieszkają w ww. nieruchomości w [...], przy ul. [...]. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza stanowisko organu, iż warunki mieszkaniowe rodziców, jak również posiadane udziały w nieruchomości i lokalu pozwalają na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych skarżącego we własnym zakresie. Podnoszone przez skarżącego w skardze argumenty zdają się być gołosłowne i niepoparte stosowną dokumentacją. Skarżący zwraca uwagę na napiętą sytuację między nim, a rodzicami, którzy jednak – jak oświadczył skarżący – wspierają go finansowo. Zgodzić należy się także z organem, że zgodnie z przepisami budowlanymi (art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – Dz. U. z 2024 poz. 725) utrzymanie nieruchomości w należytym stanie techniczno-sanitarnym jest obowiązkiem właściciela nieruchomości. Dlatego też twierdzenia skarżącego o tym, że lokal wymaga remontu (choć w załączniku nr 4 do wniosku skarżący oświadczył coś zupełnie przeciwnego), nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Ustalona sytuacja majątkowa skarżącego, a także fakt, iż w okresie 3 miesięcy przed złożeniem wniosku skarżący nie pracował i nie korzystał z pomocy OPS, a także nie był zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna poszukująca pracy, uprawniało nadto organ do uznania, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o pomoc mieszkaniową, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. W ocenie Sądu, organ zasadnie odmówił skarżącemu zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, a zaskarżona uchwała znajduje potwierdzenie w powołanych w jej komparycji przepisach. Podnoszone przez skarżącego w skardze zarzuty, w świetle analizy zgromadzonych w sprawie akt administracyjnych nie mogą być skuteczne. Rozstrzygnięciu organu nie można przypisać dowolności. Opiera się ono bowiem na analizie dokumentów zgromadzonych w sprawie, a także przeanalizowaniu sytuacji skarżącego przez pryzmat przesłanek zawartych w uchwale mieszkaniowej. Reasumując, Sąd uznał, że sprawa - przed podjęciem zaskarżonej uchwały została prawidłowo wyjaśniona w kontekście istotnych uwarunkowań faktycznych i prawnych. W takim przypadku zaskarżony akt może być uznany za odpowiadający prawu - przy uwzględnieniu zasady praworządności. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.