II SA/Wa 1688/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską w celu łowieckim oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1839, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] o cofnięciu L. K. pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego. W uzasadnieniu podał, że podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, a nie w brzemieniu obowiązującym do dnia 10 marca 2011 r. przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Nowelizując ustawę o broni i amunicji ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38 poz. 195), ustawodawca rozszerzył zakres przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, uznając, że negatywną przesłankę do posiadania broni stanowi nie tylko prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, ale także prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe bądź też nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu lub przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 lit. a tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Z treści wskazanego artykułu wynika, że ustawodawca rozstrzygnął, że istnienie przedmiotowego zagrożenia uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem samo ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć przy tym bezpośredniego związku z bronią. Organ Policji nie jest w takich przypadkach zobowiązany uzasadniać w szczególny sposób swego rozstrzygnięcia, o ile popełnione przestępstwo ma charakter umyślny. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że L. K. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt [...] za popełnienie umyślnego przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości – 0,44 mg/l, 0,45 mg/l, 0,54 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Organ podkreślił, że prawomocne wyroki wydane przez sądy karne stanowią potwierdzenie faktów udowodnionych w toku postępowania karnego prowadzonego przeciwko stronie, a tym samym wiążą organy Policji w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia jej prawa do posiadania broni, będącego – ze względu na ustawową reglamentację dostępu do niego – swoistym przywilejem. Skoro zatem przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy ma charakter obligatoryjny, to organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, że posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej pozostaje m. in. kulturalne zachowanie się strony podczas zatrzymania jej przez Policję. Komendant Główny Policji odnosząc się do zarzutów strony dotyczących naruszenia przez organ pierwszej instancji wymogów proceduralnych stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Komendant Wojewódzki Policji w [...] działał na podstawie i w granicach przepisów prawa materialnego oraz procesowego w tym także uregulowanych przepisami art. 6-16 K.p.a. Ocena całokształtu materiału dowodowego została przeprowadzona przez ten organ zgodnie z normami prawa procesowego, a zatem przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego dla wydania prawidłowej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera elementy wskazane przez ustawodawcę w art. 107 K.p.a. W jej uzasadnieniu nie pominięto bowiem okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Jest ono bardzo syntetyczne, ale wskazuje konkretne ustalenia faktyczne, a jego treść pozwala na poznanie przez organ odwoławczy motywów, jakimi kierował się organ pierwszej instancji przy załatwianiu sprawy strony, dlatego możliwa jest kontrola i ocena legalności tej decyzji. Z kolei odnosząc się do powołanych przez stronę w odwołaniu wyroków sądów administracyjnych wyjaśnił, że zostały one wydane w sprawach o odmiennych stanach prawnych. W zakresie zaś wniosku strony o umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń organ stwierdził, że brak było podstaw do jego uwzględnienia w trybie art. 105 § 1 i § 2 K.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. K. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2018 r. oraz decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] i umorzenie postępowania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń stanu faktycznego i złamania zasady prawdy obiektywnej, a także błędnego przyjęcia, iż wyrok karny jest jedynym dowodem wystarczającym do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, b) art. 8 K.p.a. i art. 11 K.p.a. 2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, poprzez ich błędną wykładnię, w wyniku bezpodstawnego uznania, że cofnięcie pozwolenia na broń występuje w przypadku powstania samej tylko przesłanki skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo, podczas gdy cofnięcie pozwolenia na broń jest uzależnione również od zaistnienia przesłanki "stanowienia zagrożenia na siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego", a także błędnego zakwalifikowania, że należy on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Skarżący wskazał, że skazanie go za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. miało charakter incydentalny. Ponadto nie leczył i nie leczy się psychiatrycznie, nie jest uzależniony od alkoholu i środków psychotropowych, wywiązywał się ze wszystkich obowiązków wobec koła łowieckiego, a także nie był karany dyscyplinarnie. Zaznaczył, że popełniony przez niego czyn nie był w żaden sposób związany z posiadanym pozwoleniem na broń. W dniu zdarzenia nie posiadał broni przy sobie, nie korzystał z niej, a zatem brak jest w przedmiotowej sprawie związku przyczynowego pomiędzy czynem popełnionym w dniu [...] grudnia 2017 r. a posiadanym pozwoleniem na broń i korzystanie z niej. W jego ocenie ustalenia zawarte w wyroku karnym powinny być jedynie jednym z dowodów, a nie jedynym i podstawowym w prowadzonym przez organy zarówno pierwszej instancji, jak i drugiej instancji postępowaniu. Tak więc fakt, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] został uznany za winnego przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. nie może automatycznie skutkować tezą, iż stwarza swoim postępowaniem zagrożenie dla społeczeństwa poprzez samo posiadanie broni. Na potwierdzenie powyższej argumentacji wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06, w którym stwierdzono, że "cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Co do uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, nie zrównoważenie i inne). (...) Gdyby zatem przyjąć za zasadne stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, to należałoby uznać, że każde przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwości, powodowałoby cofnięcie pozwolenia na broń. Byłaby to kolejna kara dodatkowa, której jednak przepisy nie przewidują." Z kolei w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2784/11 podano, że warunkiem cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni jest wykazanie w toku postępowania przez organy administracji, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy popełnieniem danego przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dodatkowo podkreślił, że w czasie zatrzymania w dniu [...] grudnia 2017 r. zachowywał się bardzo kulturalnie, był zaskoczony wynikiem badania alkomatem i od razu wyraził żal z powodu zaistniałej sytuacji. Ponadto, fakt, że nie spożywał w dniu zatrzymania alkoholu oraz w związku z silnymi lekami, które zażywał (Olfen 75SR oraz Aulin), a które mogły mieć wpływ na wyniku alkomatu, świadczyć może o nieumyślności jego występku. O powyższym świadczy wyrok Sądu Rejonowego w [...], który wymierzył mu niską karę grzywny oraz świadczenie pieniężne w najniższym możliwym wymiarze. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a znowelizowanej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, dokonanej ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195), która weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy, chodzi tu o osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W rozpoznawanej sprawie podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską do celu łowieckiego L. K. był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [..] kwietnia 2018 r., sygn. akt [...], którym został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., tj. o to, że w dniu [...] grudnia 2017 r. około godz. 16:42 w miejscowości [...] na D.W. 878 znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,44 mg/l, 0,45 mg/l, 0,54 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny Popełniony przez skarżącego czyn jest przestępstwem umyślnym. Uruchomienie i prowadzenie pojazdu wymaga zamiaru bezpośredniego, natomiast fakt znajdowania się przez prowadzącego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego może być objęty także zamiarem ewentualnym. Zatem gdyby popełniony przez skarżącego czyn był nieumyślny to nie zostałby pociągnięty do odpowiedzialności karnej na podstawie tego przepisu. W sprawie zatem została spełniona przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, gdyż L. K. stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a powołanej ustawy. Należy podkreślić, że obecna konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ stosujący te przepisy, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek określonych w pierwszym z nich, obligatoryjnie musi wydać decyzję o cofnięciu decyzji o pozwoleniu na broń. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Bez znaczenia są wówczas takie okoliczności, jak: kulturalne zachowanie się skarżącego podczas zatrzymania jej przez Policję, incydentalny charakter zdarzenia czy też dotychczasowa niekaralność Sprawy cofnięcia pozwolenia na broń nie pozostawiono uznaniu organu. Brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji: "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W związku z powyższym organ nie jest zobowiązany do badania, czy dana osoba stanowi zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, uzasadniające cofnięcie jej pozwolenia na broń, gdyż stosownej oceny dokonał już ustawodawca. Katalog wymieniony w tym przepisie ma obecnie charakter zamknięty. W ocenie Sądu, organ słusznie wskazał w zaskarżonej decyzji, że ustawodawca sam rozstrzygnął, że istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie ma charakteru środka karnego, lecz administracyjnoprawny. Ustawodawca uznał bowiem, że sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnienie bowiem wskazanego czynu (jego dokonanie) świadczy, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką dochowywać - w ocenie ustawodawcy – powinien posiadacz broni. Broń oraz amunicja ze względu na potencjalnie możliwe wywołanie nimi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, musi podlegać reglamentacji, zaś dostęp do nich mogą mieć tylko osoby opanowane, praworządne, zrównoważone, dojrzałe. Z tego też względu przepisy dopuszczające do posiadania broni i amunicji muszą być wykładane możliwie rygorystycznie. Ma to szczególne znaczenie wobec art. 38 Konstytucji RP, w myśl którego Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Ścisła, daleko idąca reglamentacja i kontrola dostępu do broni jest właśnie elementem tej ochrony, tym samym restrykcyjne rozumienie przepisów o dostępie do broni i amunicji wypływa z samej ustawy zasadniczej. Należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest jedynie ustalenie czy zachodzą określone w ustawie o broni i amunicji przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń, a zatem czy fakt skazania za przestępstwo spełnia przesłanki określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy. Ustalenie zatem, że skarżący został skazany za przestępstwo umyślne jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Zaznaczyć należy, że organy Policji nie posiadają kompetencji do weryfikacji ustaleń postępowania karnego oraz badania ich prawidłowości. Nie rozstrzygają zatem czy zasadnie postawiono posiadaczowi pozwolenia na broń zarzut popełnienia przestępstwa oraz czy też zastosowano kwalifikację prawną czynu, bowiem takie uprawnienia mają tylko organy ścigania i niezawisły sąd, przed którym toczy się postępowanie karne. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy orzekające zasadnie uznały, że przedmiotem niniejszego postępowania była wyłącznie okoliczność, czy strona została prawomocnie skazana za czyn objęty katalogiem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a nie weryfikacja ustaleń postępowania karnego. Odnosząc się zaś do powołanych przez skarżącego orzeczeń sądów administracyjnych zgodzić się należy z organem odwoławczym, że zostały one wydane w odmiennych stanach prawnych. Dotyczą bowiem spraw rozstrzygniętych na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 marca 2011 r. Wyjaśnić należy, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06 dotyczy decyzji organów Policji z 2005 r., a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2784/11 choć dotyczy decyzji tych organów z lipca i października 2011 r. to zastosowano w nich regulacje w brzmieniu sprzed nowelizacji. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów postępowania, bowiem podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i w sposób wyczerpujący zebrał oraz rozpatrzył cały materiał dowodowy, a także dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o broni i amunicji mających zastosowanie wobec ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.). Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.