II SA/Wa 1694/04
WyrokWSA w Warszawie2005-04-13
Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując sprawę o wymeldowanie, prawidłowo ocenił materiał dowodowy, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności faktyczne, w tym zmiany stanu faktycznego zaszłe po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasadę dwuinstancyjności i obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy, nie uwzględniając istotnych okoliczności faktycznych podniesionych przez stronę skarżącą w piśmie złożonym w toku postępowania odwoławczego. Zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bez wyjaśnienia wszystkich niezbędnych faktów, co uzasadnia jej uchylenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie T. G. z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, uznając, że nie spełniono przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu, uznając, że T. G. nie zamieszkuje na stałe pod wskazanym adresem, a jedynie okazjonalnie przebywa. Skarżący T. G. w skardze podniósł, że od 4 maja 2004 r. zamieszkuje na stałe pod adresem stałego zameldowania i wymeldował się z pobytu czasowego w innym miejscu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. Zasądzono od Wojewody [...] na rzecz skarżącego T. G. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie NSA Teresa Kobylecka, Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Protokolant Joanna Dziedzic, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego T. G. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ł. z dnia [...] kwietnia 2004 r. orzekającej o wymeldowaniu T. G. z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. [...] w Ł. W uzasadnieniu decyzji podano, iż E. S. wystąpiła w dniu 30 lipca 2003 r. z wnioskiem o wymeldowanie T. G. Burmistrz Miasta i Gminy Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. odmówił wymeldowania, uznając, iż T. G. nie opuścił miejsca stałego pobytu, a więc nie został spełniony warunek określony w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) konieczny do wymeldowania.
Wojewoda [...] powyższą decyzję uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w celu wyjaśnienia, pod jakim adresem znajduje się centrum życiowe T. G.
Burmistrz Miasta i Gminy Ł. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. orzekł o wymeldowaniu T. G. z pobytu stałego z nieruchomości przy ul. [...] w Ł., uznając, iż skarżący nie zamieszkuje na stałe pod tym adresem.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie T. G., podniósł, iż w myśl art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymeldowanie następuje na wniosek strony lub z urzędu w stosunku do osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania, przy czym, zgodnie z orzecznictwem, opuszczenie miejsca stałego pobytu powinno nastąpić dobrowolnie i mieć
charakter trwały. Z wnioskiem o wymeldowanie T. G. wystąpiła E. S. podając, iż od 1975 roku nie mieszka on pod adresem przy ul. [...] w Ł. W 1997 roku T. G. zajął część budynku mieszkalnego, znajdującego się pod ww. adresem i na nieruchomość przyjeżdżał w celach rekreacyjnych. W czerwcu 2003 roku zameldował się na pobyt stały, chociaż faktycznie na stałe przebywa pod adresem przy ul. [...] w W., gdzie jest zameldowany na pobyt tymczasowy.
Skarżący T. G. przyznał, iż w miejscu obecnego stałego zameldowania posiada część swoich rzeczy i na zmianę przebywa w miejscu stałego oraz czasowego zameldowania przy ul. [...] w W. Z powodu zdemontowania instalacji wodnokanalizacyjnej przez E. S. nie może na stałe zamieszkać w budynku przy ul. [...] w Ł. Zeznania większości świadków oraz kontrola meldunkowa potwierdziły, iż skarżący nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, a tylko przebywa doraźnie.
Organ odwoławczy, powołując się na wyrok NSA z 19.02.2003 r. (sygn. akt V SA 291/02) stwierdził, iż okazjonalne i sporadyczne wizyty i zamieszkiwanie w lokalu nie mają znamion stałego pobytu, którego cechą jest zamiar stałego przebywania pod określonym adresem. W ocenie organu odwoławczego T. G. jest tylko zainteresowany utrzymaniem zameldowania, a nie zamieszkaniem na stałe i utworzeniem stałego centrum życiowego pod adresem przy ul. [...] w Ł. Zameldowanie zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polega na rejestracji danych w miejscu pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. Organ odwoławczy stwierdził, iż w świetle przedstawionych okoliczności nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska organu pierwszej instancji.
W skardze na powyższą decyzję T. G. podniósł zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W dalszych wywodach skargi skarżący podniósł, iż Wojewoda [...] nie wziął pod uwagę okoliczności, iż od dnia 4 maja 2004 roku przebywa codziennie, nocuje i prowadzi gospodarstwo domowe pod adresem stałego zameldowania przy ul. [...] w Ł. i z pobytu czasowego przy ul. [...] w W. wymeldował się, o czym informował w piśmie sporządzonym dnia 18 maja 2004r. złożonym w organie w tym samym dniu. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy podnieść, iż istota postępowania odwoławczego w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 kpa, polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli orzeczenia pierwszoinstancyjnego oraz ocenie zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Przepis art. 138 kpa ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym jako postępowanie merytoryczne (apelacyjne). Do postępowania tego mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji (art. 140
kpa). Innymi słowy organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą w pierwszej instancji, przy czym stosownie do art. 77 kpa obowiązany jest do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego orz uwzględnienia zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem decyzji pierwszej instancji i drugiej instancji (por. wyrok NSA z 08.02.1994 r. SA/Wr 1891/93, ONSA 1995/2/64, wyrok NSA 06.08.1999 r. IV SA 2776/98, LEX nr 47914, wyrok NSA 19.07.2001 r. V SA 3872/00, LEX nr 78 936).
Jak wynika z materiału dowodowego sprawy do Wojewody [...] w dniu 18 maja 2004 r. wpłynęło pismo, w którym skarżący T. G. oświadczył, iż od dnia 4 maja 2004 r. zamieszkuje na stałe pod adresem przy ul. [...] w Ł. i wymeldował się z pobytu czasowego przy ul. [...] w W.
Podzielić należy zarzut skargi, iż Wojewoda [...] w toku prowadzonego postępowania odwoławczego nie wziął pod rozwagę okoliczności podanych przez skarżącego w ww. piśmie, skoro w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek odniesień w tej kwestii.
Wskazane powyżej uchybienie wskazuje, iż zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Z tych też względów, przy czym nie przesądzając o wyniku sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż należało zaskarżoną decyzję uchylić.
Wojewoda [...] rozpoznając ponownie sprawę rozważy okoliczności faktycznie podane w piśmie skarżącego z dnia 18 maja 2004 r. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 kpa, dokona oceny materiału dowodowego sprawy i wyda stosowną decyzję
przedstawiając w uzasadnieniu decyzji motywy podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 kpa).
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 210 cyt. ustawy. Sąd na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzekł ,iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło