II SA/Wa 1694/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-07

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Stronie skarżącej w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego może być przyznane na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, nawet jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
H. D., przedstawicielka ustawowa małoletnich córek, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jej skargę na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, utrzymując się z wynagrodzenia w wysokości 1.016,57 zł netto miesięcznie, z którego musi pokryć koszty utrzymania rodziny i leczenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano H. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2011 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku H. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. D. - przedstawicielki ustawowej małoletnich: P. i K. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać H. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. H. D., po wydaniu w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 21 grudnia 2010 r. wyroku, oddalającego wniesioną przez nią skargę, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z małoletnimi córkami – P. i K. Oświadczyła, że rodzina utrzymuje się jedynie z otrzymywanego przez nią wynagrodzenia za pracę (pracuje jako [...]), w wysokości 2.677,11 zł brutto – 1.016,57 zł netto, z czego musi opłacić rachunki za prąd, gaz, opał, leki (choruje m.in. na płuca) oraz wyżywienie. Podała, że wraz z córkami nie posiada żadnego majątku. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej oraz jej rodziny jest trudna. Łączny dochód gospodarstwa domowego skarżącej stanowi kwota 2677,11 brutto zł, jednak po odliczeniu składek oraz raty pożyczki zakładowej, H. D. otrzymuje 1.016,30 zł netto. Oznacza to, że na jedną osobę w rodzinie wypada średnio po około 340 zł netto miesięcznie. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córek. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło