II SA/Wa 1695/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-08
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego jest zasadny, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego jest zasadny, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, nawet jeśli jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie z mocy ustawy nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
M. M., matka dwójki małoletnich dzieci, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wniosek ten został złożony po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną, utrzymując się z wynagrodzenia około 2.300 zł netto miesięcznie, przy wysokich kosztach utrzymania mieszkania i wydatkach na dzieci.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. M. - przedstawicielki ustawowej małoletnich K. i J. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać M. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
M. M. po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., oddalającego wniesioną przez nią skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletnich dzieci po zmarłym ojcu, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, celem wniesienia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwójką małoletnich dzieci w wieku szkolnym i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Podała, że rodzina utrzymuje się z jej wynagrodzenia za pracę w wysokości około 3.400-3.500 zł brutto - 2.300 zł netto, a po odjęciu rat pożyczki z PKZP – 1.800-1.900 zł miesięcznie. Podniosła, że koszt utrzymania mieszkania (w tym media i telefon) wynosi około 1.000 zł miesięcznie, a w okresie zimowym dopłaty do ogrzewania wynoszą od 1.000 do 1.600 zł. Podała też, że wydatki związane z zajęciami dodatkowymi dla dzieci to kwota około 630 zł, a ponadto około 200 zł wydaje na leczenie córki. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, a mieszkanie wynajmuje od Zrzeszenia Właścicieli i Zarządców Domów.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej oraz jej dzieci jest trudna.
Dochód gospodarstwa domowego skarżącej stanowi kwota około 1.900 zł netto. Oznacza to, że na jedną osobę w rodzinie wypada średnio po około 630 zł miesięcznie.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dzieci.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło