II SA/Wa 1699/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-15
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędzia WSA Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy mianowanie funkcjonariusza Straży Granicznej na niższe stanowisko służbowe w związku z reorganizacją jednostki, przy jednoczesnym braku możliwości mianowania na stanowisko równorzędne i zachowaniu dotychczasowego uposażenia, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mianowanie funkcjonariusza Straży Granicznej na niższe stanowisko służbowe było zgodne z prawem, ponieważ było ono uzasadnione likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska w wyniku reorganizacji jednostki oraz brakiem możliwości mianowania na równorzędne stanowisko, przy jednoczesnym zachowaniu przez funkcjonariusza prawa do dotychczasowego zaszeregowania uposażenia. Sąd podkreślił, że funkcjonariuszka nie posiadała wymaganych kwalifikacji pedagogicznych do objęcia stanowiska w nowej strukturze dydaktycznej, a alternatywą dla mianowania na niższe stanowisko było zwolnienie ze służby.Stan faktyczny
Funkcjonariuszka Straży Granicznej B.K. została mianowana na niższe stanowisko służbowe w związku z reorganizacją Komendy Głównej Straży Granicznej. Dotychczasowe stanowisko starszego wykładowcy zostało zlikwidowane, a funkcjonariuszka nie posiadała wymaganych kwalifikacji pedagogicznych do objęcia stanowiska w nowej strukturze. Organ administracji wskazał, że nie było możliwości mianowania jej na równorzędne stanowisko, a jednocześnie zachowano jej dotychczasowe uposażenie. Funkcjonariuszka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i dowolne rozstrzygnięcie kadrowe.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na niższe stanowisko służbowe - oddala skargę -
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie mianowania [...] SG B. K. z dniem 15 września 2015 r. na niższe stanowisko służbowe.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Straży Granicznej wskazał co następuje:
Rozkazem personalnym Komendanta [...] SG z dnia [...] czerwca 2015 r. na podstawie art. 36 ust. 1, art. 42 ust. 2 pkt 4, art. 104, art. 107 ust. 2 oraz art. 108 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 1-4, § 7 ust. 1-4 i § 8 ust. 1- 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 24, poz. 148 ze zm.) w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz § 2 pkt 2 lit. a, § 5 ust. 1 i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 91, poz. 814 ze zm.) w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach niżej wymienionego funkcjonariusza w służbie stałej, B. K. została:
- z dniem 14 września 2015 r. zwolniona ze stanowiska starszego wykładowcy Zespołu [...] Zakładu [...] (stopień etatowy [...] w 11 (jedenastej) grupie uposażenia zasadniczego, w I kategorii z mnożnikiem 1,91 kwoty bazowej, z zachowaniem na podstawie art. 107 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej prawa do zaszeregowania należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. w 12 (dwunastej) grupie uposażenia zasadniczego, w 1 kategorii z mnożnikiem 1,96 kwoty bazowej z jednoczesnym zachowaniem stopnia etatowego [...], dodatek służbowy przyznany na czas nieokreślony w miesięcznej wysokości 32,31% podstawy naliczenia)
- i z dniem 15 września 2015 r. mianowana na stanowisko Kierownika Sekcji [...] Wydziału [...] (stopień etatowy [...] w 8 (ósmej) grupie uposażenia zasadniczego, w I kategorii z mnożnikiem 1,96 kwoty bazowej, z zachowaniem na podstawie art. 107 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej prawa do zaszeregowania należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. w 12 (dwunastej) grupie uposażenia zasadniczego, w I kategorii z mnożnikiem 1,96 kwoty bazowej z jednoczesnym zachowaniem stopnia etatowego [...], dodatek funkcyjny przyznany na czas pełnienia służby na stanowisku kierowniczym w miesięcznej wysokości 32,31% podstawy naliczenia).
W odwołaniu od tego rozkazu funkcjonariuszka zarzuciła błędną ocenę jej kwalifikacji zawodowych; sprzeczność uzasadnienia faktycznego zaskarżonego rozkazu, w części dotyczącej organizacji oraz racjonalnego i efektywnego wykorzystania funkcjonariuszy do realizacji zadań [...] Straży Granicznej w odniesieniu do jej kwalifikacji, brak zapoznania się z materiałem sprawy. Podniosła, że dotychczas zajmowała stanowisko starszego wykładowcy nie posiadając kwalifikacji pedagogicznych.
Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny SG stwierdził jego bezzasadność.
W swojej argumentacji organ odwołał się do podstawowych zasad kształtujących przebieg i charakter służby funkcjonariusza SG, zawartych w ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 ze zm.), między innymi określonymi w art. 31 ust. 1. Podkreślił jednostronne i władcze kształtowanie sytuacji każdego funkcjonariusza, dyspozycyjność, obowiązek podporządkowania się poleceniom przełożonego w kwestii kształtowania stosunku służbowego. Komendant Główny SG wskazał, iż ustalenie warunków pełnienia służby, miejsca i charakteru wykonywanych obowiązków, leży po stronie przełożonego - w tym przypadku Komendanta [...] Straży Granicznej.
Następnie organ omówił treść art. 42 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Zauważył, że przedmiotowe rozstrzygnięcie poprzedzone było rozmową kadrową, w której funkcjonariuszkę poinformowano o zmianach organizacyjnych w [...] SG, które nastąpią w dniu 15 września 2015 r. na mocy zarządzenia nr 13 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 9 lutego 2015 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie organizacji i etatów jednostek organizacyjnych Straży Granicznej.
Mianowanie B. K. na niższe stanowisko wynika z utworzenia nowej struktury etatowej [...] SG. Jednym ze skutków tejże zmiany jest likwidacja Zakładu [...], a tym samym stanowiska, na którym zainteresowana pełniła służbę do dnia 14 września 2015 r. W ramach zmiany struktury powstaną nowe komórki organizacyjne, w tym Wydział [...], do którego zostanie przeniesiona B. K. W tym miejscu należy odnotować, że część zadań realizowanych przez Zakład [...] - zgodnie ze Statutem [...] SG wprowadzonym zarządzeniem nr 13 Komendanta Głównego SG nr 13 z dnia 27 lutego 2012 roku (Dz. Urz. KGSG z 2012 r., poz. 11), zostanie przeniesionych od dnia 15 września 2015 r. do Wydziału [...]- zgodnie z zarządzeniem nr 57 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 30 lipca 2015 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie utworzenia, organizacji i zakresu działania [...] Straży Granicznej im. [...] w [...] (Dz. Urz. KGSG z 2015 r., poz. 46), wprowadzającym od dnia 15 września 2015 r. nowy Statut [...]SG. Do czasu wejścia w życie - w dniu 15 września 2015 r. - reorganizacji wprowadzonej zarządzeniem nr 13 z dnia 9 lutego 2015 r., obejmującej likwidację Zakładu [...], Zakładu [...], Zakładu [...], Zakładu [...], Zakładu [...] i Wydziału [...] w [...] Straży Granicznej w przedmiotowych komórkach trzynastu funkcjonariuszy będzie zajmować stanowiska starszego wykładowcy. Po reorganizacji - od dnia 15 września 2015 r. - obejmującej utworzenie Zakładu [...], Zakładu [...], Wydziału [...] pozostanie ich jedenastu, bowiem wszystkie te stanowiska zajmowane będą przez funkcjonariuszy posiadający kwalifikacje pedagogiczne, albowiem kolejnym skutkiem zmian organizacyjno - etatowych jest konieczność prowadzenia zajęć dydaktycznych przez wszystkich funkcjonariuszy zajmujących stanowiska starszego wykładowcy. Nowoutworzone komórki organizacyjne w strukturach, w których zostało mianowanych jedenastu funkcjonariuszy przejmą zadania dydaktyczne realizowane przez komórki organizacyjne, w których ww. funkcjonariusze realizują do dnia 14 września 2015 r. obowiązki służbowe. Zatem wszyscy ci funkcjonariusze mają realizować zajęcia dydaktyczne o profilu zgodnym z przygotowaniem merytorycznym, czego nie będzie mogła robić skarżąca, bowiem nie posiada kwalifikacji pedagogicznych, oraz odpowiedniego przygotowania merytorycznego do pełnienia służby w tych komórkach. Jednym z celów reorganizacji było wykluczenie sytuacji, w której na stanowiskach służbowych stricte dydaktycznych - starszy wykładowca i wykładowca - pełnią służbę funkcjonariusze nie prowadzący zajęć dydaktycznych.
Kwalifikacje pedagogiczne są niezbędne do pełnienia służby na stanowiskach dydaktycznych - starszy wykładowca, wykładowca, co zostało ujęte w tabeli nr 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2009 r. w sprawie warunków w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 194, poz. 1499 ze zm.).
B. K. na dotychczas zajmowanym stanowisku starszego wykładowcy Zespołu [...] Zakładu [...] nie prowadziła zajęć dydaktycznych, gdyż komórka ta nie realizowała procesu dydaktycznego, jest to bowiem komórka typowo organizacyjno - administracyjna (z wyłączeniem obszaru związanego z metodyką kształcenia oraz organizacją doskonalenia zawodowego lokalnego), co potwierdza treść zarządzenia nr 13 Komendanta Głównego SG nr 13 z dnia 27 lutego 2012 r.
Reorganizacja zmniejszyła ogólną liczbę stanowisk takich jak: kierownik zakładu, kierownik zespołu, starszy wykładowca i wykładowca, co przy niezmienionej liczbie funkcjonariuszy uniemożliwia mianowania wszystkich na równorzędne do zajmowanych dotychczas stanowiska służbowe: taka właśnie sytuacja wystąpiła w analizowanej sprawie.
Z uwagi na brak kwalifikacji do zajmowania stanowiska starszego wykładowcy i brak możliwości mianowania na stanowisko równorzędne organ I instancji wystąpił do kierowników jednostek organizacyjnych Straży Granicznej oraz do Dyrektora Biura [...] Komendy Głównej SG z zapytaniem o możliwość mianowania B. K. na stanowisko równorzędne z zajmowanym obecnie. Z udzielonych odpowiedzi wynika, że w całej formacji nie było możliwości mianowania funkcjonariuszki na stanowisko równorzędne.
Stanowiska starszych wykładowców znajdują się w komórkach dydaktycznych, natomiast w strukturach etatowych pozostałych komórek organizacyjnych [...] SG brak jest takiego stanowiska, jak również wakującego stanowiska równorzędnego lub zaszeregowanego do wyższej grupy uposażenia niż to, na które została mianowana B. K. zaskarżonym rozkazem. Z tabeli nr 3 dotyczącej Ośrodka [...] SG, stanowiącej załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 24, poz. 148 ze zm.), wynika, iż do 11 grupy uposażenia zasadniczego zaszeregowane jest stanowisko - kierownik zespołu (będące stanowiskiem dydaktycznym) oraz starszy wykładowca, do 10 grupy uposażenia stanowiska zastępcy naczelnika wydziału, kierownika samodzielnej sekcji, komendanta studium (kursu), kierownika służby zdrowia, kierownika zespołu audytu wewnętrznego - audytor wewnętrzny i rzecznika prasowego, natomiast do grupy 9 uposażenia zaszeregowane są stanowiska wykładowcy i kapelana.
W dniu 18 czerwca 2015 r. przeprowadzono rozmowę z B. K., w ramach której zaproponowano jej dwa niższe stanowiska służbowe, z których wybrała to, na które została mianowana w ramach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zatem, w rozmowie tej zainteresowana wyraziła zgodę na mianowanie jej na określone w rozkazie personalnym, niższe stanowisko służbowe.
W przedmiotowym stanie faktycznym, organ I instancji nie miał innej możliwości, jak tylko mianować B. K. na niższe stanowisko służbowe, które funkcjonariuszka sama dla siebie wybrała.
W związku ze zmianami organizacyjno - etatowymi opracowano "Kryteria doboru funkcjonariuszy na stanowiska w utworzonych komórkach organizacyjnych [...] Straży Granicznej", które określają wymagane wykształcenie, kwalifikacje zawodowe i staż służby wynikające z powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 4 listopada 2009 roku w sprawie warunków w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym oraz preferowane kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe do mianowania funkcjonariuszy na stanowisko służbowe. W przedmiotowych kryteriach, na stanowisko kierownika sekcji zgodnie z powołanym wyżej aktem prawnym wymagane jest wykształcenie wyższe pierwszego stopnia, szkolenie podstawowe, oficerskie, szkolenie kadry kierowniczej oraz czteroletni staż służby. W kwalifikacjach preferowanych oraz doświadczeniu zawodowym do mianowania funkcjonariusza na ww. stanowisko określono natomiast co najmniej trzyletnie doświadczenie w kierowaniu zasobami ludzkimi w SG oraz doświadczenie w realizacji zadań z zakresu organizacji:
a) narad odpraw spotkań, konferencji i uroczystości organizowanych w [...]SG,
b) prasowo - informacyjnej [...]SG lub doświadczenie w organizacji współpracy międzynarodowej.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 roku Komendant [...]SG powołał zespół zadaniowy do przygotowania propozycji obsady stanowisk służbowych w związku ze zmianami organizacyjno - etatowymi [...]SG, który w sprawozdaniu ze swoich prac zaproponował mianowanie skarżącej na stanowisko starszego specjalisty Sekcji [...] Wydziału [...] z jednoczesnym powierzeniem obowiązków na stanowisku kierownika Sekcji [...] Wydziału [...]. Jednakże przeszkodą w mianowaniu na stanowisko kierownika był brak kwalifikacji kadry kierowniczej Straży Granicznej, dlatego też w sprawie wysłano zapytanie do Komendanta [...]SG, który pismem z dnia 9 czerwca 2015 r. powiadomił, że funkcjonariuszka ukończyła szkolenie specjalistyczne dla kadry kierowniczej i dowódczej Straży Granicznej. Mając na względzie powyższe stwierdzono, że [...] SG B. K. spełnia wymogi mianowania na stanowisko służbowe kierownika sekcji, bowiem posiada wykształcenie wyższe - [...] na kierunku [...] w Akademii [...] w [...], ukończone szkolenie podstawowe i oficerskie, siedemnastoletni staż służby oraz [...] doświadczenie w kierowaniu zasobami ludzkimi w SG na stanowisku zastępcy naczelnika wydziału, a także ukończone szkolenie kadry kierowniczej.
Organ zaznaczył, iż mianowanie na niższe stanowisko służbowe nie skutkowało obniżeniem pobieranego przez funkcjonariuszkę uposażenia, bowiem od dnia [...] lipca 2009 r. na mocy art. 107 ust. 2 ustawy pragmatycznej zachowuje ona prawo do zaszeregowania należnego na stanowisku, które zajmowała przed przeniesieniem do służby w [...]SG, tj. Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] Zamiejscowego [...] Straży Granicznej w [...].
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Komendant Główny SG wskazał, iż istotnie, na datę wydania rozkazu personalnego, zakres obowiązków zainteresowanej jest jeszcze nieokreślony. Jednakże organ stwierdził, że aktualnie obowiązujący zakres obowiązków i uprawnień na stanowisku zajmowanym przez funkcjonariuszkę jest zbliżony do zadań Wydziału [...], ujętych w Statucie [...] Straży Granicznej obowiązującym od dnia 15 września 2015 r. Nadto reorganizacja nastąpi dopiero w dniu 15 września 2015 r., zatem określenie zadań i obowiązków to zdarzenie przyszłe. Formalne przypisanie zadań na konkretne stanowiska w przedmiotowym wydziale, przez naczelnika tego wydziału, będzie możliwe dopiero po dniu 15 września 2015 r., gdyż Wydział [...] w praktyce jeszcze nie istnieje, tym samym nie ma w nim osób uprawnionych do układaniu i podpisywania zakresów obowiązków. Dlatego też następny zarzut odwołania, iż reorganizacja nastąpi w dniu 15 września 2015 r., a zatem jest to zdarzenie przyszłe, jest chybiony. Formalne przypisanie zadań na konkretne stanowiska w przedmiotowym wydziale, przez naczelnika tego wydziału, będzie możliwe dopiero po dniu 15 września 2015 r. z przyczyn wyżej wskazanych.
Organ zanegował twierdzenie odwołania, iż działania Komendanta [...]SG stanowią szykanowanie funkcjonariuszki. W tym zakresie Komendant Główny SG wskazał, iż nie tylko [...] SG B. K., skutkiem reorganizacji, została przeniesiona na niższe stanowisko służbowe - troje innych funkcjonariuszy z Zakładu [...] zajmujących dotychczas stanowiska starszych wykładowców lub wykładowców nie wiążące się z prowadzeniem zajęć dydaktycznych, również zostanie przeniesione na stanowiska zaszeregowane do niższych grup uposażenia. W tym miejscu należy podkreślić, że w przeciwieństwie do B. K. każdy z ww. trójki posiada kwalifikacje pedagogiczne. Tym samym nie sposób dopatrywać się w przeniesieniu funkcjonariuszki na niższe stanowisko służbowe jakichkolwiek przejawów szykan.
Odnosząc się do żądania skarżącej, dotyczącego mianowania jej na stanowisko zgodne z treścią wniosku Komendanta [...]SG nr [...], stwierdzić należy, iż jest to niemożliwe, bowiem wniosek ten dotyczy mianowania na stanowisko starszego wykładowcy Zespołu [...] w Katedrze [...], a na to stanowisko wymagane są powoływane kwalifikacje pedagogiczne, których B. K. nie posiada. Pozytywne odniesienie się do przedmiotowego wniosku jest zresztą wykluczone także z przyczyny czysto obiektywnej - przedmiotowe stanowisko zostało zlikwidowane w wyniku wcześniejszych zmian organizacyjno-etatowych, przeprowadzonych w oparciu o podział obszarów szkoleń między ośrodki szkolenia Straży Granicznej. Aktualnie obszar w zakresie doskonalenia zawodowego centralnego: czynności operacyjno-rozpoznawcze oraz dochodzeniowo-śledcze na poziomie przestępczości zorganizowanej z uwzględnieniem zagadnień związanych z terroryzmem, handlem ludźmi oraz ochroną dóbr kultury, został przyporządkowany na wyłączność [...]SG w [...].
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pozbawienia możliwości odniesienia się do zmian organizacyjnych, stwierdzić należy, że jest on dla organu odwoławczego niezrozumiały. W rozmowie kadrowej z dnia 18 czerwca 2015 r. B. K. oświadczyła, że nie korzysta z prawa zapoznania się z całością materiałów stanowiących podstawę mianowania na niższe stanowisko służbowe. Skoro skarżąca dobrowolnie zrezygnowała z zapoznania się z materiałem w sprawie, bezzasadne jest zarzucanie organowi I instancji, że takiego zapoznania jej nie uniemożliwił.
W kontekście powyższego zarzutu należy także podkreślić, że zgodnie z § 20 zarządzenia nr 55 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 14 maja 2007 r. w sprawie prowadzenia dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. Urz. KGSG z 2007 r. Nr 5, poz. 51 ze zm.), prawo do wglądu do akt osobowych mają m.in. funkcjonariusze, których akta dotyczą. B. K. skorzystała z tego uprawnienia w dniu [...] czerwca 2015 r. Ponadto w piśmie nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. funkcjonariuszka zwróciła się do Komendanta [...] SG m.in. o kopie dokumentów znajdujących się w TAO poświadczonych za zgodność z oryginałem. Pomimo, że przepisy pragmatyki służbowej nie nakładają na organ wprost takiego obowiązku, uczyniono zadość prośbie skarżącej i w dniu 2 lipca 2015 r. Komendant [...]SG wyraził zgodę na zrealizowanie wniosku B. K. Kopie zostały wykonane w dniu 2 lipca 2015 r. i w tym samym dniu wraz z pismem nr [...] przekazane funkcjonariuszce. Poza tym, w dniu 3 lipca 2015 r. skarżąca drogą telefoniczną zwróciła się do Naczelnika Wydziału [...]SG o zapoznanie z zarządzeniem nr 13 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 9 lutego 2015 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie organizacji i etatów jednostek organizacyjnych Straży Granicznej oraz pozostałymi materiałami w sprawie, na podstawie których podjęto w jej sprawie decyzję. Jak wynika z protokołów zaznajomienia strony z aktami sprawy, czynności te przeprowadzono w dniu 3 lipca 2015 r. Wobec powyższego uznać należy, że organ I instancji zapewnił skarżącej czynny udział w postępowaniu.
B. K. w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej zarzuciła:
1) art. 77 § 1 Kpa, poprzez podjęcie przez Komendanta [...]SG decyzji kadrowej w oparciu o ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie częściowe potwierdzenie w materiale dowodowym ale niekompletnym i rozpatrzonym nie w pełni;
2) art. 80 Kpa, poprzez pominięcie i nieustosunkowanie się przez organ do części dowodów, co budzi wątpliwości w zakresie oceny prawidłowości oceny innych dowodów;
3) zasad ogólnych postępowania administracyjnego:
a) art. Kpa - zasady prawdy obiektywnej, związanej z naruszeniem przepisów prawa określonych w art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa.
b) art. 8 Kpa - zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez:
- dokonanie dowolnego rozstrzygnięcia kadrowego z wykorzystaniem charakteru służby i dyspozycyjności funkcjonariuszy oraz konsekwencji niedostosowania się do rozkazów przełożonych: Komendant [...]SG wraz z Komendantem Głównym [...], wykorzystując reorganizację struktury obniżyli mi znacznie stanowisko służbowe, twierdząc, że skarżąca nie posiada kwalifikacji pedagogicznych, oraz odpowiedniego przygotowania merytorycznego do pełnienia służby w komórkach dydaktycznych, a następnie Komendant [...] skierował skarżącą w terminie od dnia 14 września do 25 września br. na dwutygodniowe szkolenie pedagogiczne w [...], ukończenie którego wiąże się z uzyskaniem kwalifikacji pedagogicznych;
- dokonanie przez Komendanta [...]SG dwóch skrajnie różnych i wzajemnie wykluczających się ocen tej samej sytuacji, skutkujących podjęciem dwóch skrajnie różnych decyzji kadrowych w zakresie pełnienia służby na stanowisku dydaktycznym starszego wykładowcy, rozdzielonych okresem, w którym kilkakrotnie podporządkowałam się wymogowi szczególnej dyscypliny określonej przez Komendanta [...], związanej z przeniesieniem mnie ze służby w Zakładzie [...], w którym realizowałam zajęcia dydaktyczne dotyczące czynności operacyjno- rozpoznawczych na wszystkich poziomach szkoleń kwalifikowanych do służby na różnych, równorzędnych stanowiskach w Zakładzie [...];
- zatwierdzenie dowolnych kryteriów doboru na konkretne stanowiska w nieistniejących komórkach organizacyjnych [...], na kilka miesięcy przed wydaniem zarządzenia definiującego dopiero ogólne zadania dla planowanych do utworzenia komórek organizacyjnych [...], bez określenia zadań dla poszczególnych zespołów czy sekcji i mianowanie na te stanowiska (zatwierdzone kryteria zrównały wartość doświadczenia nabytego przez kandydata na stanowisko starszego wykładowcy w ramach incydentalnej np. jednomiesięcznej praktyki w jednostkach organizacyjnych SG z kilkunastoletnią służbą na określonym stanowisku, związanym z prowadzeniem czynności operacyjno-rozpoznawczych czy dochodzeniowo-śledczych w komórkach organizacyjnych SG, związanych z ponoszeniem realnej odpowiedzialności służbowej);
- udzielenie skarżącej przez Zastępcę Komendanta [...] w czasie kiedy zastępował Komendanta [...] pisemnej, fałszywej informacji w zakresie zespołu powołanego w [...] do prac związanych z reorganizacją (pismo numer [...]z dnia [...] lipca 2015 r., któremu przewodniczył);
- uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji Komendant Główny SG oparł m. in. na tym, że zawarte w odwołaniu przeniesienie na stanowisko zgodne z kwalifikacjami, w oparciu o które, w wyniku podporządkowania się wymogowi szczególnej dyscypliny służbowej skarżąca została przeniesiona z urzędu przez Komendanta Głównego SG ze stanowiska Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] Zamiejscowego [...] SG w [...] na stanowisko starszego wykładowcy w Zakładzie [...] w [...] SG w [...], jest niemożliwe, gdyż aktualnie obszar w zakresie doskonalenia zawodowego centralnego: czynności operacyjno-rozpoznawcze i dochodzeniowo-śledcze na poziomie przestępczości zorganizowanej ... został przyporządkowany na wyłączność [...]SG w [...], zatajając fakt, że potrzeby szkoleniowe w zakresie czynności operacyjno-rozpoznawczych na wszystkich poziomach szkoleń kwalifikowanych w [...] są tak duże i pilne, że Komendant Główny SG tuż przed wejściem w życie nowej struktury organizacyjnej oddelegował do prowadzenia tych właśnie zajęć funkcjonariusza Komendy Głównej SG – W. D.;
- uzasadnienie faktyczne Komendant Główny SG oparł również na stwierdzeniu, iż do 11 grupy uposażenia zasadniczego zaszeregowane jest stanowisko - kierownik zespołu (będące stanowiskiem dydaktycznym), co może rodzić wątpliwości w zakresie stosowania tych samych kryteriów przy decyzjach kadrowych dotyczących innych funkcjonariuszy SG, a zwłaszcza pytania o kwalifikacje merytoryczne do prowadzenia zajęć dydaktycznych w zakresie zadań komórki organizacyjnej, wynikających ze Statutu [...] w przypadku [...] SG S. R. mianowanego na stanowisko kierownika zespołu [...] Zakładu [...] w [...];
- "pozorowanie" przez Komendanta Głównego SG rozpatrzenia odwołania od rozkazu personalnego, zgodnie z przepisami Kpa, przez uznanie odwołania za bezzasadne z uzasadnieniem, że Komendant [...] przekazał skarżącej wnioskowane dokumenty, zatajając jednocześnie fakt, że czynności związane z przekazaniem kserokopii wnioskowanych dokumentów oraz wnioskowanych informacji zostały podjęte dopiero po zarejestrowaniu w Kancelarii Jawnej [...] odwołania od rozkazu wraz ze skargą na Komendanta [...] w przedostatnim dniu przysługiwania prawa do odwołania, co zostało szczegółowo udokumentowane w odwołaniu, urządzeniach ewidencyjnych [...] oraz w teczce akt osobowych (wszystkie dokumenty skarżąca kwitowała z wpisaniem daty i godziny); wnioskowane informacje i dokumenty przekazano skarżącej pod koniec służby w przedostatnim i ostatnim dniu przysługiwania prawa do odwołania, czyli w sposób ograniczający prawo do podniesienia w odwołaniu wszystkich istotnych aspektów, dlatego twierdzenie, że skarżąca skorzystała z prawa zapoznania się z wnioskowanymi dokumentami w TAO również nie opiera się na prawdzie, ponieważ w dniu zapoznania, w teczce akt osobowych nie było podstawowego dokumentu, tj. protokołu z rozmowy w sprawie mianowania na inne stanowisko służbowe.
Wskazując na powyższe zarzuty, B. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z utrzymanym nim w mocy rozkazem personalnym organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny SG wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest chybiona.
Zgodnie z treścią art. 42 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 ze zm.) funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku (między innymi) likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy Straży Granicznej obu instancji dokonały prawidłowej subsumcji powyższego przepisu ze stanem faktycznym sprawy.
W uzasadnieniu decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej szczegółowo i dokładnie wyjaśniono zasady reorganizacji [...] SG i dokładnie wyjaśniono dlaczego jedynym stanowiskiem możliwym do objęcia przez skarżącą, w całej formacji Straży Granicznej, od dnia 15 września 2015 r., jest stanowisko wskazane w rozkazie personalnym Komendanta [...]SG z dnia [...] czerwca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację.
W [...]Straży Granicznej, w którym skarżąca pełniła służbę na stanowisku starszego wykładowcy Zespołu [...] w Zakładzie [...], z dniem 15 września 2015 r., zgodnie z treścią zarządzenia nr 13 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 9 lutego 2015 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie organizacji i etatów jednostek organizacyjnych Straży Granicznej, nastąpiła reorganizacja. W wyniku tej zmiany utworzono nową strukturę [...] Straży Granicznej. Jednym ze skutków zmiany była likwidacja Zakładu [...].
Zatem nastąpiła okoliczność wskazana w art. 42 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej.
Reorganizacja zmniejszyła ogólną liczbę stanowisk takich jak: kierownik zakładu, kierownik zespołu, starszy wykładowca i wykładowca, co przy niezmienionej liczbie funkcjonariuszy uniemożliwia mianowania wszystkich na równorzędne do zajmowanych dotychczas stanowiska służbowe: taka właśnie sytuacja wystąpiła w analizowanej sprawie.
Nadmienić tu należy, iż co prawda część zadań realizowanych przez były Zakład [...] - zgodnie ze Statutem [...]Straży Granicznej wprowadzonym zarządzeniem nr 13 Komendanta Głównego Straży Granicznej nr 13 z dnia 27 lutego 2012 roku (Dz. Urz. KGSG z 2012 r., poz. 11), została przeniesiona od dnia 15 września 2015 r. do Wydziału [...] - zgodnie zarządzeniem nr 57 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 30 lipca 2015 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie utworzenia, organizacji i zakresu działania [...]Straży Granicznej im. [...] w [...] (Dz. Urz. KGSG z 2015 r., poz. 46), wprowadzającym od dnia 15 września 2015 roku nowy Statut [...] Straży Granicznej, to jednak skarżąca nie spełniała wymogów formalnych do objęcia stanowiska wykładowcy, albowiem nie posiadała na datę utworzenia tej jednostki organizacyjnej odpowiedniego wykształcenia pedagogicznego. Wymóg taki wprowadziło rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2009 r. w sprawie warunków w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 194, poz. 1499 ze zm.) – tabela nr 3 załącznika do rozporządzenia. Nadto jednym z celów reorganizacji było wykluczenie sytuacji, w której na stanowiskach służbowych stricte dydaktycznych - starszy wykładowca i wykładowca - służbę pełniliby funkcjonariusze nieprowadzący zajęć dydaktycznych.
Przed reorganizacją, brak wykształcenia pedagogicznego czy też uprawnień tego typu, nie stanowił przeszkody do zajmowania przez skarżącą dotychczasowego stanowiska, albowiem na zajmowanym stanowisku starszego wykładowcy Zespołu [...] Zakładu [...] skarżąca nie prowadziła zajęć dydaktycznych, gdyż komórka ta nie realizowała procesu dydaktycznego, była to bowiem komórka typowo organizacyjno - administracyjna (z wyłączeniem obszaru związanego z metodyką kształcenia oraz organizacją doskonalenia zawodowego lokalnego, co nie dotyczyło skarżącej). Było to zgodne z treścią zarządzenia nr 13 Komendanta Głównego Straży Granicznej nr 13 z dnia 27 lutego 2012 r.
Twierdzenie skarżącej, iż uprawnienia pedagogiczne zdobyłaby w związku z kursem rozpoczynającym się w drugiej połowie września 2015 r. nie mają w niniejszej sprawie żadnego znaczenia, albowiem ani na datę wydania rozkazu personalnego przez Komendanta [...]SG, ani na datę reorganizacji [...]SG, skarżąca nie legitymowała się stosownymi uprawnieniami pedagogicznymi. Mogła uprawnienia te uzyskać już dużo wcześniej, albowiem rozporządzenie MSWiA wymóg posiadania uprawnień pedagogicznych wprowadziło już w 2009 r.
Nadto, na co trafnie wskazuje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skutkiem reorganizacji w [...]SG troje innych funkcjonariuszy SG z [...], zajmujących dotychczas stanowiska starszych wykładowców lub wykładowców, zostało przeniesione na niższe stanowisko służbowe, niewiążące się z prowadzeniem zajęć dydaktycznych. Funkcjonariusze ci, także jak skarżąca, zostali przeniesieni na stanowiska zaszeregowane do niższych grup uposażenia. W tym miejscu należy podkreślić, że w przeciwieństwie do B. K. każdy z tych funkcjonariuszy posiadał kwalifikacje pedagogiczne. Zatem posiadanie takich uprawnień nie gwarantowało objęcie stanowiska starszego wykładowcy albo wykładowcy w nowej strukturze organizacyjnej [...]SG. Ponieważ obsada jednostek organizacyjnych [...]SG uległa zmniejszeniu, organ miał możliwość wyboru obsady stanowisk dydaktycznych, z grona funkcjonariuszy posiadających kwalifikacje pedagogiczne, których to kwalifikacji skarżąca ewidentnie nie posiadała.
Komendant [...]SG, co wynika z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych sprawy (k. 44-46), poszukiwał dla skarżącej stanowiska, odpowiedniego do jej stopnia i wykształcenia, w całej formacji Straży Granicznej. Jednym możliwym do zaproponowania stanowiskiem było stanowisko Kierownika Sekcji [...] Wydziału [...], jednakże w niższej grupie uposażenia zasadniczego a zatem stanowisko nie równorzędne.
Zatem organ wykazał brak możliwości mianowania B. K. na inne równorzędne stanowisko, co wraz z wyżej opisaną okolicznością likwidacji dotychczasowego stanowiska, w rozumieniu art. 42 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, uzasadniało mianowanie skarżącej na niższe stanowisko służbowe. Nie można tu nie dostrzegać, iż alternatywą było zwolnienie skarżącej ze służby.
W rozmowie kadrowej w dniu 18 czerwca 2015 r. skarżąca wyraziła zgodę na objęcie przedmiotowego stanowiska. Zostało to potwierdzone jej podpisem. Jeżeli zatem stanowisko to - Kierownik Sekcji [...] Wydziału [...] na nowo zorganizowanym [...]SG – skarżącej nie odpowiadało, powinna wówczas odmówić jego przyjęcia. Zatem kwestionowanie przez skarżącą w odwołaniu i w skardze (niezależnie od podnoszonych zarzutów) decyzji mianowania jej na to ewidentnie niższe stanowisko, stanowi wyraźną niekonsekwencję.
Nadmienić należy, iż obecne mianowanie B. K. na niższe stanowisko służbowe, nie skutkuje obniżeniem pobieranego przez funkcjonariuszkę uposażenia, albowiem od dnia 15 lipca 2009 r., na mocy art. 107 ust. 2 ustawy pragmatycznej, zachowuje ona prawo do zaszeregowania należnego na stanowisku, które zajmowała jeszcze wcześniej, przed przeniesieniem do służby w [...]SG, tj. Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] Zamiejscowego [...] Straży Granicznej w [...].
Nie jest zasadny zarzut pozbawienia przez skarżącą prawa dostępu do materiałów niniejszej sprawy (art. 10 Kpa).
Po pierwsze skarżąca nie wskazała w skardze, jakie negatywne skutki dla prezentowania jej racji, miałyby wynikać z tego zaniedbania.
Po drugie, jak wynika z protokołu rozmowy kadrowej z dnia 18 czerwca 2015 r. skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z prawa zapoznania się z całością materiałów stanowiących podstawę mianowania jej na niższe stanowisko służbowe. Ponadto, wbrew odmiennym twierdzeniom, później zapoznała się z treścią przedmiotowego protokołu w dniu 18 czerwca 2015 r., co potwierdza podpis skarżącej znajdujący się w ww. protokole. Tym samym nieuzasadnione są zarzuty skarżącej, iż organ ograniczył jej prawo do zapoznania się z powyższym protokołem. Nadto skarżąca otrzymała wszystkie wnioskowane przez nią dokumenty przed upływem terminu do złożenia odwołania. Istotne jest również, że skarżąca po otrzymaniu kompletu dokumentów w niniejszej sprawie, nie złożyła żadnych wniosków dowodowych, jak również nie podniosła żadnych nowych aspektów w skardze, które rzutowałyby na prawidłowość zaskarżonej decyzji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oczywistym jest fakt, iż aby zreformowane [...]SG mogło działać od dnia 15 września 2015 r., zmiany personalne związane z reformą tej jednostki musiały zostać dokonane z odpowiednim wyprzedzeniem. Również dopiero po zakończeniu procedury obsady stanowisk w [...]SG będzie można mówić o konkretnym i szczegółowym wykazie czynności dla poszczególnych stanowisk. Powyższe, oczywiste stwierdzenie, czyni bezzasadnym zarzuty wskazane w pkt 3 tiret trzeci skargi.
Zarzuty skargi, odnoszące się do jeszcze wcześniejszego przeniesienia skarżącej ze stanowiska Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] Zamiejscowego [...] Straży Granicznej w [...] do dalszego pełnienia służby w [...] Straży Granicznej, w oparciu o rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., jak również odnoszące się do kwestii wyznaczenia innych funkcjonariuszy do wykonywania zadań w zreformowanym [...]Straży Granicznej nie należą do przedmiotu niniejszego postępowania.
Również poza jakąkolwiek oceną skarżącej, jak i również poza przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zasadności i celowości zmian organizacyjnych [...]SG. Zresztą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił zasadność i celowość reorganizacji powyższej jednostki oraz dogłębnie wyjaśnił sposób swojego postępowania przy obsadzie stanowisk w zreorganizowanym [...]SG.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Komendant Główny SG wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności związane z niniejszą sprawą, jak również dokonał ustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z przepisami prawa i w granicach przyznanych organowi uprawnień wynikających z przepisów pragmatyki służbowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wyczerpujące i szczegółowe uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Organ drugiej instancji w sposób rzeczowy i dokładny odniósł się do zarzutów odwołania.
Zatem niezasadny jest zarzut skargi naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy Straży Granicznej obu instancji, które mogłyby stanowić o stwierdzeniu nieważności albo o uchyleniu zaskarżonej decyzji i utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta [...]SG, dlatego na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło