II SA/Wa 1699/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-28
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Ewa Kwiecińska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna w zakresie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej dotyczącego ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg dotyczących orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, ani w zakresie określenia grupy inwalidztwa. Skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu. Natomiast skarga dotycząca ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej jest dopuszczalna, ale w tym przypadku sąd ocenia jedynie prawidłowość postępowania i zgodność kwalifikacji z przepisami, nie kwestionując samego rozpoznania medycznego.Stan faktyczny
A. C. wniósł skargę do WSA w Warszawie na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL) utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji (RWK) o uznaniu go za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu osobowości paranoicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa administracyjnego, karnego i cywilnego. Sąd rozpoznał skargę, odrzucając ją w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową i określenia grupy inwalidztwa jako niedopuszczalną, a w pozostałej części (zdolność do służby) uznał za nieuzasadnioną.Rozstrzygnięcie
1. oddalił skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej; 2. odrzucił skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant referent Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. C. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i związku schorzeń ze służbą 1. oddala skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej; 2. odrzuca skargę w pozostałej części.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego – t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) oraz art. 5 ust. 1, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2019 r.5 poz. 330 t.j.), jak również § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 r. z późn. zm.), a także § 7 pkt 1 i § 23 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 z późn. zm.), utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w G. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w sprawie zdolności [...] A. C. do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
RWK[...] w G. w orzeczeniu z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] dokonała rozpoznania:
1. osobowość paranoiczna – § 68 pkt 3,
2. blizna prawego łuku brwiowego – § 3 pkt 1,
3. nieprawidłowa glikemia na czczo – § 54 pkt 3 (w zast.),
4. zastawka mitralna ze śladową falą zwrotną, zastawka trójdzielna z małą falą zwrotną - bez znaczenia hemodynamicznego – § 38 pkt 9.
Organ ustalił kategorię zdrowia N – Zał. nr 1 Grupa II – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu Komisja I instancji stwierdziła, że ww. rozpoznanie czyni badanego trwale niezdolnym do pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie wykazu stanowiącego Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
A. C. wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia, żądając jego uchylenia w całości. Stwierdził, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa karnego. Do odwołania załączone zostały fotokopie dokumentów, które były znane komisji lekarskiej pierwszej instancji.
W treści uzasadnienia orzeczenia z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] nadmienione zostało, iż już wcześniej badany otrzymał orzeczenie RWKL w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, po uchyleniu przez CWKL w W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. orzeczenia RWKL w B. nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. oraz po wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] listopada 2015 r. uchylającym orzeczenie CWKL w części dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i odrzucającym skargę w pozostałym zakresie.
Powyższe orzeczenie RWKL w B. wydała po otrzymaniu opinii o stanie zdrowia psychicznego dla celów orzecznictwa wojskowo-lekarskiego Konsultanta Krajowego ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii prof. dr hab. med. A. F. Ww. Konsultant Krajowy po zapoznaniu się z dokumentacją orzeczniczo-lekarską oraz po przeprowadzeniu badania psychiatrycznego rozpoznał u orzekanego cechy osobowości paranoicznej F60 (strona 6 opinii przedostatnie zdanie). W podsumowaniu opinii Konsultant Krajowy zaproponował RWKL w B. rozpoznanie u orzekanego cech osobowości paranoicznych.
W oparciu o powyższą opinię RWKL w B. wydała orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała w grupie schorzeń powodujących niezdolność do zawodowej służby wojskowej w pkt 1 rozpoznań: osobowość paranoiczną – § 68 pkt 3, uznała orzekanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i jednocześnie zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową.
Badany od powyższego orzeczenia nie złożył odwołania do CWKL, jednak złożył wniosek z dnia [...] lipca 2016 r. do Ministra Obrony Narodowej o uchylenie powyższego orzeczenia RWKL w B. w całości w trybie nadzorczym.
Wniosek powyższy przesłany został do rozpatrzenia przez Przewodniczącego CWKL w W., który w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] nie stwierdził przesłanek do uchylenia orzeczenia RWKL w trybie nadzoru służbowego.
Zdaniem organu orzeczenie RWKL w B. nr [...], w którym uznano badanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczono go do trzeciej grupy inwalidztwa jest ostateczne i prawomocne.
Organ podkreślił, że rozpoznanej u orzekanego osobowości paranoicznej nie można wyleczyć stosując farmakoterapię. Profesor A. F. w wydanej opinii zalecił stosowanie u orzekanego psychoterapii.
W następnym roku orzekany został skierowany przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w M. do RWK[...] w G., która wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej określając Kategorię N. Zał.l, Grupa II – Trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Badany złożył odwołanie od tego orzeczenia do CWKL. Komisja II instancji rozpatrzyła złożone odwołanie na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie RWK[...] w G. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Od powyższego orzeczenia CWKL orzekany nie złożył skargi do WSA. Nie zostało też one uchylone przez Przewodniczącego CWKL w trybie nadzoru służbowego, co sprawia, że jest prawomocne.
W obecnym toku sprawy orzekany został ponownie skierowany przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w M. do RWK[...] w G., która wydała orzeczenie z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, określając Kategorię N, Zał. l, Grupa II – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
Od powyższego orzeczenia A. C. odwołał się do CWKL.
W treści uzasadnienia orzeczenia z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] organ stwierdził, że z analizy akt sprawy wynika, iż orzekany był wielokrotnie badany psychologicznie, psychiatrycznie oraz przebywał na obserwacji i leczeniu w Klinicznym Oddziale Psychiatrycznym [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego w [...], a także był leczony od sierpnia 2014 r. do lutego 2017 r. w Wojewódzkiej Przychodni Zdrowia Psychicznego w [...]. Rozpoznawano u orzekanego zaburzenia urojeniowe, a w WPZP schizofrenię paranoidalną.
Organ podkreślił, że w przypadku trudności z ustaleniem ostatecznego rozpoznania wojskowe komisje lekarskie występują do Konsultanta Krajowego ds. Obronności w różnych dziedzinach medycyny o wydanie opinii w sprawie ustalenie ostatecznego rozpoznania. W przypadku badanego profesor A. F. już w poprzednim postępowaniu wydał opinię, w której ustalił rozpoznanie: cechy osobowości paranoidalnej (strona 6 opinii przedostatnie zdanie). Natomiast orzeczenia psychologiczne nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. oraz nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. z Wojskowej Pracowni Psychologicznej w [...] wydane w sprawie badań psychologicznych osób zgłaszających chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej wydane zostały na podstawie wyników przeprowadzonych badań psychologicznych.
Brak danych by psycholodzy wykonujący aktualne i wcześniejsze badania zapoznali się z całością dokumentacji medycznej dotyczącej stanu zdrowia orzekanego. Ponadto testy, które orzekany rozwiązywał w Wojskowej Pracowni Psychologicznej na skierowanie Wojskowego Komendanta Uzupełnień są dość ogólnikowe i nie nakierowane na ewentualne schorzenia psychiatryczne badanego. Podobnie sytuacja się ma w przypadku wydania orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. przez mgr E. L. z Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w [...], gdzie stwierdzono posiadanie przez stronę zdolności do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej. Organ podkreślił, że badany wielokrotnie już wcześniej rozwiązywał testy psychologiczne w nieodległych odstępach czasowych, wiec mógł uniknąć niekorzystnych rozwiązań dla badanego.
Mając powyższe na uwadze, CWKL wystąpiła z wnioskiem do Konsultanta Krajowego ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii o ponowne wydanie aktualnej opinii w sprawie ustalenie ostatecznego rozpoznania schorzenia u orzekanego. Profesor A. F. w dniu [...] maja 2019 r. wydał opinię do celów orzecznictwa wojskowo-lekarskiego o stanie zdrowia psychicznego strony, w której ustalił następujący wywód: "W oparciu o ponowną szczegółową analizę całości materiału faktograficznego zgromadzonego w aktach orzeczniczo-lekarskich przedmiotowej sprawy orzeczniczej [...] A. C. jak i dokumentację medyczną i orzeczniczo-lekarską, którą nie dysponowałem w chwili osobiście przeprowadzanego badania psychiatrycznego w dniu [...].04.2016 r. – podtrzymuję ustalone przez RWK[...] w G. rozpoznanie orzecznicze i kwalifikację orzeczniczą, tj. osobowość paranoiczna § 68 pkt 3 – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej – Kategoria "N". Przez osobowość rozumie się, to co nas określa i odróżnia od innych ludzi. W świetle współczesnej wiedzy psychologicznej osobowość traktuje się jako złożony wzorzec głęboko utrwalonych cech psychicznych, przejawiających się automatycznie w niemal każdej sferze funkcjonowania psychologicznego danej osoby. Każde zaburzenie ma swoją niepowtarzalną listę cech. Cecha osobowości jest trwałym wzorcem zachowania przejawianym niezależnie od chwili i wielu innych różnych sytuacji. W przypadku częstego współwystępowania wielu takich cech osobowości należy mówić o zaburzeniu osobowości. Poza tym zaburzenia osobowości posiadają trzy cechy patologii: – stałą stabilność czyli brak elastyczności w sytuacjach stresowych, – trudności adaptacyjne – kreowanie "błędnego koła" poprzez nieustanne powtarzanie swoich patologicznych zachowań. W przypadku osobowości paranoicznej taka osoba nie jest w stanie ufać innym ludziom z uwagi na stałą i skrajną nieufność bez wystarczających ku temu podstaw. Poza tym osoby te wykazują tendencję do długotrwałego przeżywania przykrości, sztywne poczucie własnych praw niewspółmiernie do potrzeb wynikających z aktualnej sytuacji, przecenianie własnego znaczenia, z przyjmowaniem postawy ksobnej, podejrzliwość i tendencję do zniekształcania codziennych doświadczeń poprzez błędną ich interpretację, nawracające, nieuzasadnione podejrzenia dotyczące wierności seksualnej partnerki. Analizowana dokumentacja medyczna potwierdza wiele podobnych cech u orzekanego".
W dniu [...] maja 2019 r. zarejestrowano wniosek A. C. o uchylenie orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w G. nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. Wnoszący nadmienił, że jest ono sprzecznie z prawem, tj. wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów prawa karnego a mianowicie art. 212, art. 231, art. 271 oraz art. 273 Kodeksu karnego, a także art. 24 Kodeksu cywilnego.
Organ stwierdził, iż schorzenia rozpoznane w pkt 8.2-8.4 nie powodują niezdolności do zawodowej służby wojskowej.
Wskazano również, że w myśl przepisów § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach – przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowe, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności stanowiący Załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia.
Jeżeli więc na podstawie przeprowadzonych badań i konsultacji oraz po zapoznaniu się z całością dotychczas zgromadzonej dokumentacji medycznej ustalone zostanie rozpoznanie, to w powyższym Załączniku nr 1 temu schorzeniu przypisany jest odpowiedni paragraf i punkt, któremu odpowiada w poszczególnych grupach orzekanych odpowiednia kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowe. Rozpoznanie na podstawie wcześniej i aktualnie przeprowadzonych konsultacji i badań, w tym dwóch opinii profesora A. F. z rozpoznaniem osobowości paranoidalnej zakwalifikowanej do § 68 pkt 3 – w grupie II, według której orzeka się żołnierzy rezerwy (byłych żołnierzy zawodowych) – przypisano jednoznacznie kategorię "N", czyni orzekanego trwale niezdolnym do zawodowej służby wojskowe.
A. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...].
Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów prawa administracyjnego: art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 50 § 1 k.p.a., art. 75 §1 k.p.a., art. 76 § 1 i 3 k.p.a., art. 76a k.p.a.; art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 140 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stwierdził, że w toku postępowania naruszone zostały również przepisy prawa karnego: art. 271 § 1, art. 273 § 1, art. 231 § 1 w zw. z art. 115 § 13 pkt 4 i 8 Kodeksu karnego poprzez przekroczenie przez funkcjonariuszy publicznych swoich uprawnień, a przez to niedopełnienie obowiązków. Podniósł, iż organ dopuścił się także naruszenia przepisów prawa cywilnego, tj. art. 212 oraz art. 24 k.c.
Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia w zakresie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej – kategoria N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej, z powodu wydania go z rażącym naruszeniem przepisów prawa postępowania administracyjnego oraz naruszeniem obowiązujących norm przepisów kodeksów karnego i cywilnego.
Zdaniem skarżącego tezy stawiane przez RWK[...] w G. i CWKL są czysto teoretyczne oraz sprzeczne z przedstawianymi przez orzekanego dokumentami takimi jak:
‒ orzeczenie lekarskie [...],
‒ orzeczenie psychologiczne [...] stwierdzające, że żołnierz posiada zdolność do wykonywania zadań pracownika ochrony,
‒ zaświadczenie lekarskie nr [...], wydane przez lek. med. J. S., z którego wynika, iż nie stwierdzono cech choroby psychicznej.
‒ orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. wystawione przez psycholog mgr E. G. stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia zawodowej służby wojskowej,
‒ orzeczenie psychologiczne nr [...] wydane przez mgr W. C., z którego wynika, iż brak jest przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Skarżący wniósł ponadto o uzupełnienie materiału dowodowego z zeznań: mgr E. G., mgr W. C., A. K., mgr E. L., lek. med. J. S.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), dalej: "P.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Dokonując oceny przedmiotowej sprawy w świetle powyższych kryteriów, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarga na orzeczenie CWKL w W. z dnia [...] maja 2019 r., utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w G. z dnia [...] marca 2019 r. w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy bowiem do właściwości sądu administracyjnego.
Podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04 (publ. CBOSA), wskazać należy, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy – zdolność do służby wojskowej.
Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, określające ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1430 ze zm.), czy ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.). Orzeczenia tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego.
Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne, wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby, ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz inwalidztwa – skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (por. uchwała składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99; publ. OSNP 2000/5/167). Analogiczne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (publ. ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego, (rentowego) stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził NSA w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04.
W niniejszej sprawie, jak wynika z treści skargi, A. C. zaskarżył w całości orzeczenie CWKL w W., a więc także w zakresie dotyczącym ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa. Na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem Sąd obowiązany był stwierdzić niedopuszczalność skargi w ww. zakresie i ją odrzucić.
Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w W. z dnia [...] maja 2019 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w G. z dnia [...] marca 2019 r. w części dotyczącej określenia zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie jest nieuzasadniona.
Zaznaczenia wymaga, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu.
Zgodnie z § 11 ww. rozporządzenia przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia.
W myśl § 17 ust. 1 rozporządzenia, wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 9, tj. dokumentów dołączonych do skierowania do wojskowej komisji lekarskiej, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza zawodowego, w szczególności na podstawie: odpisu przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego, informacji o warunkach i przebiegu służby wojskowej dla celów wojskowych komisji lekarskich, historii chorób leczenia szpitalnego, karty badań profilaktycznych i okresowych, książki zdrowia żołnierza zawodowego, akt postępowania powypadkowego.
Przepis § 18 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu dokumentów. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: (1) rozpoznanie, (2) ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności – określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową (§ 19 ust. 1).
Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia (§ 22 ust. 1). CWKL w W. rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2).
Podkreślenia wymaga, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a także tego czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony m.in. na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził uchybień w postępowaniu zakończonym wydaniem orzeczenia CWKL w W. z dnia [...] maja 2019 r. Komisja I instancji dokonała bowiem prawidłowej kwalifikacji rozpoznania określonego w punktach 8.1-8.4 do odpowiednich paragrafów załącznika nr 1 (grupa II obejmująca byłych żołnierzy zawodowych wg Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.), zaś zaliczenie skarżącego do kategorii N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej, znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy. CWKL w W. zasadnie również uznała, że zaskarżone orzeczenie Komisji I instancji odpowiada prawu. Podejmując rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, CWKL w W. należycie uzasadniła swe stanowisko.
Z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzonych badań i konsultacji rozpoznano u orzekanego osobowość paranoiczną (§ 68 pkt 3 Załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia), które to rozpoznanie powoduje niezdolność orzekanego do zawodowej służby wojskowej. Osobowość paranoiczną organy rozpoznały w oparciu o opinie prof. dr hab. med. A. F. – Konsultanta Krajowego ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz z dnia [...] maja 2019 r.
W opinii z dnia [...] maja 2019 r. prof. A. F[...] podtrzymał stanowisko, że u orzekanego występuje osobowość paranoiczna, którą należy zakwalifikować z § 68 pkt 3 Załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, skutkująca trwałą niezdolnością do zawodowej służby wojskowej.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, iż orzeczenia psychologiczne z dnia [...] marca 2017 r., [...] lutego 2019 r. i [...] sierpnia 2018 r. wydane zostały na podstawie wyników przeprowadzonych badań psychologicznych, które to badania nie są nakierowane na ewentualne schorzenia psychiatryczne badanego. Organ powołał się także na fakt przebywania skarżącego na obserwacji i leczenia w Klinicznym Oddziale Psychiatrycznym [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego w [...], a także leczenia od sierpnia 2014 r. do lutego 2017 r. w Wojewódzkiej Przychodni Zdrowia Psychicznego w [...], gdzie rozpoznano u orzekanego zaburzenia urojeniowe, w WPZP schizofrenię paranoidalną.
Zwrócić należy uwagę, iż rozpoznaniu zakwalifikowanemu do § 68 pkt 3 Załącznika nr 1 do rozporządzenia w każdej z grup przypisano jednoznacznie kategorię N – trwale niezdolny do służby wojskowej.
Reasumując, zaskarżone orzeczenie zostało prawidłowo uzasadnione, nie są zatem trafne zarzuty skargi w tym zakresie. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie orzeczenia zawiera ustalenia faktyczne i prawne i nie pozostawia wątpliwości, z jakiej przyczyny skarżący uznany został za osobę niezdolną do zawodowej służby wojskowej. Organ wziął pod uwagę istniejący materiał dowodowy, mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie można w tym przypadku mówić ani o braku należytego rozpatrzenia sprawy, ani o błędnej ocenie organu.
Biorąc pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stwierdzić należy, że organ dokonał jego wszechstronnej oceny i prawidłowo ustalił, że skarżący jest niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Kwestia zaś ustaleń w zakresie związku schorzenia ze służbą nie podlega kontroli sądu administracyjnego, co wskazano już wyżej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie, jak w punkcie 2.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło