II SA/Wa 1702/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie WSA Joanna Kube, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi L. K. na orzeczenie Komisji do Spraw Służby Zastępczej z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do służby zastępczej 1. stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia 2. zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Komisja Wojewódzka ds. Służby Zastępczej w T. odmówiła L. K. przeznaczenia do odbywania służby zastępczej z uwagi na brak przesłanek wskazanych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217 ze zm.). L. K. wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia. Komisja do spraw Służby Zastępczej orzeczeniem z dnia [...] października 2004 r. nr [...] ponownie odmówiła mu przeznaczenia go do odbywania służby zastępczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi L. K. na wskazane wyżej orzeczenie Komisji do Spraw Służby Zastępczej wyrokiem z dnia 3 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2468/04 uchylił zaskarżone orzeczenie z uwagi na jego sprzeczność z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyrok ten uprawomocnił się. Komisja ds. Służby Zastępczej, jak wskazano w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., ponownie rozpatrzyła odwołanie skarżącego od swojego orzeczenia nr [...] z dnia [...] października 2004 r. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa. Na powyższe orzeczenie L. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego podnosząc, że odmowa skierowania do odbycia służby zastępczej jest zmuszaniem do postępowania wbrew własnym przekonaniom. Natomiast organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym kątem zgodność z prawem zaskarżone orzeczenie Komisji do Spraw Służby Zastępczej należy stwierdzić, że rażąco narusza ono prawo, a skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych niż podniesione przez skarżącego. Zgodnie bowiem z treścią art. 13 ust. 1 ustawy o służbie zastępczej, poborowemu i wojskowemu komendantowi uzupełnień w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia komisji wojewódzkiej przysługuje odwołanie do Komisji do Spraw Służby Zastępczej, zwanej dalej "komisją". Natomiast stosownie do treści art. 6 ust. 2 powołanej ustawy o służbie zastępczej, od wydanych decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego na zasadach i w trybie określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem zaskarżonym orzeczeniem Komisja do spraw Służby Zastępczej rozpoznała "odwołanie od orzeczenia nr [...] z dnia [...] października 2004 r." a więc orzeczenia, które zostało już wcześniej uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 2468/04, czyli zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone orzeczenie Komisji do Spraw Służby Zastępczej dotknięte jest wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Orzeczenie z dnia [...] października 2004 r. mogło być zaskarżone wyłącznie poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego, co skarżący uczynił. Stąd rozpoznanie przez Komisję do Spraw Służby Zastępczej środka zaskarżenia od nieistniejącego już w obrocie prawnym orzeczenia stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu. Inne rażące naruszenie prawa to pozbawienie strony prawa udziału w postępowaniu. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2004 r. w sprawie komisji wojewódzkich do spraw służby zastępczej i komisji do spraw służby zastępczej (Dz. U. Nr 35, poz. 307) o terminie i miejscu posiedzenia komisji wojewódzkiej i Komisji do Spraw Służby Zastępczej ich członkowie oraz poborowi, podlegający wezwaniu, są powiadamiani co najmniej na 7 dni przed wyznaczonym posiedzeniem. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika aby poborowy został powiadomiony o terminie posiedzenia. Nadto z treści uzasadnienia orzeczenia wynika, że sprawę rozpatrzono bez obecności poborowego. Uchybienie to narusza w sposób istotny prawa strony, stanowiąc samoistną przesłankę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w związku z § 2 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia i w związku z art. 10 Kpa). Dodatkowo podnieść należy inne uchybienia popełnione przez organ przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. W aktach brak również protokołu z posiedzenia komisji, co jest wymagane przepisem § 7 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, gdy tymczasem zaskarżone orzeczenie wskazuje, że zapadło ono na posiedzeniu w dniu 18 lipca 2004 r. (tu błąd co do roku – powinno być 2005 r.) Wątpliwości budzi ponadto data owego posiedzenia, na którym rozpoznano odwołanie, ponieważ w treści orzeczenia widnieją dwie daty: 18 lipca 2005 r. na wstępie orzeczenia i 26 lipca 2005 r. w treści uzasadnienia. W tym stanie rzeczy, z uwagi na powyższe rażące naruszenia prawa należało stwierdzić nieważność zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 i art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.