II SA/Wa 1703/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-09
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Anna Mierzejewska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed wejściem w życie przepisów o odprawie mieszkaniowej (przed 1 lipca 2010 r.) ma prawo do tej odprawy, jeśli spełniał warunki określone w tych przepisach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwolnienia żołnierza ze służby. Ponieważ skarżący został zwolniony ze służby w 1995 r., a przepisy wprowadzające odprawę mieszkaniową weszły w życie dopiero 1 lipca 2010 r., nie nabył on prawa do tego świadczenia. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący, S. J., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w styczniu 1995 r. Po latach wystąpił o wypłatę odprawy mieszkaniowej, jednak organ odmówił jej przyznania, wskazując, że instytucja odprawy mieszkaniowej została wprowadzona dopiero od 1 lipca 2004 r. (a następnie znowelizowana od 1 lipca 2010 r.), czyli po dacie zwolnienia skarżącego ze służby. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej - oddala skargę -
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 7 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367), po rozpatrzeniu odwołania S. J. od decyzji nr [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. z dnia [...] czerwca 2013 r. o odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej, w dniu [...] sierpnia 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał za organem pierwszej instancji, że ww. nakazem z dnia [...] czerwca 1969 r. przydzielono osobną kwaterę stałą, którą zwolnił w dniu [...] maja 1979 r. S. J. z dniem [...] stycznia
1995 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy. Organ pierwszej instancji odmowę wypłaty przedmiotowego świadczenia uzasadnił faktem, że instytucja prawna jaką jest odprawa mieszkaniowa została wprowadzona dopiero od 1 lipca 2004 r., tzn. po zwolnieniu ww. z zawodowej służby wojskowej.
Kwestię osób uprawnionych do wypłaty odprawy mieszkaniowej reguluje art. 23 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.). Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 lipca 2010 r. na podstawie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143). Ustawodawca w ust. 1 tego przepisu określił, którym żołnierzom przysługuje odprawa mieszkaniowa i jakie warunki muszą zostać przez nich spełnione. Warunkiem koniecznym (choć niewystarczającym) nabycia uprawnień do odprawy mieszkaniowej było i jest zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej w dacie obowiązywania przepisów o odprawie mieszkaniowej. Z tych względów nie ma podstaw do wypłaty wnioskowanego świadczenia.
Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez S. J., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi, że naruszył art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż żołnierzowi zawodowemu, który został zwolniony ze służby po dniu 1 lipca 2004 r., który zamieszkuje w kwaterze wedle stanu prawnego na dzień 30 czerwca 2010 r., albowiem w tym stanie prawnym przydzielono mu kwaterę, nie wypłaca się odprawy mieszkaniowej.
Podnosząc powyższy zarzut pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Do dnia 30 czerwca 2010 r. w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej obowiązywały przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wielokrotnie nowelizowanej, ostatnio ustawą z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 208, poz. 1308). Natomiast w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), w której dokonano zmiany m.in. przepisów dotyczących odprawy mieszkaniowej.
Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 1367 z późn. zm.), odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi:
1) służby stałej:
a) zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy,
b) który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy;
2) służby kontraktowej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami tej służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.
Należy zauważyć, że powołany przepis posługuje się formą czasownika niedokonanego "zwalniany". Taki zabieg ma w ocenie Sądu swoje konsekwencje w postaci wyraźnego wskazania, iż uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwalniania żołnierza ze służby. Gdyby miało być inaczej, ustawodawca użyłby przecież zwrotu "żołnierzowi zwolnionemu".
Trzeba jednocześnie zwrócić uwagę na charakter przedmiotowego świadczenia jako samoistnego prawa podmiotowego przysługującego uprawnionemu w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w przytoczonym przepisie. Prawo podmiotowe rozumiane jest natomiast jako przyznana przez przepisy prawne i wynikająca ze stosunku prawnego możliwość postępowania osoby fizycznej lub prawnej w określony sposób, umożliwiający ochronę interesów uprawnionego tylko w granicach określonych przez przepis prawa, którego realizacji służy roszczenie. Z powyższego wynika zatem, iż samo wystąpienie z wnioskiem o wypłatę odprawy mieszkaniowej ma charakter wtórny w stosunku do nabycia do niej prawa i służy jedynie do jego realizacji.
Okolicznością bezsporną jest w niniejszej sprawie, iż skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 1995 r.
Zdaniem Sądu, do uzyskania uprawnień do odprawy mieszkaniowej na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2010 r. konieczne jest przede wszystkim zwolnienie żołnierza ze służby, począwszy od tej daty. Natomiast w odniesieniu do żołnierzy zwolnionych przed tym dniem, żądanie wypłaty odprawy mieszkaniowej jest bezzasadne.
Podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego jest chybiony, gdyż organ dokonał prawidłowej interpretacji art. 23 przedmiotowej ustawy.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło