II SA/Wa 1704/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-24
Skład orzekający: Janusz Walawski, Ewa Marcinkowska, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie funkcjonariusza Straży Granicznej do innej miejscowości służby, dokonane z urzędu, narusza prawo, jeśli funkcjonariusz podnosi argumenty dotyczące trudnej sytuacji rodzinnej, materialnej i kosztów dojazdu?Ratio decidendi
Przeniesienie funkcjonariusza Straży Granicznej do innej miejscowości służby z urzędu, dokonane na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, jest decyzją uznaniową właściwego przełożonego. Sąd bada zgodność z prawem takiej decyzji, a nie jej celowość czy słuszność. W sytuacji, gdy organ administracji wykaże potrzebę służby (np. niedostateczne ukompletowanie placówki), a funkcjonariusz jest świadomy szczególnej dyscypliny i dyspozycyjności służby, argumenty dotyczące sytuacji rodzinnej czy materialnej nie mogą stanowić przeszkody dla realizacji interesu służby, o ile organ uwzględni przysługujące funkcjonariuszowi świadczenia (zwrot kosztów dojazdu, równoważnik za brak lokalu).Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej J. M. został rozkazem personalnym przeniesiony z dotychczasowego stanowiska w L. na nowe stanowisko we W. z datą zwolnienia 31 marca 2011 r. i mianowania 1 kwietnia 2011 r. Komendant Główny Straży Granicznej, rozpatrując odwołanie funkcjonariusza, uchylił rozkaz w części dotyczącej terminów i ustalił nowy termin zwolnienia na 30 czerwca 2011 r. oraz mianowania na 1 lipca 2011 r. Funkcjonariusz w odwołaniu i skardze podnosił argumenty dotyczące trudnej sytuacji rodzinnej, materialnej, kosztów dojazdu do nowego miejsca służby oraz konieczności opieki nad schorowanymi rodzicami. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Anna Mierzejewska Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i mianowania na stanowisko służbowe oddala skargę
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...] SG J. M., uchylił rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia funkcjonariusza z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego oraz mianowania na stanowisko [...] we W. i ustalił nowy termin zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego na dzień 30 czerwca 2011 roku, a termin mianowania na nowe stanowisko służbowe na dzień 1 lipca 2011 r., natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy.
Do wydania powyższego rozkazu personalnego doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Rozkazem Personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., wydanym na podstawie art. 36 ust. 1 w związku z art. 40 ust. 1 i ust. 4 pkt 2 lit. a, art. 104, art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r., Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.), § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 24, poz. 148 z późn. zm.) i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej i trybu postępowania w tych sprawach (Dz. U. Nr 91, poz. 814 z późn. zm.), Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej zwolnił z dniem 31 marca 2011 r. funkcjonariusza w służbie stałej [...] SG J. M. ze stanowiska [...] w L., stopień etatowy [...] w 04 grupie uposażenia zasadniczego, w I kategorii z mnożnikiem 1,41 kwoty bazowej, z dodatkiem za wysługę lat, z dodatkiem za stopień z mnożnikiem 0,40 kwoty bazowej, z dodatkiem służbowym w VI kategorii z mnożnikiem 0,39 kwoty bazowej i z dniem 1 kwietnia 2011 r. mianował na [...] we W.; stopień etatowy [...] w 04 grupie uposażenia zasadniczego, w I kategorii z mnożnikiem 1,41 kwoty bazowej, bez zmiany pozostałych składników uposażenia.
Powyższy rozkaz personalny organ uzasadnił koniecznością zapewnienia właściwej realizacji zadań służbowych w Placówce SG we W.
J. M. w odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego powołał się na swoją sytuacją rodzinną i materialną. Zaznaczył, że odległość jaką będzie miał do pokonania z miejsca zamieszkania do Placówki SG we W., w zależności od wyboru drogi, wynosić będzie od 140 km do 180 km. Podniósł, że po opłaceniu wydatków związanych ze spłatą rat kredytu bankowego, opłaceniu przedszkola, wymiany butli gazowej, opłaceniu rachunków za media i pozostałych rachunków oraz wliczając w to koszty związane z dojazdem do miejsca pełnienia służby własnym samochodem, jego czteroosobowa rodzina pozostanie bez środków do życia. Położenie wyremontowanego domu w m. G., zdaniem odwołującego, nie daje szans na jego sprzedaż co powoduje, że nie jest w stanie wraz z rodziną przenieść się do W. Zaznaczył też, że żona nie pracuje, a dzieci są w wieku 3,5 - 12 lat. Dodatkowo wskazał, że sprawuje opiekę nad schorowanymi rodzicami mieszkającymi w L. Zdaniem odwołującego, kryteriami jakie powinno się brać pod uwagę przy przenoszeniu funkcjonariuszy do innych miejscowości winny być: staż służby (analogicznie do przepisów prawa pracy w ochronie pracowników w wieku przedemerytalnym) oraz sytuacja rodzinna (ze względów czysto ludzkich - zasad współżycia społecznego).
Komendant Główny Straży Granicznej, w wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia funkcjonariusza z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego [...] w L. oraz mianowania na stanowisko [...] we W. i ustalił nowy termin zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego na dzień 30 czerwca 2011 roku, a termin mianowania na nowe stanowisko służbowe na dzień 1 lipca 2011 r., natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że funkcjonariusz Straży Granicznej pełniący służbę podlega szczególnym unormowaniom kształtującym przebieg i charakter jego służby, zawartym w ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Stosunek służbowy funkcjonariusza Straży Granicznej ma charakter stosunku administracyjno-prawnego, który charakteryzuje się przede wszystkim tym, iż to organ administracji - Komendant Główny Straży Granicznej, bądź Komendant Oddziału Straży Granicznej jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną każdego funkcjonariusza. Istotą służby w Straży Granicznej jest zaś dyspozycyjność funkcjonariusza, który ma obowiązek podporządkować się poleceniu przełożonego w kwestii kształtowania stosunku służbowego.
Organ zaznaczył, iż ustawa o Straży Granicznej przewiduje możliwość przekształcenia stosunku służbowego funkcjonariusza Straży Granicznej w drodze mianowania na inne stanowisko służbowe. Przełożony funkcjonariusza może bez jego zgody przenieść go na inne równorzędne stanowisko, bądź mianować na wyższe stanowisko służbowe.
Komendant Oddziału Straży Granicznej, jako przełożony wszystkich funkcjonariuszy w oddziale, ma prawo kształtować określoną politykę kadrową i w jej ramach decydować o obsadzie stanowisk służbowych we wszystkich podległych jednostkach organizacyjnych. Funkcjonariusz natomiast, z uwagi na szczególną podległość służbową i dyspozycyjność, ma obowiązek wykonać decyzję przełożonego.
Tym samym argumenty podnoszone w odwołaniu, co do kryteriów jakami powinien kierować się komendant oddziału przy przenoszeniu funkcjonariuszy do pełnienia służby w innych jednostek organizacyjnych Straży Granicznej, tj. stażu służby oraz sytuacji rodzinnej, nie zasługują na uwzględnienie.
Organ podkreślił, że J. M. jest jednym z wielu funkcjonariuszy, wobec którego Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej podjął decyzję o zmianie miejsca pełnienia służby na Placówkę SG we W.
Placówka SG we W., z racji realizowanych zadań na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej, traktowana jest bowiem priorytetowo. Ukompletowanie jej wynosi 71,35%, zaś ukompletowanie Placówki SG w L. wynosi 76,19%. Od dłuższego czasu Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej podejmuje zatem działania, polegające na przenoszeniu funkcjonariuszy z innych jednostek organizacyjnych [...] Oddziału Straży Granicznej do dalszego pełnienia służby w Placówce SG we W. Od dnia 1 sierpnia 2010 roku do dnia 1 stycznia 2011 roku zostało przeniesionych 20 funkcjonariuszy, natomiast od dnia 1 kwietnia br. miało być przeniesionych 10 funkcjonariuszy. Dodatkowo organ podkreślił, iż w związku z rozpoczęciem sezonu czarterowego i związaną z tym koniecznością zapewnienia obsługi zwielokrotnionej ilości lotów zaistniała potrzeba uzupełnienia stanu osobowego Placówki SG we W. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje również fakt zapewnienia w 2012 roku realizacji ustawowych zadań realizowanych przez ww. Placówkę podczas mistrzostw Europy w piłce nożnej.
Organ zaznaczył, że nowe stanowisko służbowe jest stanowiskiem równorzędnym do dotychczas zajmowanego przez skarżącego pod względem zaszeregowania finansowego i etatowego oraz zgodne z jego wykształceniem, kwalifikacjami zawodowymi, jak również wymaganym stażem służby, co znajduje potwierdzenie w zapisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2009 r. w sprawie warunków w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym.
Odnosząc się natomiast do kwestii dojazdu do służby, odległości z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby oraz kosztów z tym związanych, organ wskazał, iż spośród 246 funkcjonariuszy pełniących służbę w Placówce SG we W. 179 funkcjonariuszy mieszka poza W. Spośród 179 funkcjonariuszy 157 mieszka i dojeżdża do W. z odległości do 140 km, zaś 22 powyżej 140 km, w tym 4 funkcjonariuszy ma do pokonania odległość powyżej 180 km. Ustawodawca przewidział zaś dla funkcjonariuszy, którzy nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby i to zarówno prywatnym środkiem mechanicznym, jak również środkami publicznego transportu zbiorowego. Ponadto funkcjonariuszom Straży Granicznej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Dodatkowo, w przypadku braku lokalu mieszkalnego, funkcjonariuszom Straży Granicznej przysługuje pomoc finansowa na zakup lokalu mieszkalnego lub domu.
Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez J. M. kwestii dotyczących sprawowania opieki nad najbliższą rodziną, w tym nad rodzicami, oraz pomocy w gospodarstwie domowym, organ stwierdził, iż powyższe nie może kolidować z obowiązkami jakie wynikają z charakteru służby w Straży Granicznej. Funkcjonariusz podejmując decyzję o dobrowolnym zgłoszeniu się do służby w Straży Granicznej musi być bowiem przygotowany na podporządkowanie się szczególnej dyscyplinie służby oraz na związane z tym konsekwencje. Od dnia przyjęcia do służby jest świadom ograniczeń wynikających z charakteru realizowanych obowiązków, podległości służbowej oraz stałej dyspozycyjności, które mogą oddziaływać na sferę jego życia prywatnego.
Organ zaznaczył jednocześnie, że w związku z wniesionym przez J. M. odwołaniem od zaskarżonego rozkazu, wstrzymującym jego wykonanie, zaistniała konieczność ustalenia nowego termin przeniesienia i mianowania ww. na stanowisko służbowe.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik J. M. zarzucił organowi:
1. zastosowanie art. 40 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej poprzez zwolnienie [...] SG J. M. z dotychczas zajmowanego stanowiska w PSG w L. i przeniesienie na równorzędne stanowisko w PSG W., przy niedostatecznie jasno ustalonym stanie faktycznym, co czyni zaskarżoną decyzję dowolną i nie poddającą się kontroli;
2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., polegające na zaniechaniu podjęcia czynności procesowych mających na celu wyczerpujące zebranie, ustalenie i rozpatrzenie wszystkich okoliczności istotnych dla użycia normy materialnoprawnej w postaci przeniesienia funkcjonariusza Straży Granicznej z dotychczasowego miejsca pracy (PSG L.) w nowe miejsce pracy (PSG W.) przy fakcie zamieszkiwania na stałe w miejscowości A. koło M.
Stawiając powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] marca 2011 r.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusz może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej lub innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Oznacza to istnienie dwóch trybów przeniesienia do pełnienia służby, jeden wedle potrzeb Straży Granicznej oraz drugi uruchamiany na wniosek funkcjonariusza.
Ustawa o Straży Granicznej nie określa przy tym kwantyfikatorów przeniesienia do pełnienia służby z urzędu, nie oznacza to jednak dowolności i braku możliwości skontrolowania zasadności użycia ww. trybu. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że Komendant Główny Straży Granicznej, wskazując na przesłanki zastosowania tego trybu w niniejszej sprawie, pozostawił poza swoimi rozważaniami istotne fakty, iż z miejsca zamieszkania J. M. do nowego miejsca pracy (W.) nie ma jakiegokolwiek połączenia środkami lokomocji publicznej (PKP, PKS), racjonalny przejazd 180 km możliwy jest zatem tylko przy użyciu samochodu prywatnego. J. M. posiada natomiast tylko starego VW Golfa nr rej. [...], wyprodukowanego w 1991 r. Dotychczas wykonywał służbę w L., C., Z., czyli w odległości 30-50 km od miejsca zamieszkania, co nie było dlań żadnym problemem. Skarżący ma na utrzymaniu żonę oraz dwoje małoletnich dzieci, a ponadto ma wobec niedołężności ojca obowiązek zapewnienia mu pomocy we wszystkich aspektach życia kaleki. Straż Graniczna nie zapewni natomiast zwrotu realnych kosztów przejazdu z domu do pracy przy użyciu auta prywatnego, a jedynie równoważnik zwrotu braku kwatery, co będzie oznaczać, iż w miejsce wydanego 1.000 zł skarżący otrzyma zwrot 600 zł. Zwiększone wydatki na dojazdy do W. ograniczą zaś możliwości finansowe skarżącego, co oznacza, iż bank będzie mógł mu wypowiedzieć kredyt hipoteczny zaciągnięty na 25 lat.
Ponadto Komendant Główny Straży Granicznej kompletnie pominął kwestie możliwości przeniesienia funkcjonariuszy kawalerów lub pozostających w małżeństwie bez dzieci i innych istotnych zobowiązań, ukompletowanie jednostki Placówki Straży Granicznej w warunkach zapewnienia przynajmniej porównywalnych warunków mieszkaniowych dla funkcjonariusza i rodziny, a także wzgląd na zobowiązania publiczne i prywatne funkcjonariusza, który miał dotychczas określone stałe centrum życiowe.
Tym samym postępowanie w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone rzetelnie, zaniechano ustalenia okoliczności podmiotowych istotnych dla J. M., a zebrano jedynie część okoliczności przedmiotowych. Oznacza to, iż zastosowano normę materialnoprawną do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego, co uniemożliwia dokonanie formalnej i merytorycznej kontroli zasadności wydania zaskarżonej decyzji.
Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podkreślając, iż decyzja o przeniesieniu została umotywowana potrzebami służby, co zostało wykazane w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i w uzasadnieniach decyzji obu instancji. W przeprowadzonym postępowaniu jednoznacznie wykazano, że istnieje konieczność wzmocnienia personalnego placówki we W. z powodu narastającego ruchu granicznego. Wykazano również, że skarżący nie jest jedynym funkcjonariuszem dojeżdżającym do miejsca pełnienia służby z miejscowości oddalonych porównywalnie. Nie można również uznać argumentu, że zmiana miejsca pełnienia służby uniemożliwi mu opiekę nad ojcem i pomoc żonie w opiece nad dziećmi, co może mieć zasadniczy wpływ na decyzje o zmianie miejsca pełnienia służby. Również argumenty dotyczące kwestii finansowych nie zasługują na uwzględnienie - skarżący otrzyma bowiem zwrot kosztów dojazdu oraz równoważnik pieniężny za brak lokalu w miejscu pełnienia służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] marca 2011 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygniecie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Ma rację organ odwoławczy, podkreślając w decyzji, że stosunek służbowy funkcjonariusza Straży Granicznej kształtowany jest w formach administracyjnoprawnych. Stosunek ten powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby (art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej). Kandydat do służby w Straży Granicznej, oprócz posiadania szeregu predyspozycji wymienionych w ustawie o Straży Granicznej, winien więc mieć na uwadze, że służba w Straży Granicznej podlega szczególnej dyscyplinie, której gotów jest się podporządkować. Dyspozycyjność funkcjonariusza Straży Granicznej jest jednym z podstawowych elementów tej służby. Nie oznacza to oczywiście całkowitej swobody przełożonego w zakresie dokonywania jednostronnych zmian treści stosunku służbowego, lecz obowiązek funkcjonariusza poddania się prawnie umocowanym aktom administracyjnym, zmieniającym stanowisko i miejsce w ramach stosunku służbowego nawiązanego w drodze mianowania.
Ustawa o Straży Granicznej przewiduje przekształcenie stosunku służbowego funkcjonariusza w drodze przeniesienia służbowego, które następuje w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego, a jeżeli decyzję tę ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Straży Granicznej, to od takiej decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 36 ust. 1, 2 i 3 ustawy o Straży Granicznej).
Stosownie do art. 40 ust. 1 ww. ustawy, funkcjonariusz może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej lub innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Jak zaś wynika z postanowień art. 36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, do mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Straży Granicznej, komendanci oddziałów Straży Granicznej oraz komendanci ośrodków szkolenia Straży Granicznej. Kompetencje poszczególnych komendantów powtórzone zostały również w treści art. 40 ust. 4 ustawy.
Analiza powyższych przepisów ustawy o Straży Granicznej, regulujących kwestie przeniesienia, prowadzi do wniosku, że nie ogranicza ona możliwości przeniesienia funkcjonariusza przez określenie przesłanek uzasadniających podjęcie stosownej decyzji, lecz pozostawia to uznaniu przełożonego. Są to przesłanki kompetencyjne wskazujące, który przełożony jest właściwy do podjęcia takiej decyzji. Jedyne ograniczenia w zakresie przeniesienia funkcjonariusza bez jego zgody zawiera przepis art. 42 ust. 1 i 2 tej ustawy, który reguluje przeniesienie funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe i uzależnia podjęcie takiej decyzji od zaistnienia przesłanek ustawowych określonych w tym przepisie.
Stosując zatem zasady wykładni logicznej, systemowej i celowościowej przy interpretacji powołanych przepisów, należy dojść do wniosku, iż właściwy komendant Straży Granicznej jest uprawniony na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy do zwolnienia funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia go do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej lub innej miejscowości bez jego zgody (z urzędu) i jest to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznacza przepis art. 7 k.p.a., a mianowicie interes społeczny (w tym przypadku interes służby) oraz słuszny interes funkcjonariusza.
Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu, jak każde inne, ale zakres tej kontroli jest ograniczony – Sąd bada bowiem zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, a nie wnika w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, tak że nie można mu postawić zarzutu dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.
W ocenie Sądu zakwestionowane przez pełnomocnika skarżącego rozstrzygniecie organu odpowiada powyższym kryteriom. Organ wyjaśnił jego motywy, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja jest wyczerpująca.
Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu nieprawidłowości, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy i jego ocenę w świetle zastosowanych przepisów ustawy.
W świetle wskazanych wyżej przepisów ustawy o Straży Granicznej właściwy przełożony skarżącego posiadał uprawnienia do przekształcenia jego stosunku służbowego w ten sposób, iż zwolnił go z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniósł z urzędu do dalszego pełnienia służby na stanowisku równorzędnym [...] we W. Była to decyzja uznaniowa, uzasadniona przez organy Straży Granicznej koniecznością zapewnienia właściwej realizacji zadań służbowych w Placówce SG we W. Jak wynika bowiem z uzasadnienia decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz materiałów załączonych do akt administracyjnych sprawy, ukompletowanie Placówki SG we W., która z racji realizowanych zadań na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej, traktowana jest priorytetowo, wynosiło zaledwie 71,35%. Dlatego też Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej podjął działania polegające na przenoszeniu funkcjonariuszy z innych jednostek organizacyjnych [...] Oddziału Straży Granicznej do dalszego pełnienia służby w Placówce SG we W. Organ wskazał też na fakt, iż w związku z rozpoczęciem sezonu czarterowego i związaną z tym koniecznością zapewnienia obsługi zwielokrotnionej ilości lotów zaistniała potrzeba uzupełnienia stanu osobowego Placówki SG we W. Powołał się też na konieczność zapewnienia w 2012 roku realizacji ustawowych zadań realizowanych przez tę Placówkę podczas mistrzostw Europy w piłce nożnej.
Organ wykazał tym samym, że zaistniała potrzeba przeniesienia służbowego funkcjonariusza do Placówki SG we W.
Komendant Główny Straży Granicznej, wbrew zarzutom skargi, odniósł się też do podniesionych w odwołaniu argumentów dotyczących dużej odległości z miejsca zamieszkania funkcjonariusza do nowego miejsca pełnienia służby oraz jego sytuacji rodzinnej i materialnej.
Odnosząc się do kwestii dojazdu do służby, odległości z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby oraz kosztów z tym związanych, organ zaznaczył, iż spośród 246 funkcjonariuszy pełniących służbę w Placówce SG we W.179 funkcjonariuszy mieszka poza W. Spośród 179 funkcjonariuszy 157 mieszka i dojeżdża do W. z odległości do 140 km, zaś 22 powyżej 140 km, w tym 4 funkcjonariuszy ma do pokonania odległość powyżej 180 km. Podkreślił jednocześnie, że ustawodawca przewidział dla funkcjonariuszy, którzy nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a także pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego lub domu.
Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez J. M. argumentów dotyczących jego sytuacji rodzinnej, organ podkreślił, iż powyższe nie może kolidować z obowiązkami jakie wynikają z charakteru służby w Straży Granicznej.
W ocenie Sądu ma rację organ, akcentując, że funkcjonariusz, podejmując decyzję o dobrowolnym zgłoszeniu się do służby w Straży Granicznej, musi być przygotowany na podporządkowanie się szczególnej dyscyplinie służby oraz na związane z tym konsekwencje, które mogą oddziaływać na sferę jego życia prywatnego.
Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że to przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki stosunku służbowego funkcjonariusza. W sytuacji zatem, gdy z uwagi na konieczność zapewnienia właściwej realizacji zadań służbowych przez Placówkę SG we W. zaistniała potrzeba wzmocnienia stanu kadrowego tej Placówki, przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza przejawiającego się w tym by pełnić służbę jak najbliżej aktualnego miejsca zamieszkania był interes służby, w tym wypadku tożsamy z interesem społecznym.
W ocenie Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle przepisów prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło