II SA/Wa 1705/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-15

Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Ewa Grochowska - Jung, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasad przechowywania broni palnej, polegające na udostępnieniu kodu do szafy pancernej osobie nieuprawnionej, stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń, nawet jeśli zdarzenie miało charakter jednorazowy i nastąpiło w sytuacji kryzysowej?
Ratio decidendi
Naruszenie zasad przechowywania broni palnej, polegające na umożliwieniu dostępu do niej osobie nieuprawnionej, stanowi bezwzględną podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń, niezależnie od jednorazowości zdarzenia czy okoliczności łagodzących. Ustawa o broni i amunicji wprowadza restrykcyjny system licencjonowania, a bezpieczeństwo publiczne wymaga ścisłej kontroli przestrzegania przepisów.
Stan faktyczny
Właścicielka pozwolenia na broń została pozbawiona tego pozwolenia po tym, jak jej mąż, nieposiadający stosownego pozwolenia, dokonał próby samobójczej przy użyciu jej broni. Ustalono, że właścicielka udostępniła mężowi kod do szafy pancernej, w której przechowywano broń, co zostało uznane za naruszenie zasad jej przechowywania. Właścicielka odwołała się, argumentując m.in. brakiem bezpośredniego przesłuchania i stanem szoku powypadkowego, jednak organy administracji oraz sąd uznały, że naruszenie zasad przechowywania broni jest wystarczającą podstawą do cofnięcia pozwolenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Adam Lipiński Protokolant Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń [...] - oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia M. B. pozwolenia na broń palną [...]. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] wydał M. B. pozwolenie na posiadanie broni palnej [...]. Następnie, w wyniku uzyskania informacji z Komendy Powiatowej Policji w S., iż w dniu [...] lutego 2009 r. w miejscowości M. J. B., nieposiadający pozwolenia na broń, dokonał próby samobójczej, poprzez postrzelenie się z broni [...] należącej do jego żony M. B., organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia M. B. wydanego pozwolenia. W dniu [...] czerwca 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. wydał decyzję nr [...], którą cofnął przedmiotowe pozwolenie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym ustalono, że strona poprzez ujawnienie osobie nieuprawnionej (mężowi J. B.) kodu zamka szyfrowego w szafie pancernej w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami, umożliwiła dostęp do broni i amunicji. Swoim lekkomyślnym postępowaniem, tj. nienależytym zabezpieczeniem broni, znacznie podważyła swoją wiarygodność co do prawidłowego obchodzenia się z bronią. Strona złamała zasady dotyczące należytego przechowywania broni i dlatego organ cofnął jej pozwolenie na broń palną [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji M. B. zarzuciła organowi, iż w toku prowadzonego postępowania nie przeprowadził bezpośrednio dowodu z przesłuchania strony, na temat okoliczności w jakich jej mąż wszedł w posiadanie broni. Zdaniem strony posiłkowanie się protokołem przesłuchania świadka w toczącym się postępowaniu karnym, było niewystarczające. Ponadto okoliczność, iż szafa pancerna, w której była przechowywana broń, została nabyta przez małżonków na około tydzień przed zakupem broni oraz fakt, iż J. B. również wszczął postępowanie administracyjne w celu uzyskania pozwolenia na broń palną [...], zdaniem strony, nie pozwalają na stwierdzenie, iż wykazała ona lekkomyślność w przechowywaniu broni. Stwierdziła, iż organ winien przesłuchać stronę właśnie w celu wyjaśnienia tych wątpliwości. Bez przeprowadzenia tego dowodu trudno uznać, iż organ podjął wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Główny Policji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32. Z kolei art. 32 ust. 1 wyraźnie wskazuje, iż broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Wskazał, iż przytoczony przepis prawa nie daje możliwości stopniowania naruszenia tych zasad, dlatego też każde, nawet jednorazowe odstępstwo od nich daje podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ wyjaśnił, iż w sprawie nie miał znaczenia fakt, iż mąż strony również podjął starania o uzyskanie pozwolenia na broń. W chwili bowiem posługiwania się bronią należącą do strony, był osobą nieuprawnioną, ponieważ takiego pozwolenia nie posiadał. Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania, organ stwierdził, iż w trakcie postępowania kierowano się zasadą swobodnej oceny dowodów, która oparta jest m.in. na prawidłach logicznych i doświadczeniu życiowym. Stwierdził też, że mylne jest twierdzenie strony co do możliwości korzystania przez organy administracji publicznej z dowodów zebranych w postępowaniu karnym. Uprawnienie takie bowiem nadaje mu przepis art. 75 § 1 kpa, który pozwala przyjąć za dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła organowi naruszenie przepisu art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnegoart. 86 kpa w zw. z art. 75 oraz art. 7 i art. 8 kpa, co miało wpływ na treść orzeczenia, poprzez uchylenie się od bezpośredniego przesłuchania strony celem okoliczności wyszczególnionych w art. 32 ustawy o broni i amunicji. Skarżąca wyjaśniła, iż organ nie wziął pod uwagę tego, że organy Policji i Prokuratury prowadzące postępowanie miały na celu ustalenie, czy w zdarzeniu z dnia [...] lutego 2009 r. brały udział osoby trzecie, a zagadnienie sposobu zabezpieczenia broni i sposobu w jaki J. B. wszedł w posiadanie broni miały charakter uboczny i marginesowy. Organ nie uwzględnił też stanu szoku powypadkowego, w jakim znajdowała się skarżąca w czasie składania zeznań. Zdaniem skarżącej już te okoliczności przemawiały za tym, by organ podszedł do tych ustaleń ze szczególną ostrożnością i krytycyzmem. Ponadto skoro organ stwierdził, iż skarżąca swoim zachowaniem podważyła swoją wiarygodność, to oznacza, iż pełnej wiarygodności nie straciła i brak było podstaw do cofnięcia jej pozwolenia na broń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych posiadanie i używanie broni stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji publicznoprawnej. Oznacza to, że dostęp oznaczonej osoby do posiadania broni palnej poddany został istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak również z potrzeb zapewnienia porządku i bezpieczeństwa publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1200/06, opublikowany w CBOSA i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2945/07, opublikowany w LEX nr 471271). Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) nie przewiduje systemu licencjonowania legalistycznego, tj. takiego, w którym uprawnienie do posiadania broni uzyskuje się po spełnieniu określonych warunków; wprowadza natomiast system licencjonowania oportunistycznego, tj. uzależniającego uzyskanie uprawnienia od zgody (pozwolenia) właściwego organu Policji w drodze decyzji administracyjnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela, wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Posiadanie broni objęte jest restrykcyjnym reżimem prawnym. Rygorystyczne zasady przyznawania uprawnień do posiadania broni palnej zobowiązują właściwe organy państwa do ścisłej kontroli ich przestrzegania oraz stanowczej reakcji w przypadkach ich naruszenia, poprzez powinność wydania decyzji pozbawiającej prawa do korzystania z tejże broni. W tym przypadku decyzja taka stanowi postać sankcji administracyjnej. Przyznanie osobie fizycznej przez państwo prawa do posiadania broni wiąże się ze szczególnymi obowiązkami jej posiadacza, który zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji ma bezwzględny obowiązek przechowywać ją w sposób, który uniemożliwia dostęp do niej osobom nieuprawnionym. W sytuacji, gdy dostęp do broni ma osoba nieuprawniona, zgodnie z treścią art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 32 ust. 1 tejże ustawy, powstaje dla organów Policji ograniczona sfera uznania administracyjnego. Ograniczenie to wynika z przedstawionych wcześniej zasad reglamentacji udzielania pozwoleń na broń, a zwłaszcza z brzmienia art. 10 ustawy o broni i amunicji. Istotne znaczenie przypisać należy unormowaniu z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, który zawiera skierowany do posiadacza broni nakaz przechowywania i noszenia jej w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osobom nieuprawnionym. Tak zatem należy stanowczo przyjąć, iż wobec restrykcyjnego systemu przyznawania pozwoleń na broń nawet jednorazowe naruszenie zasad przechowywania broni wyrażonych w cyt. art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie przestrzegała wymogów określonych w art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Jak wynika z akt sprawy kody dostępu do szafy pancernej, w której była przechowywana należąca do niej broń [...], znane były jej mężowi (k – 84 akt administracyjnych), który nie miał pozwolenia na broń. Nadto zezwalała, aby mąż przenosił broń i umieszczał w szafie pancernej (k – 91 akt administracyjnych). Taka sytuacja powoduje, iż organy Policji miały podstawę prawną do cofnięcia skarżącej pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Jako bezpodstawne należy uznać zarzuty skarżącej dotyczące postępowania dowodowego w sprawie. Organy Policji zebrały wystarczający materiał dowodowy w sprawie. Należy tu przypomnieć, iż zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód można dopuścić wszystko, co może przyczyniać się do wyjaśnienia sprawy. Dotyczy to szczególnie dokumentów urzędowych, które wedle treści art. 76 § 1 kpa sporządzone w przypisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Oznacza to, że "dokumenty urzędowe korzystają z większej mocy dowodowej niż dokumenty prywatne, o ile zostały sporządzone w przypisanej formie przez powołane do tego organy" (E. Ochendowski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 2002, s. 119). Organy Policji miały zatem pełne prawo do oparcia się w swoich działaniach na materiale dowodowym pochodzącym z postępowania karnego, w tym przede wszystkim na protokołach zeznań i protokołach oględzin, sporządzanych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego. W trakcie postępowania strona miała zapewnione pełne uprawnienia. Była poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego (k – 41 akt administracyjnych), była także przesłuchiwana podczas postępowania administracyjnego (k – 61 akt administracyjnych). Nadto pełnomocnik skarżącej był poinformowany o zakończeniu czynności dowodowych, ale nie skorzystał z uprawnienia do zapoznania się z zebranym przez organ administracji materiałem dowodowym (k – 96,97 akt administracyjnych). Tak więc w trakcie postępowania były przestrzegane reguły postępowania dowodowego określone w rozdziale 4 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło