II SA/Wa 1706/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych 2. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego M. D., na urzędowym formularzu PPF wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że nie poradzi sobie sama. Cierpi na głęboką depresję i załamanie nerwowe oraz jest niesprawna. Skarżąca wyjaśniła, że w 2013 r. miała udar i od tamtej chwili jest całkowicie niezdolna do pracy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką (ur. w 1997 r. ) oraz synem (ur. w 2000 r.). posiada mieszkanie o pow. 52,97 m². Skarżąca nie posiada żadnego innego majątku, ani dochodów. Z oświadczenia wynika także, że Skarżąca otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Dzieci Skarżącej otrzymują alimenty w kwocie po 500 zł oraz zasiłki rodzinne w kwotach 118 zł. i 129 zł. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła wydatki na: spłatę kredytu – 390 zł, czynsz – 759,10 zł, energię elektryczną – 145 zł, gaz – 100 zł, TV – 98 zł, telefon – 60 zł, leczenie 250 zł. Do wniosku Skarżąca dołączyła, orzeczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowitej niezdolności do pracy, dokumentację medyczną, oraz decyzje przyznające zasiłki w ramach pomocy społecznej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że jedynym źródłem utrzymania Skarżącej jest pomoc uzyskiwana w ramach pomocy społecznej oraz alimenty przyznane na rzecz jej dzieci. Ponadto Skarżąca jest osobą niepełnosprawną po przebytym udarze mózgu. Nie pracuje i wychowuje dwoje dzieci. Ponadto Skarżąca, z wyjątkiem mieszkania, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. W związku z powyższym zasadne jest ustanowienie na jej rzecz adwokata. Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że Skarżąca w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Niniejsza sprawa mieści się w powyższej kategorii spraw. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z kolei, zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji postanowienia.