II SA/Wa 1708/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędziowie WSA Janusz Walawski Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Centrum Szkolenia Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] 2. zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Komendant Centrum Szkolenia Policji w L. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] M. G. – dowódcy kompanii [...], zarzucając, iż w nieustalonym dniu w marcu 2012 r., w czasie służby w Centrum Szkolenia Policji, w pokoju służbowym znajdującym się w bloku internatowym nr [...] nie przestrzegał zasad poprawnego zachowania poprzez nadużycie stanowiska, funkcji i stopnia służbowego wobec podwładnej w ten sposób, że podczas spotkań w sprawach służbowych trzykrotnie kładł rękę na kolanie [...] U. K. oraz składał natarczywe propozycje wspólnego spotkania w czasie wolnym od służby, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687), w związku z § 7, § 14 i § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3). Następnie w dniu [...] listopada 2012 r. Komendant Centrum Szkolenia Policji w L. wydał postanowienie nr [...] o zmianie zarzutów i przedstawił [...] M.G. zarzut, iż w nieustalonym dniu w kwietniu 2012 r., w czasie służby w Centrum Szkolenia Policji, w pokoju służbowym znajdującym się w bloku internatowym nr [...] nie przestrzegał zasad poprawnego zachowania poprzez nadużycie stanowiska, funkcji i stopnia służbowego wobec podwładnej w ten sposób, że podczas spotkania w sprawie służbowej położył rękę na kolanie [...] U.K. czym naruszył jej sferę intymności, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687), w związku z § 7, § 14 i § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3). Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym przełożony dyscyplinarny orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. uznał [...] M. G. winnym popełnienia zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. W wyniku odwołania wniesionego przez obwinionego Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego. Komendant Centrum Policji w L. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. uznał [...] M.G. winnym popełnienia zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, iż zebrany w postępowaniu materiał dowodowy potwierdza, że wymieniony policjant dopuścił się zarzuconego mu przewinienia W odwołaniu od powyższego orzeczenia [...] M. G. wniósł o jego uchylenie w całości i o uniewinnienie go od zarzucanego mu czynu z uwagi na brak dowodów wskazujących na popełnienie przez niego czynu lub o umorzenie postępowania w I instancji wobec przedawnienia karalności czynu, na podstawie dyspozycji art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Ponadto zarzucił, że Komendant Centrum Szkolenia Policji w L. nie przeprowadził czynności wskazanych w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Komendanta Głównego Policji, w tym nie przeprowadził konfrontacji pomiędzy nim a [...] U. K. oraz nie przesłuchał wymienionych świadków. W ocenie [...] M.G. niewykonanie wskazanych czynności dowodowych spowodowało, że zebrany w trakcie postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy nie potwierdził faktu popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu. W konkluzji odwołania obwiniony stwierdził, że organ I instancji nie wskazał dokładnej daty, w której doszło do popełnienia zarzucanego mu czynu, a jedynie określił, że miało to miejsce w kwietniu 2012 r. Zatem można przyjąć, że do zdarzenia mogło dojść [...] kwietnia 2012 r., dlatego wydanie orzeczenia po [...] kwietnia 2012 r. powinno skutkować umorzeniem postępowania w oparciu o dyspozycję art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia wyższy przełożony dyscyplinarny podniósł, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do oceny zachowania wyżej wymienionego policjanta pod kątem odpowiedzialności dyscyplinarnej w zakresie zarzucanego mu czynu. Uwzględniając ustalony w sprawie stan faktyczny bezspornym jest, że wymieniony policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne w sposób opisany w zarzucie. Komendant Główny Policji uznał za wiarygodne zeznania złożone przez [...] U. K., [...] A.K., [...] R.S. oraz [...] A. G., które uprawdopodobniły popełnienie czynu przez M. G.. Natomiast nie dał wiary wyjaśnieniom obwinionego, które stanowiły przyjętą przez niego linię obrony i są niespójne. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zasady etyki zawodowej policjanta zawarte zostały w załączniku do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". Przepis § 7 wymienionych zasad stanowi, że policjant powinien przestrzegać zasad poprawnego zachowania, kultury osobistej i dbać o schludny wygląd, § 14 wskazuje, że stosunek policjanta do innych policjantów powinien być oparty na przestrzeganiu zasad poprawnego zachowania, poszanowania godności, a także tolerancji w zakresie nienaruszającym porządku prawnego, natomiast w myśl § 16 przełożony powinien dawać podwładnym przykład nienagannego zachowania, w szczególności nie powinien nadużywać stanowiska, funkcji, stopnia policyjnego w celu poniżenia podległego policjanta. Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego postępowanie policjanta polegające na wykorzystaniu stanowiska i funkcji wobec podwładnej w celu naruszenia jej sfery intymnej poprzez położenie ręki na kolanie wymienionej narusza powyższy przepis, bowiem nie jest przykładem przestrzegania zasad poprawnego zachowania oraz nienagannego zachowania. Zachowanie obwinionego było niewłaściwe i naruszało zasady kultury osobistej. Najważniejszym wyznacznikiem kultury osobistej jest stosunek człowieka do drugiego człowieka oraz poszanowanie godności osobistej drugiej osoby. [...] M. G.swoim zachowaniem zaprzeczył tym zasadom i dał negatywny przykład wykorzystując rozmowę z podwładną do stworzenia sytuacji intymnej o podtekście erotycznym. [...] U. K. miała prawo poczuć się niekomfortowo oraz zareagować w sposób w jaki to uczyniła, zwłaszcza że cała sytuacja miała miejsce na terenie Centrum Szkolenia Policji w L., podczas pełnienia przez nią służby. Według Komendanta Głównego Policji brak jest podstaw do uznania argumentów podnoszonych w odwołaniu [...] M. G.. Niewykonanie niektórych czynności dowodowych wskazanych w orzeczeniu nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2013 r. nie wpłynęło zasadniczo na jakość zebranych materiałów. Ponadto pozostałe czynności potwierdziły popełnienie przez obwinionego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Odnosząc się do kwestii przedawnienia karalności czynu organ stwierdził, że w sprawie nie doszło do wypełnienia dyspozycji art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, gdyż orzeczenie nr [...] Komendanta Centrum Szkolenia Policji w L. z dnia [...] kwietnia 2013 r. zostało wydane przed upływem wskazanego terminu. Natomiast argumenty dotyczące przyjętej daty popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i terminu przedawnienia jego karalności, podniesione przez obwinionego, stanowią jego subiektywną interpretację przepisów prawa. Działania [...] M. G. były zawinione. Zgodnie bowiem z art. 132a pkt 1 ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Nie budzi wątpliwości, że [...] M. G. był świadomy faktu, że jako policjant jest zobowiązany przestrzegać zasad etyki zawodowej oraz jak powinien zachowywać się wobec kursantek na terenie Centrum Szkolenia Policii w L.. Przy wymiarze kary dyscyplinarnej zostały uwzględnione dyrektywy wskazane w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, a zatem wzięto pod uwagę rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (nadużycie stanowiska wobec podwładnej w celu wymuszenia na niej określonych zachowań), okoliczności jego popełnienia (popełnienie przewinienia w czasie służby na terenie Centrum Szkolenia Policji w L.), skutki, w tym J następstwa dla służby (negatywny odbiór jego zachowania przez słuchaczkę oraz innych kursantów), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (dbanie o przestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta oraz o poziom dyscypliny wśród słuchaczy), pobudki działania (wykorzystanie relacji służbowych w celach prywatnych), zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu (fakt nieprzyznania się do zarzucanego mu czynu, brak krytycznej oceny swojego postępowania) oraz dotychczasowy przebieg jego służby. Komendant Główny Policji uwzględniając charakter popełnionych przez [...] M. G. przewinień dyscyplinarnych uznał, że wymierzona mu kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionych przez policjanta czynów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. M.G. wniósł o jego uchylenie i stwierdzenie, że nie podlega ono wykonaniu w całości. Skarżący zarzuca w skardze, iż organ nie dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego, czym uchybił zasadzie obiektywnej oceny stanu faktycznego sprawy i naruszył dyspozycję art. 135l ust. 1 ustawy o Policji. W ocenie skarżącego o powyższym świadczy brak uściślenia daty czynu, o popełnienie którego został obwiniony. Wskazuje, iż U. K. w miesiącu kwietniu 2012 r. przebywała na zwolnieniach lekarskich w dniach [...],[...],[...] oraz [...] kwietnia 2012 r., natomiast skarżący przebywał na urlopie w dniu [...] kwietnia 2012 r., co zawęża znacznie czasookres zarzucanego czynu. Wobec powyższego uznając, że nie mógł dopuścić się czynu w dniu [...] kwietnia 2012 r., ani też w dniach [...] i [...] kwietnia 2012 r., gdyż w tych dniach również nie pełnił służby (weekend), to zgodnie z treścią art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, doszło do przedawnienia karalności czynu, co powinno skutkować umorzeniem postępowania dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu administracyjnego z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie. Kryterium czasu i miejsca popełnienia czynu ma istotne znaczenie przy ustalaniu istnienia lub nie wielu instytucji uregulowanych w prawie materialnym i procesowym. W postępowaniu dyscyplinarnym uregulowanym w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst. jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), w rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", czas popełnienia przewinienia dyscyplinarnego ma znaczenie m.in. dla określenia momentu, od którego zaczyna biec termin przedawnienia karalności przewinienia dyscyplinarnego. Zgodnie bowiem z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Dlatego ustalenie faktycznego czasu popełnienia przewinienia jest podstawowym zadaniem w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko obwinionemu. W przedmiotowej sprawie czas, w którym miało dojść do popełnienia przewinienia, nie został dokładnie, co do dnia ustalony. W postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zarzucono obwinionemu, iż w nieustalonym dniu w marcu 2012 r. w czasie służby w Centrum Szkolenia Policji nie przestrzegał zasad poprawnego zachowania się. Przesłuchana w dniu [...] sierpnia 2012 r. U. K. zeznała (k. 13), iż przyjechała do Centrum Szkolenia Policji w dniu [...] stycznia 2012 r., zaś pierwsze sygnały, że dzieje się coś niepokojącego pojawiły się po ok. miesiącu. Pierwszy fakt jaki potrafi przytoczyć, to jest fakt z marca 2012 r., dnia dokładnie nie pamięta. Udała się do pokoju służbowego przełożonego M. G.. Wówczas położył on rękę na jej kolanie. Żadnej innej takiej sytuacji nie pamięta. Ponownie przesłuchana w dniu [...] października 2012 r. (k. 7) U.K. zeznała, iż nie pamięta dokładnie terminu, kiedy to się wydarzyło, ale było to jakoś już w [...] 2012 r., położył rękę na jej kolanie. Po tych zeznaniach przełożony dyscyplinarny postanowił w dniu [...] listopada 2012 r. zmienić zarzut w zakresie czasu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określając, iż miało ono miejsce w nieustalonym dniu w kwietniu 2012 r. Skarżący wskazał, iż w miesiącu kwietniu 2012 r. U. K. korzystała ze zwolnień w dniach [...],[...],[...],[...], natomiast on sam miał wolny dzień [...] kwietnia 2012 r. nie pełnił też służby w dniach [...] i [...] kwietnia (weekend). Zważywszy, iż kara dyscyplinarna została wymierzona skarżącemu orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., przewinienie dyscyplinarne musiałoby być popełnione najpóźniej dnia [...] kwietnia 2012 r. W tym jednak dniu skarżący służby nie pełnił. Brak było zatem podstaw do wymierzenia kary dyscyplinarnej. Zachodziły zatem podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia je poprzedzającego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.