II SA/Wa 171/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Jacek Fronczyk WSA Andrzej Góraj Protokolant Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] , cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał, że organ I instancji wydał decyzję w związku z ustaleniem karalności A. B. za przestępstwo z art. 191 § 2 kk, tj. stosowanie groźby bezprawnej w celu wymuszenia wierzytelności. Organ I instancji powołał się na prawomocny od dnia [...] maja 2009 r. wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2009 r. o sygnaturze akt [...] . W toku postępowania administracyjnego organ I instancji uzyskał także - oprócz kopii tego wyroku – kopie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie karnej oraz zebrał o A. B. opinie z jego miejsca zamieszkania i środowiska łowieckiego. Pismem z dnia 10 września 2009 r. A. B. wniósł o umorzenie postępowania w sprawie, uznając, że błahe nieporozumienie z kontrahentem nie powinno decydować o zaliczeniu go do osób, w stosunku do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie podzielił tego stanowiska i wskazując na charakter czynu, za który został skazany oraz powołując się na inne naruszenia prawa, których A. B. dopuścił się w przeszłości (dwukrotne notowanie za czyn z art. 158 § 1 kk) oraz otwarty katalog okoliczności uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, decyzją z dnia [...] października 2009 r. cofnął mu pozwolenie na broń palną myśliwską. Od decyzji tej skarżący odwołał się wnosząc o jej uchylenie, względnie o zmianę decyzji i umorzenie postępowania. W odwołaniu od decyzji A. B. zarzucił organowi dowolne ustalenie, iż istnieje w stosunku do niego obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz wskazał na incydentalny charakter popełnionego czynu. Wskazał też, że w istocie było to drobne nieporozumienie z J. K., który winien mu był pieniądze za dostarczone mleko. Podkreślił, że gdyby miał większą świadomość prawną, ubiegałby się o warunkowe umorzenie postępowania lub nawet o jego umorzenie ze względu na znikomość czynu. Zarzucił ponadto, że organ nie wziął pod uwagę jego dobrej opinii w środowisku lokalnym i łowieckim. Odniósł się również do incydentów z lat 1990 i 1997 za przestępstwa z art. 158 § 1 kk i wskazał, że skoro fakty te w przeszłości nie stanowiły przeszkody do wydania mu pozwolenia na broń, to również obecnie nie powinny mieć wpływu na rozstrzygnięcie. W odwołaniu powołał się też na orzeczenia NSA. Komendant Główny Policji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego uznał, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] jest zasadna. Wskazując natomiast na przesłanki z art. 105 § 1 i § 2 kpa uznał, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania. Uzasadniając zaś decyzję organ odwoławczy podał, że rozstrzygnięcie organu I instancji wynika z kompleksowej oceny zachowania A. B. na przestrzeni wielu lat, w tym z uwzględnieniem czynów z art. 158 § 1 kk, jakie miały miejsce w latach ubiegłych (1990 i 1997). Organ wskazał, że z udziałem w bójce lub pobiciu wiąże się określony ładunek agresji, którego skutkiem jest zwykle uszczerbek na zdrowiu człowieka. Organ podkreślił, że A. B. po raz pierwszy za omawiane przestępstwo notowany był w wieku 17 lat, za drugim miał już 24 lata. Wskazał, że upływ kilku lat od pierwszego zdarzenia nie spowodował zmiany jego zachowania, czego można by było oczekiwać z uwagi na dorosły już wiek A. B. Organ odniósł się również do faktu wydania A. B. pozwolenia na broń pomimo zaistnienia tych czynów i wskazał, że w dacie złożenia wniosku w 2006 r. od drugiego z tych wydarzeń minęło 10 lat, podczas których z policyjnego punktu widzenia nie było w stosunku do niego zastrzeżeń i odmowa wydania wówczas pozwolenia na broń byłaby zbyt surowa. Oceniając jednakże obecnie stan sprawy organ uznał, że mimo poważnego już wieku - 36 lat, po którym można się spodziewać od A. B. stateczności i opanowania, jest on nadal porywczy i ma problem z opanowaniem emocji, a przy tym jest bezkrytyczny. Organ podał, że jak wynika z materiału dowodowego, w tym umowy na dostawę mleka, płatność za nie winna być regulowana w ciągu 45 dni od daty wystawienia faktury, a okres wypowiedzenia umowy wynosił 1 miesiąc. A. B. sam przyznał, że tego okresu wypowiedzenia nie dotrzymał. Ponadto nie miał podstaw do obaw, że należnych mu pieniędzy nie otrzyma, bowiem jak zeznali świadkowie J. K. wypłacał zawsze należności w terminie. Mimo to A. B. zareagował porywczo, żądając szybkiej wypłaty należności pod groźbą pobicia. Organ podał, że A. B. zareagował gwałtownością i nieopanowaniem, a zatem cechami urealniającymi obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Komendant Główny Policji uznał, że to zdarzenie w zestawieniu ze wspomnianymi notowaniami strony za czyny z art. 158 § 1 kk potwierdza opinię o A. B. jako człowieku, który reaguje agresywnie w stosunku do ludzi, którzy mu "wchodzą w drogę". Organ odniósł się też do pozytywnych opinii o A. B. zarówno z miejsca zamieszkania jak i z koła łowieckiego i wskazał, że nie mogły one wpłynąć na rozstrzygnięcie. Analiza bowiem przedstawionych zdarzeń dowodzi, że to dobre zachowanie A. B. może ulec zakłóceniu w sytuacji konfliktu, zwłaszcza że w omawianej sprawie miał on jeszcze czas do namysłu, a jednak nie powstrzymał się przed wygłoszeniem groźby popełnienia przestępstwa w celu zwrotu wierzytelności, która nie była jeszcze wymagalna. Reasumując organ wskazał, że osoba wykazująca się tendencją do nieopanowanych wybuchów złości nie powinna posiadać broni palnej, a więc niebezpiecznego narzędzia, dysponowanie którym jest ściśle związane ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, co powoduje, że przyznanie prawa do broni podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji, tj. uzależnione jest od zgody organów Policji, które ustawodawca zobowiązał do ochrony przedmiotowych wartości. Dodał ponadto, że wskazany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji katalog okoliczności uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń jest tylko przykładowy co oznacza, że organy Policji w sprawach tego rodzaju mogą uwzględniać nie tylko skazanie bądź toczące się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, ale także inne okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla oceny postawy posiadacza pozwolenia na broń lub osoby ubiegającej się o takie pozwolenie, w tym takie, jak popełnienie umyślnego przestępstwa związanego ze stosowaniem groźby bezprawnej uszkodzenia ciała. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi A. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 138 kpa w związku z art. 77 § 1, art. 7 i 8 kpa oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji z powodu niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i dokonania błędnych ustaleń polegających na przyjęciu tezy, że zachodzi uzasadniona obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. W uzasadnieniu skargi A. B. podał, że w sytuacji braku w ustawie przesłanki odpowiadającej tej konkretnej sprawie organ zobligowany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym oparcia się o dowody opinii środowiskowej i z miejsca zamieszkania, a niewykluczone byłoby zasięgnięcie opinii specjalistycznej psychologicznej, czego organ nie uczynił. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez A. B. skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw. W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa), ustosunkował się do twierdzeń skarżącego, a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 kpa. Wydając zaskarżoną decyzję Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie naruszyli także prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię prawa, czy też nieprawidłową subsumcję udowodnionej okoliczności pod stosowną normę prawną. Materialnoprawną przesłanką wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Na gruncie powyższego przepisu należy rozróżnić dwie sytuacje. Pierwsza, w której osoba jest skazana lub toczy się w stosunku do niej postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia jednego ze wskazanych rodzajów przestępstw. Druga, gdy takie skazanie lub postępowanie nie ma miejsca, ale z jakichś innych powodów istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wyraźnie odróżnia te sytuacje uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09. Z literalnego brzmienia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 wynika, że ma on przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wskazanych w tym przepisie. W takim bowiem przypadku jednostka, która została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mówiąc innymi słowy, sam fakt popełnienia powyższego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest jednak otwarty (niewyczerpany). Przepis ten daje zatem organowi Policji szeroki zakres możliwości dokonywania oceny, jakie to okoliczności faktyczne, leżące po stronie posiadacza broni, są tymi, które stwarzają uzasadnioną obawę, że posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powołany przepis nie stwarza więc dla organu Policji przeszkody dla dokonania oceny, że dopuszczenie się przez posiadacza broni innego przestępstwa umyślnego może uzasadniać użycie broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością niesporną, że skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...] został skazany na karę grzywny w wymiarze 70 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł, za popełnienie czynu z art. 191 § 2 kk. W rozpoznawanej sprawie nie wchodziło zatem w grę automatyczne cofnięcie pozwolenia na broń, bowiem przestępstwo z art. 191 § 2 kk, za popełnienie którego skarżący został prawomocnie skazany, nie należy do przestępstw wskazanych expressis verbis w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Do organów Policji należała zatem ocena, czy popełniony czyn wyczerpuje treść przesłanki z części pierwszej tego przepisu. Organy Policji oceny takiej dokonały i przyjęły, że skazanie za czyn polegający na kierowaniu wobec J. K. groźby pobicia w dniu [...] lutego 2009 r. w [...] w celu zmuszenia wymienionego do zwrotu wierzytelności w kwocie [...] zł tytułem zapłaty za dostarczone mleko, wskazuje na rażące ignorowanie zasad bezpieczeństwa i porządku publicznego, co sumarycznie stanowi przesłankę uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na broń. Organ podkreślił przy tym, że przy rozpoznawaniu tej sprawy uwzględnić należy również czyny, za które był notowany z art. 158 § 1 kk, jakie miały miejsce w latach ubiegłych (1990 i 1997). Zgodzić się należy z organem, że z udziałem w bójce lub pobiciu wiąże się określony ładunek agresji, którego skutkiem jest zwykle uszczerbek na zdrowiu człowieka. Ważne jest, że A. B. po raz pierwszy za omawiany czyn notowany był w wieku 17 lat, a następnie w wieku 24 lat. Dokonana przez skarżącego obecnie groźba pobicia, za którą został skazany i ukarany, świadczy niewątpliwie, że upływ lat od poprzednich zdarzeń nie spowodował zmiany jego zachowania, czego można by było oczekiwać z uwagi na dojrzały już wiek A. B. W ocenie Sądu w kontekście powyższych ustaleń faktycznych, zarówno zastosowanie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jak i jego wykładnię dokonaną przez organy Policji należy uznać za prawidłowe. Uzasadnione jest zatem przyjęcie, że osoba która w pewnych sytuacjach nie potrafi opanować swoich emocji, nie umiejąc pokierować swoim postępowaniem i co nie wyklucza, że pod ich wpływem może posłużyć się bronią w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie daje gwarancji bezpiecznego jej posiadania, nawet mając pozytywną opinię z macierzystego koła łowieckiego oraz z miejsca zamieszkania dotyczą jego zachowania w tych środowiskach. Jak się bowiem okazało w sprawach zawodowych skarżący prezentuje się jako osoba agresywna i nieopanowana. Ustalenia organu administracji oparte na ustaleniach sądu karnego są w tym przypadku zbieżne. W związku z tym analiza materiału dowodowego dotyczącego skarżącego, przeprowadzona przez organ Policji w świetle art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uzasadniała podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia i rozstrzygnięcie to nie nosi cech dowolności. Podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej oparł się nie tylko na rozstrzygnięciu sądu karnego, lecz analizując przesłanki do orzeczenia o cofnięciu pozwolenia na broń miał na uwadze okoliczności stanu faktycznego ujawnione w toku postępowania karnego. Dokonując ich oceny w odniesieniu do posiadacza broni organy Policji trafnie wyprowadziły wniosek, że skarżący w pewnych sytuacjach może spełniać przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.