II SA/Wa 1710/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Waldemar Śledzik (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Siwonia - Rybak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. K.N. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Wa 1710/11 Uzasadnienie Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm. – zwanej dalej "ustawą o broni"), decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] cofającą T. M. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich. W uzasadnieniu organ wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w K. związku z uzasadnioną obawą możliwości użycia broni przez T. M. w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego zobowiązał stronę do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym potwierdzających zdolność do dysponowania bronią palną oraz przedstawienia na ich podstawie orzeczeń. Powodem takiego zobowiązania była informacja uzyskana z Komisariatu Policji w U., że T. M. będąc pod wpływem alkoholu zachowywał się agresywnie w stosunku do swojej żony i córki, wszczynał awantury, podczas których znęcał się nad nimi fizycznie i psychicznie. W wykonaniu tego zobowiązania strona przedstawiła pozytywne orzeczenie lekarskie i psychologiczne w terminie wskazanym przez organ I instancji. Komendant Wojewódzki Policji w K., korzystając z uprawnień wynikających z § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm. – zwanego dalej "rozporządzeniem") odwołał się od tych orzeczeń, w następstwie czego, w dniu 27 grudnia 2010 r., do organu I instancji wpłynęło wydane przez uprawnionego psychologa w trybie odwoławczym orzeczenie psychologiczne z dnia [...] grudnia 2010 r. stwierdzające, że T. M. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy o broni. W oparciu o powyższe, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni Komendant Wojewódzki w K. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. cofnął T. M. pozwolenie na broń palną myśliwską. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania T. M. podniósł, że w istocie był skonfliktowany z żoną, jednakże doszli już do porozumienia i dlatego nie ma podstaw do przyjęcia, że będzie naruszał porządek prawny. Dodał też, że z dużym zaskoczeniem przyjął wynik badania psychologicznego, gdyż z przebiegu badań wnioskował, że będzie dla niego pozytywne. W związku z tym wyraził sugestię, że psycholog mógł znajdować się pod presją organu tj. konieczności wydania mu negatywnego orzeczenia. Dodał, iż jest kierowcą zawodowym i w związku z tym regularnie przechodzi okresowe badania lekarskie oraz nigdy nie miał problemów z alkoholem. Rozpoznając odwołanie Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, że orzeczenie psychologiczne wydane przez uprawnionego psychologa w trybie odwoławczym jest ostateczne i wiążące organy Policji w zakresie zawartych w nim twierdzeń. Orzeczenie to stwierdza, że T. M. ze względu na istotne zaburzenia psychologiczne nie posiada zdolności niezbędnej do dysponowania bronią. W tym stanie rzeczy oraz mając na względzie obowiązujące przepisy nie może być żadnych wątpliwości, że przedmiotowe orzeczenie stanowi bezwzględną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń, a interes w posiadaniu przez stronę pozwolenia na broń palną myśliwską musi ustąpić przed dobrem interesu społecznego. Na przedmiotową decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2011 r. T. M. (zwany dalej także "skarżący") złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że pierwsze orzeczenie psychologiczne z dnia [...] października 2010 r. dotyczące zdolności do posiadania broni palnej myśliwskiej było dla niego pozytywne i dopiero w trakcie drugiego badania w dniu [...] grudnia 2010 r. stwierdzono, że "należy do grona osób, które nie mogą posiadać broni". Orzeczenie to nie zawierało informacji o środkach zaskarżenia. Dodał też – podobnie jak w odwołaniu - że sytuację konfliktową, w wyniku której interweniowała Policja, sprowokowała żona, która następnie udała się z nim na Policję i wyjaśniła okoliczności tego zdarzenia. Podkreślił też, że od 1984 r. jest kierowcą autobusu i nigdy nie było pod jego adresem skarg na niewłaściwe zachowanie ani ze strony pasażerów, ani ze strony kolegów z pracy. Pracując jako kierowca jest poddawany co trzy lata okresowym badaniom psychologicznym, które nie wykazują aby należał do osób pobudliwych lub konfliktowych. Świadczy o tym także orzeczenie lekarskie przedłożone przez niego organowi z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], w którym stwierdzono, że może dysponować bronią. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zaś do argumentów Skarżącego organ podniósł, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest powołana przez T. M. okoliczność, że wydane orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2011 r. jest dla niego pozytywne, gdyż możliwość dysponowania bronią palną musi być potwierdzona zarówno orzeczeniem lekarskim, jak i psychologicznym i to w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Taki walor ma właśnie orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., które jednoznacznie stwierdza, że T. M. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co również istotne, sądy administracyjne nie oceniają rozstrzygnięć organu administracji po kątem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatrują sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni, które nakładają na właściwy organ Policji obowiązek cofnięcia pozwolenie na broń w przypadku, gdy osoba taka należy do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaję się osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Oznacza to, że jeżeli osoba, której wydano już takie pozwolenie wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, to właściwy organ Policji jest obowiązany cofnąć wydane wcześniej pozwolenie. Co wymaga podkreślenia, zarówno przesłanki zobowiązania osoby posiadającej pozwolenie na broń do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, wobec której istnieje podejrzenie, że należy do grona osób wykazujących istotne zaburzenia psychologicznego, jak i zakres tych badań oraz lekarzy i psychologów upoważnionych do przeprowadzenia takich badań oraz wydania orzeczeń, są ściśle ustawowo określone. Oznacza to, że organy prowadzące postępowanie muszą ściśle przestrzegać wyznaczonych przez te przepisy reguł postępowania. Sąd nie dopatrzył się uchybień organów administracji także w tym zakresie. Z dyspozycji art. 15 ust. 5 ustawy o broni wynika bowiem jednoznacznie, że w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, właściwy organ może zobowiązać taką osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. Badania te przeprowadza się, zgodnie z art. 15 ust. 7 ustawy, w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U Nr 79, poz. 898 ze zm.) Z uprawnienia tego skorzystał Komendant Wojewódzki Policji w K., który po otrzymaniu informacji w dniu [...] września 2010 r. z Komisariatu Policji w U. o dwukrotnych interwencjach w stosunku do T. M. w związku z nadużywaniem przez niego alkoholu i wywoływaniem awantur, podczas których zachowywał się agresywnie w stosunku do swojej żony oraz córki - zobowiązał skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedłożenia orzeczeń w terminie do dnia 12 października 2010 r. Skarżący stosowne orzeczenie przedłożył organowi w dniu 5 października 2010 r. Dodać należy, że było ono dla zainteresowanego pozytywne, tj. stwierdzono w nim, że T. M. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni. Od orzeczenia tego odwołał się jednak Komendant Wojewódzki Policji w K., który w obszernym uzasadnieniu podniósł, że na tle okoliczności sprawy, a zwłaszcza znamion i sposobu zachowania skarżącego w stosunku do najbliższych, kiedy znajduje się pod wpływem alkoholu, powziął uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wymienionego wyżej orzeczenia lekarskiego z dnia [...] października 2010 r. (k. 65 i 68 akt adm. sprawy). W tym miejscu podnieść należy, że zgodnie z § 8 ust. 3 przytoczonego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, organowi Policji przysługuje w ciągu 45 dni od daty doręczenia orzeczenia prawo wniesienia odwołania od takiego orzeczenia. Powtórne badanie przeprowadza lekarz jednostki badawczo-rozwojowej lub psycholog, który posiada co najmniej pięcioletni staż pracy w zawodzie, w terminie nie dłuższym niż 30 dni - licząc od dnia otrzymania odwołania przez podmiot odwoławczy. Zgodnie zaś z ust. 9 § 8 omawianego rozporządzenia, orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. W dniu [...] grudnia 2010 r. na mocy orzeczenia psychologicznego nr [...] "psycholog upoważniony do badań psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń" stwierdził w trybie postępowania odwoławczego, że T. M. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Orzeczenie to, jako ostateczne w trybie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, przesądziło zatem o konieczności cofnięcia przez organ Policji pozwolenia na broń albowiem – jak już wskazano wcześniej – zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 w przypadku stwierdzenia u osoby posiadającej pozwolenie na broń przez właściwego psychologa istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, właściwy organ Policji jest zobowiązany cofnąć pozwolenie na broń. W ocenie Sądu, decyzji takiej nie może wzruszyć uzyskane następnie przez skarżącego orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., na podstawie którego z kolei stwierdzono, że T. M. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pk 2-4 ustawy o broni. Orzeczenie to odnosi się bowiem do oceny zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego, a nie do sfery funkcjonowania psychologicznego. Zauważyć bowiem trzeba, że badania lekarskie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub osoby posiadającej pozwolenie na broń, w myśl powołanego rozporządzenia, obejmują ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu. Mogą one dodatkowo objąć badania specjalistyczne i pomocnicze, w tym w szczególności badanie przez lekarza psychiatrę, badanie przez lekarza okulistę, konsultacje innych lekarzy specjalistów i badania pomocnicze, które lekarz uzna za niezbędne w kontekście przeprowadzonej oceny stanu zdrowia, w wyniku których wydaje się orzeczenie co do stanu fizycznego i psychicznego osoby. Natomiast zupełnie inny cel i charakter mają badania psychologiczne, gdyż przeprowadza się w celu określenia sprawności psychologicznej osoby badanej. Dlatego obejmują one w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości danej osoby, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby. Jeżeli osoba badana wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, to taki stan oceny stanowi samodzielną podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń w myśl art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni; w realiach rozpoznawanej sprawy właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia. W świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy, który zresztą jest między stronami niesporny, organy prawidłowo, w ocenie Sądu, dokonały interpretacji przywołanych przepisów, uznając, że wystarczającą a jednocześnie obligatoryjną przesłanką dla cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń był fakt wydania w trybie ostatecznym negatywnego dla niego orzeczenia psychologicznego nr [...] dnia [...] grudnia 2010 r. Dodać można, że w takiej sytuacji tj. otrzymania określonego orzeczenia, organy Policji nie dokonują oceny stanu zdrowia osoby posiadającej pozwolenie na broń, a jedynie badają fakt dokonania takiej oceny przez odpowiednie podmioty, zgodnie z przepisami ustawy o broni oraz omawianego rozporządzenia. Odnosząc się do poruszonych okoliczności i zarzutów skarżącego stwierdzić należy, że akcentowana przez niego dotychczasowa niekaralność oraz nienaganna opinia z pracy, a także pozytywna opinia Koła Łowieckiego [...] z W., nie mają dla sprawy istotnego prawnego znaczenia i nie mogą wzruszyć materialnoprawnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń z uwagi na dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151, w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.