II SA/Wa 1713/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-06
Skład orzekający: Janusz Walawski, Andrzej Góraj, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać zaświadczenie potwierdzające negatywną okoliczność, taką jak niepełnienie służby na rzecz państwa totalitarnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać zaświadczenia potwierdzającego negatywną okoliczność, ponieważ przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 217, 218 KPA) dopuszczają potwierdzanie jedynie faktów lub stanu prawnego, czyli okoliczności pozytywnych. Żądanie wydania zaświadczenia o niepełnieniu służby na rzecz państwa totalitarnego nie może być uwzględnione w postępowaniu zaświadczeniowym.Stan faktyczny
Pan W.K. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia stwierdzającego 0% służby na rzecz państwa totalitarnego. Komendant Wojewódzki Policji odmówił wydania takiego zaświadczenia, a Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów KPA i Konstytucji RP, domagając się wydania zaświadczenia potwierdzającego niepełnienie służby na rzecz państwa totalitarnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę.
W dniu [...] marca 2019 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]wpłynął wniosek Pana W.K. , byłego funkcjonariusza zatytułowany "wniosek o wydanie zaświadczenia", w którym wymieniony zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z prośbą o wydanie zaświadczenia cyt. "stwierdzającego 0% służby na rzecz państwa totalitarnego" wskazując, że takie zaświadczenie jest niezbędne w celach procesowych.
Rozpatrując przedmiotową sprawę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2019 r. postanowienie nr [...], którym odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Pana W.K..
Wskazane rozstrzygnięcie zostało stronie doręczone w dniu [...] kwietnia 2019 r. W ustawowym terminie, tj, w dniu [...] kwietnia 2019 r. (data stempla pocztowego), strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W uzasadnieniu Pan W.K. wskazał, że nie pełnił służby na rzecz państwa totalitarnego. Żądane zaświadczenie, jak wskazał, jako urzędowe poświadczenie określonych faktów lub stanu prawnego, wykorzysta w sprawach sądowych jako środek dowodowy w celu udowodnienia okoliczności związanych ze służbą w Policji.
Komendant Główny Policji postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu przywołał art. 217 § 1 Kpa w myśl którego organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 Kpa). Zaznaczył, że stosownie do art. 218 § 1 Kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Rozpatrując niniejszą sprawę wskazał, że organy Policji nie są uprawnione do potwierdzania w formie zaświadczenia, jak w istocie oczekuje tego Pan W.K., że nie pełnił on służby na rzecz totalitarnego państwa. Należy bowiem zaznaczyć, że instytucją powołaną przez ustawodawcę do prowadzenia kompletnego zbioru danych dotyczących między innymi pełnienia służby w organach bezpieczeństwa państwa, w tym w jednostkach organizacyjnych Służby Bezpieczeństwa (ewidencjonowania, gromadzenia, przechowywania, opracowywania, zabezpieczenia, udostępniania i publikowania dokumentów organów bezpieczeństwa państwa, wytworzonych oraz gromadzonych od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r., dotyczących działalności organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Dz. U. z 2018 r., poz. 2032, z późn. zm.) jest Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (art. 1 w zw. z art. 8; art. 25-29 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu). W konsekwencji to ta instytucja jest właściwa do ewentualnego dokonania oceny, na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału, czy dana osoba może być uznana za funkcjonariusza pełniącego służbę na rzecz totalitarnego państwa, czy też nie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 206/13). Powyższe znajduje też potwierdzenie w art. 13a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 288), zgodnie z którym na wniosek organu emerytalnego. Instytut Pamięci Narodowej-Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu sporządza na podstawie posiadanych akt osobowych i, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, przekazuje organowi emerytalnemu informację o przebiegu służby wskazanych funkcjonariuszy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Zgodnie zaś z art. I3a ust. 5 cytowanej ustawy, informacja o przebiegu służby, o której mowa w ust. 1, jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb, o których mowa w art. 12.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia skarżącego, że służbę pełnił nieprzerwanie w Policji od dnia [...] lipca 1980 r. do dnia [...]kwietnia 2010 r., co tym samym oznacza, że nie pełnił służby na rzecz totalitarnego państwa, zaznaczono, że zgodnie z art. 1 ust. l ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161, z późn. zm.), która weszła w życie z dniem 10 maja 1990 r., Policja została utworzona jako umundurowana i uzbrojona formacja, służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie żart. 146 ust. 1 powołanej ustawy z chwilą utworzenia Policji, Milicja Obywatelska została rozwiązana. Z tą też chwilą funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej stali się policjantami. Zasada ta nie znalazła jednak zastosowania do tych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, którzy do dnia 31 lipca 1989 r. byli funkcjonariuszami Służby Bezpieczeństwa (art. 149 ust. 1 i 2 ustawy o Policji). Oceny natomiast, czy dana osoba może być uznana za funkcjonariusza pełniącego służbę na rzecz totalitarnego państwa, czy też nie, jak już wcześniej wyjaśniono, dokonuje odpowiednia instytucja, tj. Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, a nie organy Policji. W niniejszej sprawie brak było w ocenie organu podstaw do wydania przez organ Policji zaświadczenia o żądanej przez Pana W.K. treści.
Zgodnie z dyspozycją art. 219 Kpa odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę może nastąpić m.in, w przypadku gdy nie można spełnić żądania strony, ze względu na treść posiadanych danych lub brak dokumentów będących w dyspozycji organu. Uwzględniając powyższe rozważania organ II instancji uznał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] zasadnie odmówił wydania Panu W.K. żądanego przez niego zaświadczenia
Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu wywiódł W.K. zarzucając organowi odwoławczemu wielokrotne złamania wielu artykułów Kodeksu Postępowania Administracyjnego (k.p.a.) zawartych przede wszystkim w Rozdziale 2 ww. Kodeksu, szczególnie: art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, oraz art. 77 § 1 przy wydawaniu powyższego postanowienia poprzez:
- nieprzeprowadzenie określonych czynności, o które wcześniej się zwracał,
- nieprzeprowadzenie określonych dowodów,
- bezprawność dowodów.
- manipulacji dowodami i faktami przez Komendanta Głównego Policji
- niewyjaśnienie wszelkich okoliczności stanu faktycznego;
- potwierdzenie nieznajomości procedur przy wydawaniu Postanowienia;
- oparcie decyzji z pominięciem zapisów Konstytucji RP w art. 7, art. 27, art. 30, art. 31, art. 87.
- powołanie się Komendanta Głównego Policji na błędną, niezgodną ze stanem faktycznym prawnym informację, z której wynika, że okres od [...].07.1980 r. do [...].07.1990 r. błędnie zaliczono służbę skarżącego w Milicji Obywatelskiej oraz Policji, jako funkcjonariusz organów bezpieczeństwa państwa (stanowiącą fałsz intelektualny), (Załącznik nr 1 -zaświadczenie o służbie.)
Dalej skarżący wskazał, że przy rozpatrzeniu skargi oczekuje:
- uznania zasadności skargi,
- wszczęcie ponownie procedury (postępowania) celem wydania Zaświadczenia,
- ustalenie, na podstawie już zebranego materiału dowodowego, jaki rzeczywisty charakter miała jego służba w formacji Milicji Obywatelskiej i Policji,
- anulowania decyzji i wynikającego z niego Postanowienia nr [...],
- przyjęcie i uznanie za dowód Postanowienia nr [...] na okoliczność, że Komendant Główny Policji wystawiając w/w postanowienie pracował na materiałach niekompletnych (akt osobowe przekazane do IPN nie są pełne odpowiadające oryginałowi), co wprost jest przestępstwem ujętym w art. 271 Kodeksu karnego (k.k.),
- zobowiązania Komendanta Głównego Policji [...] J.S. do wystawienia Zaświadczenia stwierdzającego, że służba strony na rzecz państwa totalitarnego wynosi 0%,
- przyjęcie, jako dowód załączników przekazanych teraz i w poprzednich pismach oraz Wnioskach przesłanych do KWP w [...]/KGP - na okoliczność, że są jedynie prawne, kompletne dokumenty, które można dopuścić w sądzie. Są to jedyne zgodne z prawem dokumenty (wraz z poprzednimi moimi wnioskami) i potwierdzają stan faktyczny,
- zasądzenia od strony przeciwnej wszystkich kosztów.
W wielostronicowym uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe okoliczności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalen
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa.
Na wstępie wyjaśnienia wymagało to, że Sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach (art.134 § 1 P.p.s.a.). Nadto w świetle normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przesłanką do uchylenia rozstrzygnięcia organu jest wyłącznie stwierdzenie takiego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, jeśli potencjalne naruszenia przez organ przepisów procedury, nie wpływają na treść końcowego rozstrzygnięcia, to istnienie takich uchybień nie stanowi przesłanki do uchylenia rozstrzygnięcia.
Taka też sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżone postanowienie jest bowiem co do zasady poprawne, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w jego uzasadnieniu. Organ rozpoznając sprawę nie zauważył tego, ze już sama treść żądania wyartykułowana we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie świadczy o tym, że nie mogło ono zostać uwzględnione w postępowaniu zaświadczeniowym.
Zgodnie z przepisem art. 218 § 1 K.p.a. zaświadczeniem można potwierdzić tylko i wyłącznie fakty, albo stan prawny. Zaświadczenie może więc odnosić się jedynie do okoliczności pozytywnych (istniejących ), a nie negatywnych. Ustawodawca nie przewidział w przepisach art. 217, art. 218 i następnych K.p.a. możliwości negowania w formie zaświadczenia konkretnych okoliczności, faktów czy stanu prawnego.
Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy podkreślić należało, że wnioskodawca formułując żądanie poświadczenia zerowej wysługi lat służby na rzecz państwa totalitarnego i uzasadniając to żądanie twierdzeniem, ze służby takiej nie pełnił, domagał się de facto zaświadczenia o niepełnieniu powyższego rodzaju służby. To zaś przesądza o tym, że tego rodzaju żądanie nie mogło być co do zasady uwzględnione w drodze wydania zaświadczenia. Żądanie inicjujące niniejsze postępowanie skierowane było bowiem wprost na poświadczenie okoliczności negatywnych. Takiej formy aktywności organów w postępowaniu zaświadczeniowym ustawodawca jednak nie przewidział.
W tym stanie sprawy, uznając że argumenty zawarte w złożonej skardze pozostawały w oderwaniu od zakresu postępowania zaświadczeniowego, oraz uznając iż skarżone rozstrzygnięcie co do zasady odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło