II SA/Wa 1714/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] o oddaleniu zarzutów D. B. w sprawie prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. dotyczącego należności z tytułu opłat za lokal mieszkalny położony w Ś. przy ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r. przydzielono D. B. osobną kwaterę stałą położoną w Ś. przy ul. [...]. Przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej kwatery uwzględniono następujących członków rodziny osoby uprawnionej: A. B. – żonę, K. B. – syna, A. K. – pasierbicę i K. K. – pasierba. Upomnieniem z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. wezwał D. B. do uregulowania zaległych opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich za wyżej wskazaną kwaterę w łącznej kwocie [...] zł, wg salda zadłużenia na dzień [...] marca 2007 r. Wobec nieuiszczenia powyższej kwoty w dniu [...] kwietnia 2007 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...], a następnie na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia skarżącego. W dniu [...] maja 2007 r. D. B. wniósł do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oparte na art. 33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2002 r., Nr 24, poz. 968 ze zm.) podnosząc, iż w sprawie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] oddalił powyższe zarzuty, a Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymał je w mocy. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 ze zm.) opłaty z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają wraz z odsetkami przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego od osoby, która jest adresatem decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej, czyli w tym wypadku od skarżącego (decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r.). Jednocześnie organ podniósł, że fakt wymeldowania się D. B. z lokalu położonego w Ś. przy ul. [...] nie ma znaczenia dla jego odpowiedzialności za długi związane z tym mieszkaniem, bowiem meldunek wskazuje jedynie miejsce zamieszkania osoby i określa stan faktyczny, a nie prawny i nie ma żadnego wpływu na byt decyzji o przyznaniu mu osobnej kwatery stałej. Skoro zatem decyzja o przyznaniu D. B. wyżej wskazanego lokalu pozostaje nadal w obrocie prawnym, to jednocześnie jest on zobowiązany do ponoszenia opłat za lokal w wysokości i na zasadach przewidzianych w art. 36 ust. 1 cytowanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Na potwierdzenie swojej argumentacji organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2006 r. sygn. II SA/Wa 635/06. Powyższe postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi D. B. do tut. Sądu, w której zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 36 w zw. z art. 37 cyt. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz przepisów postępowania tj. art. 33 ust. 4 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ dokonał błędnej interpretacji art. 36 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez przyjęcie, że jest on zobowiązany na podstawie tego przepisu do uiszczania opłat za przedmiotowy lokal. Wywodził, iż w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje (wymeldował się z niego w [...] r.) oraz, że złożył wojskowym organom mieszkaniowym (Filia Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Ś. oraz Oddział Wojskowej agencji Mieszkaniowej w S.) oświadczenie o rezygnacji z przydzielonej kwatery. Twierdził, że nieuprawnione było zastosowanie wobec niego art. 37 § 2 cyt. ustawy, który nakłada solidarną odpowiedzialność za uiszczanie opłat związanych z lokalem na pełnoletnie osoby w tym lokalu zamieszkujące. Jednocześnie skarżący zarzucił, że dokonując wykładni przepisów ustawy, organ nie wziął pod uwagę definicji legalnej pojęcia "zamieszkanie" zawartej w art. 5a cyt. wyżej ustawy, zgodnie z którą, należy przez to rozumieć przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego na podstawie tytułu prawnego lub prawa zamieszkania. Podniósł również, że wojskowe organy wojskowe znacznie przyczyniły się do zadłużenia przedmiotowego lokalu, gdyż tolerowały zamieszkiwanie w nim osoby nieuprawnionej – byłej żony skarżącego – mając uprawnienia do wydania decyzji w sprawie opróżnienia lokalu i ustalenia wysokości opłat i odszkodowań za jego używanie. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Stosownie natomiast do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana pod tym katem zasługuje na uwzględnianie. W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny skutków prawnych oświadczenia woli złożonego przez skarżącego o rezygnacji z prawa do osobnej kwatery stałej położonej w Ś. przy ul. [...] przydzielonej skarżącemu decyzją z dnia [...] kwietnia 1991 r. nr [...]. Podkreślić w tym miejscu należy, że organ w ogóle się do tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł, mimo że skarżący podnosił te okoliczności już w zażaleniu na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...]. Ocena skutków złożonego przez skarżącego oświadczenia woli w przedmiocie zrzeczenia się z prawa do lokalu ma zasadnicze znaczenie dla oceny, czy skarżący nadal posiada tytuł prawny do przedmiotowego lokalu, przy czym samo posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie może przesądzać, że jest on jedyną osobą zobowiązaną do uiszczenia opłat za ten lokal. Podkreślić należy, że pominięcie tej kwestii przez organ powoduje, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie można jednoznacznie stwierdzić, czy skarżący miał prawo do przedmiotowej kwatery, czy też prawo to wygasło w wyniku złożonego przez niego oświadczenia woli. Uprawnienie do lokalu jest ściśle związane z obowiązkami wynikającymi z tego tytułu. Ustalenie skutków oświadczenia woli skarżącego w zakresie zrzeczenia się prawa do przedmiotowego lokalu pozwoli dopiero na przesądzenie, czy tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. dotyczącego należności z tytułu opłat za lokal mieszkalny położony w Ś. przy ul. [...] został skierowany do osoby uprawnionej i zobowiązanej do ponoszenia kosztów utrzymania kwatery stałej, mieszczącej się w katalogu podmiotowym, o którym mowa w art. 36 i 37 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 3998 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ dołączy do akt administracyjnych dowody powołane przez skarżącego na okoliczność złożonego przez niego oświadczenia woli z dnia [...] r. o zrzeczeniu się prawa do przedmiotowej kwatery i oceni skutki tego oświadczenia w oparciu o przepisy pragmatyczne, posiłkowo stosując przepisy kodeksu cywilnego w części dotyczącej skutków oświadczenia woli. Organ ustali zatem, czy od dnia [...] r. przedmiotowy lokal zajmował nadal skarżący w kontekście zrzeczenia się przez niego prawa do tego lokalu, czy też zajmowała go jedynie była żona skarżącego. Oceniając ponownie sprawę organ wobec treści złożonego przez skarżącego oświadczenia woli o zrzeczeniu się prawa do lokalu i wymeldowaniu się skarżącego, odniesie się do treści art. 37 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodnie z którym za uiszczenie opłat z tytułu zajmowanego lokalu mieszkalnego odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby zamieszkujące w tym lokalu. A zatem nawet, gdy uzna i oceni, że skarżący nadal posiada tytuł prawny do lokalu odniesie się do odpowiedzialności osób trzecich (zameldowanych w tym lokalu i pełnoletnich) wynikającej z art. 37 ust. 2 cyt ustawy w kontekście art. 36 i art. 1 a ust. 3 ustawy, która zmienia definicję pojęcia zamieszkanie. Rozpoznając ponownie sprawę organ dokona oceny przez pryzmat przepisów systematyki prawa w tym Konstytucji RP. Rozważy i oceni czy z prawa i przywileju jakim niewątpliwie było przydzielenie kwatery stałej obywatel RP, w tym żołnierz, może skutecznie zrezygnować. Rozpoznając ponownie sprawę, organ wyjaśni również kto uiszczał przedmiotowe opłaty w okresie po [...] r., tj. w czasie po zrzeczeniu się przez skarżącego prawa do przedmiotowego lokalu i po wymeldowaniu się z niego, do czasu powstania zadłużenia objętego tytułem wykonawczym. W konsekwencji organ wyjaśni przyczyny swego zaniechania (bezczynności) w przedmiocie nierozpoznania sprawy wynikłej ze zrzeczenia się przez skarżącego prawa do kwatery stałej. W dacie zrzeczenia się tego prawa dalszy byt prawny decyzji nr [...] z dnia 4 kwietnia 1991 r. o przydziale skarżącemu kwatery przestał bowiem znajdować prawne i faktyczne uzasadnienie. Ewentualnie wyjaśni i wskaże na podstawie jakiej normy prawnej skarżący nie mógł skutecznie zrezygnować z przywileju i zrzec się prawa do lokalu. Reasumując, organ wskaże na jakiej podstawie prawnej uznał, że oświadczenie woli skarżącego o zrzeczeniu się prawa do lokalu nie wywołało skutków prawnych. Odnosząc się natomiast do przywołanego przez organ w zaskarżonym postawieniu orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 635/06, wskazać należy, że rozstrzygnięcie w nim, zawarte dotyczy odmiennej sytuacji prawnej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonego wyroku orzeczono na podstawie art. 152 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.