II SA/Wa 1714/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Marcinkowskiej od udziału w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1714/12 ze skargi J. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji emerytalnych postanawia -oddalić wniosek- Na rozprawie w dniu 25 lutego 2013 r. skarżący złożył do protokołu rozprawy wniosek o wyłącznie sędziego Ewy Marcinkowskiej od udziału w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1714/12. Skarżący uzasadniając wniosek wskazał, że ma uzasadnione wątpliwości, czy wskazany wyżej sędzia będzie działał w sprawie bezstronnie i uczciwie. Wyjaśnił, że sędzia Ewa Marcinkowska brała udział w rozpoznaniu i wydaniu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 884/09. Sprawa ta dotyczyła odmowy zmiany treści zaświadczenia finansowego, na podstawie którego Wojskowe Biuro Emerytalne w W. ustaliło mu prawo do emerytury wojskowej i wysokości świadczenia. W ocenie skrzącego, w sprawie tej doszło do wielu nieprawidłowości w szczególności skarżony organ poświadczył nieprawdę, a Sąd "stronniczo przyjął nieprawdę za prawdę na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r." Skarżący podniósł również, że Sąd, w składzie którego była sędzia Ewa Marcinkowska, zlekceważył jego stanowisko wskazujące, że wypowiedź pełnomocnika organu jest fałszywa i niedorzeczna. Sędzia nie pozwolił mu udowodnić tej tezy. Zdaniem skarżącego nie ma zatem żadnych podstaw, żeby uznać, że sędzia Ewa Marcinkowska w niniejszej sprawie będzie postępowała uczciwie "i doprowadzi do wydania sprawiedliwego wyroku korygującego nieprawny stan". W dniu 1 marca 2013 r. sędzia Ewa Marcinkowska złożyła pisemne oświadczenia, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyłączające ją od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1714/12 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności określone w art. 19 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 ustawy). Stosownie natomiast do treści art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W ocenie Sądu wniosek skarżącego o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego Ewy Marcinkowskiej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że w sprawie nie zachodzi żadna okoliczność wymieniona w art. 18 § 1 pkt 1-6 i pkt 7 oraz w art.18 § 3 cytowanej ustawy, która uzasadniałaby wyłączenie wymienionego wyżej sędziego z mocy ustawy. W kontekście powołanego w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego faktu orzekania sędziego Ewy Marcinkowskiej w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 884/09 oceny wymaga, czy okoliczność ta może stanowić podstawę wyłączenia wymienionego wyżej sędziego od udziału w niniejszej sprawie w oparciu o art. 18 § 1 pkt 6a) powołanej wyżej ustawy,. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. o odmowie wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji emerytalnych. W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 884/09 przedmiotem skargi było natomiast postanowienie Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Z. nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., odmawiające wydania świadectwa służby oraz zaświadczeń i zestawień finansowych o treści żądanej przez skarżącego. Po między tymi sprawami nie ma związku o takim charakterze jak opisany w treści art. 18 § pkt 6a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przesłanka wyłączenia sędziego określona w tym przepisie oznacza, że sędzia podlega wyłączeniu z mocy ustawy od rozpoznania sprawy wszczętej na podstawie skargi na kolejną decyzję lub postanowienie, wydane w sprawie administracyjnej po wzruszeniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym wydanej poprzednio w tej sprawie decyzji lub postanowienia, ale także w sprawie ze skargi na decyzję lub postanowienie wydane w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, o ile zasiadał w składzie orzekającym o legalności decyzji lub postanowienia wydanych poprzednio lub wydanych w trybie zwykłym (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, str. 208). Rozstrzygnięcia zaskarżone w dwóch opisanych powyżej sprawach nie były rozstrzygnięciami wydanymi w tej samej sprawie, ani też nie zachodzi sytuacja, że w jednej ze spraw przedmiotem skargi było rozstrzygnięcie, co do którego wydane zostało rozstrzygnięcie w trybie nadzwyczajnym zaskarżone w drugiej sprawie. W sprawach tych mamy do czynienia z rozstrzygnięciami różnych organów administracji publicznej wydanymi w oparciu o różne regulacje prawne. Nie można zatem stwierdzić, iż sędzia Ewa Marcinkowska w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brała udział w wydaniu wyroku kończącego postępowanie w sprawie. Ponadto stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżącego we wniosku o wyłączenie okoliczności nie wywołują uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego Ewy Marcinkowskiej w niniejszej sprawie. W sprawie nie występują zatem przesłanki do wyłączenia sędziego Ewy Marcinkowskiej określone w art. 19 cytowanej ustawy. Skarżący wskazał, że w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 884/09, w której orzekała sędzia Ewa Marcinkowska doszło do wielu nieprawidłowości, oraz że Sąd "stronniczo przyjął nieprawdę za prawdę". Okoliczność tego typu, że strona jest niezdowolona z treści wyroku wydanego w innej sprawie nie może stanowić przesłanki do wyłączenia sędziego. Nie dowodzi to bezstronności sędziego. Zauważyć bowiem należy, że wojewódzkie sadu administracyjne są sądami I instancji. Strona niezadowolona z orzeczeń tych sądów ma możliwość wnoszenia środków odwoławczych do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W przypadku wyroków środkiem takim jest skarga kasacyjna, w której można podnosić m. in. zarzut naruszenia przez sąd I instancji przepisów postępowania. Skarżący niezgadzając się z wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 884/09 miał zatem możliwość poddania tego wyroku kontroli instancyjnej i wniesienia od niego skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na marginesie należy wyjaśnić, że skarżący z takiej możliwości skorzystał. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt I OSK 616/10 oddalił skargę J. D. od wyroku wydanego w sprawie o sygn. II SA/Wa 884/09. Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, że sędzia Ewa Marcinkowska zlekceważyła jego wyjaśnienia, wskazujące iż wypowiedź pełnomocnika organu jest fałszywa i niedorzeczna oraz nie pozwoliła mu udowodnić tej tezy, zauważyć należy, że wskazany wyżej sędzia nie przewodniczył rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r., na której rozpoznana została sprawa o sygn. akt II SA/Wa 884/09. Zgodnie natomiast z art. 98 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to przewodniczący otwiera, prowadzi i zamyka posiedzenia, udziela głosu, zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia. W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego Ewy Marcinkowskiej w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.