II SA/Wa 1717/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w W., decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej po rozpatrzeniu wniosku M. G. z dnia 7 sierpnia 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy uchylenia w trybie art. 155 kpa decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Dyrektor Izby Celnej w W., decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., na podstawie art. 155 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 154 § 2 kpa w związku z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 1 czerwca 2009 r. o uchylenie w trybie art. 155 kpa decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...], odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji z uwagi na brak interesu społecznego. Uzasadniając tę decyzję organ wskazał, że w trybie art. 155 kpa organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1. strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, 2. przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, 3. za jej zmianą czy uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie brak jest interesu społecznego do uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] października 2008 r. W przypadku wydawania decyzji uznaniowych, zgodnie z art. 7 kpa, organy uprawnione są do własnej oceny interesu społecznego i słuszności interesu obywatela i każdorazowo o treści podejmowanego rozstrzygnięcia decydują okoliczności konkretnego przypadku. Interes obywatela powinien być słuszny w rozumieniu obiektywnym, nie może być natomiast wyprowadzany z własnego tylko jego przekonania opartego na poczuciu krzywdy i nierówności. Dyrektor Izby Celnej w W. w dniu [...] października 2008 r., działając na podstawie art. 23 ust. 3 oraz art. 60 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, wydał przedmiotową decyzję nr [...], którą przedłużył okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych i zwolnił w dalszym ciągu od wykonywania innych obowiązków służbowych, do czasu zakończenia postępowania karnego. Wydając powyższą decyzję wskazał, że M. G. w dniu [...] lipca 2008 r. przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 228 § 1 kk popełnionego w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. W związku z powyższym z dniem [...] lipca 2008 r. został on zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych i zwolniony od pełnienia innych obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy (art. 23 ust. 1 oraz art. 60 ust. 1 cyt. ustawy). Na podstawie art. 276 kpk, zastosowano środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza. W dniu [...] maja 2009 r. Prokuratura Okręgowa w S. uchyliła zastosowany środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza celnego. Jednoczesne zawieszenie w czynnościach służbowych na podstawie przepisów ustawy o Służbie Celnej i Kodeksu postępowania karnego było dopuszczalne, jednak zakres zawieszenia zastosowanego na podstawie przepisów ustawy o Służbie Celnej jest szerszy od zakresu zawieszenia zastosowanego na podstawie art. 276 kpk. Wskazaną wyżej decyzją M. G. został zwolniony od wykonywania obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku oraz od wykonywania innych obowiązków służbowych. Dalej organ podkreślił, że w dniu [...] kwietnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. wymierzył ww. karę dyscyplinarną upomnienia w związku ze stwierdzeniem faktu nierzetelnego wykonywania kontroli funkcjonalnej nad wypełnianiem obowiązków służbowych przez podległych funkcjonariuszy celnych, zaś zarzuty przedstawione funkcjonariuszowi postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., związane ze sprzedajnością, należą do najcięższych przestępstw "urzędniczych", jakich może dopuścić się urzędnik państwowy w związku z wykonywaną funkcją publiczną. Tymczasem, zgodnie z art. 2 cyt. ustawy o Służbie Celnej, jednym z podstawowych przymiotów jakie musi posiadać funkcjonariusz celny, aby pełnić służbę, jest posiadanie nieposzlakowanej opinii. W konkluzji uzasadnienia organ II instancji podał, że charakter zarzucanych M. G. przez Prokuraturę czynów oraz fakt, że zarzuty nie dotyczą sprawy jednostkowej, stanowią okoliczności, które przy występującym dużym natężeniu zjawiska korupcyjnego, wskazują, że brak jest interesu społecznego do uchylenia w trybie art. 155 kpa decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] października 2008 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podkreślił błędną ocenę i niezastosowanie przez organ przesłanek określonych w art. 155 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 kpa, uchylenie, zmiana, stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów kpa, bądź w przypadkach przewidzianych w ustawach szczególnych. Jedną z możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej przewiduje art. 155 kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podnieść należy, że postępowanie w trybie art. 155 kpa nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Przedmiotem postępowania prowadzonego w tym trybie jest sprawdzenie, czy w sprawie nie zachodzi któraś z określonych w art. 155 kpa przesłanek przemawiających za uchyleniem bądź zmianą decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Należy przy tym mieć na uwadze że decyzje wydawane na podstawie art. 155 kpa są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego. Stąd sądowa kontrola ich legalności jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w tym artykule przesłanek ustawowych. Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 kpa, odnosi się jedynie do takich decyzji, które nie posiadają wad kwalifikowanych, nie zostały jeszcze "skonsumowane", oraz przy wydawaniu których organ dysponował (zgodnie z normą prawną) pewnym luzem decyzyjnym. Innymi słowy chodzi tu o sytuacje, w których wydane decyzje administracyjne zawierają rozstrzygnięcia w pewnym sensie "elastyczne", "widełkowe", a ich ewentualna zmiana (w granicach przewidzianych przepisami prawa materialnego) nie zmieni istoty stosunku prawnego wcześniej nią wykreowanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt II GSK 267/06, LEX nr 326277). Ponadto należy zauważyć, że decyzja wydana na podstawie art. 155 kpa wzrusza decyzję ostateczną, która zakończyła daną sprawę. Słusznie podnosi organ w zaskarżonej decyzji, że wniosku o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa nie można rozpatrywać w oderwaniu od przepisów prawa materialnego. W sprawie niniejszej podstawą materialnoprawną decyzji, której skarżący domagał się uchylenia w trybie art. 155 kpa, był art. 23 ust .3 oraz 60 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Zgodnie z art. 23 ust. 3 cytowanej ustawy, funkcjonariusza celnego zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie ścigane z oskarżenia publicznego, w szczególnie uzasadnionych wypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego, natomiast zgodnie z art. 60 ust. 1 funkcjonariusz celny zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych i zwolniony od pełnienia innych obowiązków służbowych otrzymuje od dnia zawieszenia 50% uposażenia przysługującego w dniu zawieszenia. W przedmiotowej sprawie działanie organu było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie Sądu organ również w sposób prawidłowy zbadał i ocenił kwestię występowania w niniejszej sprawie przesłanek określonych w art. 155 kpa, warunkujących uchylenie decyzji w tym trybie. Słusznie organ zauważa, ze interes społeczny jest tożsamy w tej sprawie z interesem służby i nie przemawia za uchyleniem przedmiotowej decyzji. Organ podkreślił, że z zarzutów przedstawionych skarżącemu wynika, że czterokrotnie przyjął korzyść majątkową w zamian za załatwienie poza kolejnością odpraw celnych pojazdów samochodowych, a zarzuty te należą do najcięższych przestępstw "urzędniczych", jakich może dopuścić się urzędnik państwowy w związku z wykonywaną funkcją publiczną. Funkcjonariusz celny musi posiadać nieposzlakowaną opinię, musi być poza podejrzeniami. Zdaniem Sądu, wyrażona w zaskarżonej decyzji ocena dotycząca występowania w sprawie interesu strony również zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do argumentu związanego z pogarszającą się sytuacją finansową, organ podkreślił, że wstrzymanie 50% uposażenia w związku z zawieszeniem w pełnieniu obowiązków służbowych i zwolnieniu od innych obowiązków służbowych jest obligatoryjne. Reasumując należy stwierdzić, ze postępowanie w przedmiocie wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 155 kpa zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca, nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.