II SA/Wa 1718/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Andrzej Góraj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie utrzymania w mocy decyzji o zwolnieniu oficera z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - [...] R. J. pismem z [...] lutego 1999 r. wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej i wniósł o zwolnienie z niej z dniem [...] maja 1999 r. Minister Obrony Narodowej uwzględnił prośbę żołnierza i decyzją z [...] marca 1999 r. zwolnił stronę ze służby, przenosząc go do rezerwy z dniem [...] maja 1999 r. Pismem z [...] marca 1999 r. żołnierz zwrócił się do organu o wyrażenie zgody na wycofanie wypowiedzenia. Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] maja 1999 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 1999 r. Strona rozpoczęła starania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji. W konsekwencji tych kroków Minister Obrony Narodowej postanowieniem z [...] marca 2011 r., uwzględniając wniosek strony z [...] lipca 2007 r., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z [...] maja 1999 r. Następnie decyzją z [...] marca 2011 r. odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Rozpoznając sprawę wskutek wniesionej przez stronę skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 stycznia 2012 r. uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję, nakazując organowi zbadanie kwestii okresów przedawnienia. Rozpoznając sprawę ponownie, Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] maja 2013 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] maja 1999 r. W wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podkreślił, że istotnie po wydaniu kwestionowanego rozstrzygnięcia pojawiły się nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w chwili wydawania decyzji z [...] maja 1999 r. i nieznane wówczas organowi. Jednakże, w ocenie organu, okoliczności te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. W szczególności Minister podniósł, że z uzasadnienia postanowienia Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej o odmowie wszczęcia śledztwa wynika, że dopuszczono się naruszenia drogi służbowej przy przesyłaniu pisma strony cofającego wcześniejsze wypowiedzenie. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie będące przedmiotem badania. Naruszenie drogi służbowej wpływało jedynie na wewnętrzny sposób funkcjonowania jednostki, nie prowadząc do zaistnienia naruszenia prawa wpływającego na meritum rozstrzygnięcia. Organ podkreślił także, iż Wojskowa Prokuratura Okręgowa oraz Żandarmeria Wojskowa odmówiły wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków lub przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych, na szkodę skarżącego. To zaś prowadzi do wniosku, że kwestionowana decyzja nie została wydana w wyniku przestępstwa, jak również dowody na jakich opierał się organ nie były fałszywe. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tutejszego Sądu wywiódł R. J., wnosząc o jego uchylenie. Podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu. Podniósł też, że dopatruje się sprzeczności pomiędzy treścią wydanej decyzji a postanowieniem z [...] marca 2011 r., wznawiającym postępowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Istota sprawy w realiach niniejszego postępowania sprowadzała się do oceny tego, czy organ, w sposób wyczerpujący, ustalił brak przesłanek przemawiających za uchyleniem decyzji z [...] maja 1999 r. Na wstępie, wyjaśniając kwestie proceduralne, należało wskazać, że pierwszą czynnością, jaką organ winien dokonać po otrzymaniu wniosku strony o wznowienie postępowania, jest poczynienie ustaleń w zakresie objętym tematyką przepisu art. 148 § 1 k.p.a. Powinien więc sprawdzić, czy wniosek strony został złożony w ustawowym terminie. Jest to pierwsza czynność, jaką organ musi wykonać rozpoczynając postępowanie dotyczące wniosku o wznowienie postępowania. Od ustaleń w omawianym zakresie uzależniony jest bowiem dalszy bieg postępowania. Jeśli okaże się, że strona uchybiła terminowi dla złożenia przedmiotowego wniosku, organ będzie władny do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (wyrok NSA z 29 stycznia 1986 r., sygn. akt III SA 1263/85). Wtedy też nie tylko nie będzie musiał, lecz wręcz nie będzie mógł badać meritum wniosku o wznowienie postępowania. Do kwestii merytorycznych będzie mógł się zaś ustosunkować w sytuacji, gdy stwierdzi, że strona dochowała ustawowego terminu dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślić należy również, iż postępowanie w ww. przedmiocie dotyczy materii wyjątkowej. Wynikiem stwierdzenia zaistnienia przesłanek wznowieniowych i ich wpływu na kwestionowane rozstrzygnięcie jest bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego prawomocnej decyzji. Taki skutek łamie zaś podstawową zasadę postępowania administracyjnego jaką jest trwałość prawomocnych decyzji administracyjnych. Stąd więc materię faktyczną, podlegającą ocenie przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku, należy badać w sposób wyjątkowo wnikliwy, pamiętając o nadzwyczajności przedmiotowej instytucji prawnej. Powoduje to także taki skutek, że uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym, należy dokonywać wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, gdzie zaistnienie przesłanek uzasadniających takie rozstrzygnięcie, nie budzi najmniejszych wątpliwości. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy, wskazać należy, że jak wynika z jej realiów, główną podstawą do uchylenia spornej decyzji z [...] maja 1999 r. było, w ocenie skarżącego, zaistnienie przesłanki opisanej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zgodnie z brzmieniem wyżej powołanej normy prawnej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W powołanym przepisie ustawodawca położył szczególny nacisk na kwestię owych okoliczności lub nowych dowodów, które winny mieć istotny wpływ dla sprawy. Powinny więc one być tego rodzaju, aby w sposób oczywisty rzutowały na ocenę poprawności kwestionowanego rozstrzygnięcia. Inaczej rzecz ujmując, te nowe okoliczności winny budzić co najmniej przypuszczenie, iż gdyby były znane w chwili wydawania spornej decyzji, to zapadłoby rozstrzygnięcie innej treści. Powyższe konkluzje pozostają w zgodzie z ugruntowanymi od lat poglądami judykatury. Przywołania zasadnym będzie tu np. teza zawarta w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 1985 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I SA 198/85 (ONSA 1985, nr 1, poz. 35) – "przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy". W świetle powyższego uznać należało, iż organ w sposób prawidłowy dokonał oceny nowej okoliczności w postaci naruszenia drogi służbowej przy przesyłaniu pisma strony cofającego dokonane wypowiedzenie. Takie naruszenie procedury nie odnosiło bowiem skutku w sferze poprawności oceny merytorycznej decyzji z [...] maja 1999 r. Brak jest przesłanek mogących w sposób wiarygodny świadczyć o tym, iż gdyby przesłano przedmiotowe pismo strony z zachowaniem drogi służbowej, to organ wydałby rozstrzygnięcie odmiennej treści. Nie występuje bowiem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zachowaniem drogi służbowej przy przesyłaniu pism a rozstrzyganiem w kwestii związanej z istnieniem podstaw do wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej. W tym przypadku naruszenie procedury nie rzutowało więc na meritum sprawy. Po raz kolejny należy zaś podkreślić, że nie każde naruszenie przepisów prawa skutkuje uchyleniem kwestionowanej decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Naruszenie to musi być tego rodzaju, by rzutowało na meritum sprawy i rozstrzygnięcia. Analizując treść skarżonej decyzji uznać należało także, iż organ zbadał pozostałe przesłanki opisane w art. 145 K.p.a. Poprawnie też wywiódł, że nie występują one w niniejszej sprawie. W szczególności trafnie organ wskazał, że treść rozstrzygnięć Prokuratury Wojskowej i Żandarmerii Wojskowej świadczy o tym, że dowody na jakich oparto się przy wydawaniu kwestionowanej decyzji nie były fałszywe, ani sama decyzja nie została wydana w wyniku przestępstwa. Organ w niniejszym postępowaniu nie miał zaś umocowania do kwestionowania czy kontestowania poprawności rozstrzygnięć organów ścigania. Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie tutejszego Sądu, nie występuje także sprzeczność pomiędzy faktem wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania a skarżoną decyzją. Wznowienie postępowania umożliwiło bowiem dopiero organowi dokonanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych we wniosku wznowieniowym. Skarżona decyzja jest zaś wynikiem powyższej oceny. Powyższą materię najlepiej obrazuje treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 13 listopada 1987 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I SA 1326/86 (ONSA 1997 nr, 2 poz. 80), zgodnie z którym – "postanowienie o wznowieniu postępowania jest jedynie postanowieniem wszczynającym postępowanie i nie może zawierać innych treści poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 K.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art.151 K.p.a." . W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).