II SA/Wa 1720/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Maria Werpachowska (spraw.), Danuta Kania, Andrzej Kołodziej, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania emerytury w drodze wyjątku – oddala skargę – Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. znak sprawy: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.); zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku P.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r. znak sprawy: [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie emerytury w drodze wyjątku, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ stwierdził, że postępowanie odwoławcze w przedmiocie przyznania P.K. emerytury w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), zostało zawieszone z uwagi na złożone przez wnioskodawcę odwołanie od decyzji organu rentowego o rentę z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym do Sądu Okręgowego – XIV Wydział Ubezpieczeń Społecznych w W., którego dotychczas nie rozpoznano. Fakt ten powoduje, że do czasu zakończenia przedmiotowej sprawy, zachodzi podstawa do zawieszenia, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowania, co do ustalenia uprawnień do świadczenia w drodze wyjątku na podstawie powołanego art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.K. zakwestionował postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2014 r. uznając je za krzywdzące, niezrozumiałe i nieuwzględniające jego tragicznej życiowej sytuacji. Skarżący wskazał, że obecnie nie jest w stanie podjąć pracy fizycznej z uwagi na podstawowe wykształcenie i wciąż pogarszający się stan zdrowia (bóle głowy, kręgosłupa, osłabienie). Ma trudności w poruszaniu się i wymaga opieki osoby trzeciej. Podkreślił, że leczy się regularnie w poradni [...], a niezdolność do pracy wystąpiła już od 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie może wydać decyzji w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku do momentu, aż nie zostanie ustalone, czy skarżący posiada prawo do świadczeń w trybie zwykłym, ponieważ warunkiem ubiegania się o świadczenie, na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jest brak uprawnień do świadczeń w trybie zwykłym, a ten nie został stwierdzony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jest to jedna z obligatoryjnych podstaw zawieszenia postępowania, zatem w razie jej wystąpienia organ prowadzący postępowanie obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Z urzędu też ma obowiązek badać w trakcie postępowania, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. Zagadnienie wstępne w rozumieniu tego przepisu to okoliczność warunkująca (bądź jeden z warunków) rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu (lub sądu) niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Bezsporne jest, że P.K. złożył wniosek o przyznanie emerytury w drodze wyjątku, na podstawie przepisu art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), a dla przyznania wnioskowanego świadczenia konieczne jest łączne spełnienie następujących warunków: − wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, − nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń, − nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, − nie ma niezbędnych środków utrzymania. W rozpoznawanej sprawie, przed wystąpieniem przez P.K. z wnioskiem o przyznanie emerytury w drodze wyjątku, nie została ostatecznie rozstrzygnięta kwestia istnienia bądź braku uprawnień skarżącego do świadczenia w trybie zwykłym. Skarżący odwołał się bowiem od decyzji odmawiającej mu renty z tytułu niezdolności do pracy na zasadach ogólnych i postępowanie odwoławcze w tej sprawie nie zostało prawomocnie zakończone. Zdaniem Sądu w zaistniałej sytuacji skarżący bezpodstawnie kwestionuje zasadność postanowienia zawieszającego inicjowane przez niego postępowanie administracyjne w sprawie o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, bowiem wynik sprawy przed sądem powszechnym może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie jego wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Skoro przepis art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uzależnia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od niespełnienia warunków ustawowych do uzyskania prawa do emerytury lub renty, zaś skarżący tych praw obecnie dochodzi w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w W. to jest oczywiste, że wynik toczącej się sprawy mieści się w kategorii zagadnienia wstępnego, o którym mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zachodzi, bowiem związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej w przedmiocie wydania świadczenia w drodze wyjątku, a zagadnieniem wstępnym. Wobec łącznego wystąpienia w sprawie wszystkich trzech przesłanek, obligujących organ administracji do zawieszenia postępowania z urzędu, tj. postępowanie jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej jego przedmiotem zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd i zagadnienie wstępne nie zostało rozstrzygnięte należało uznać, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.