II SA/Wa 1723/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-15
Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena sytuacji materialnej powinna uwzględniać rzeczywiste dochody gospodarstwa domowego i liczbę osób pozostających na utrzymaniu.Stan faktyczny
E. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Skarżący legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. W jego gospodarstwie domowym, składającym się z pięciu osób (w tym dwójki uczących się dzieci), jedynym źródłem dochodu są dwie renty. Skarżący argumentował, że łączna wysokość dochodów uniemożliwia mu poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla E. D. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy i zarządzono zwrócenie się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie o jego wyznaczenie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. z dnia 14 listopada 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: ustanowić dla E. D. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie
E. D. wnioskiem z dnia 14 listopada 2010 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Z treści wniosku oraz z treści dokumentów źródłowych zawartych w aktach administracyjnych oraz tych złożonych przez stronę do akt sprawy wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną oraz trójką pełnoletnich dzieci.
Jednocześnie skarżący legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS ustalającym niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji.
Źródłem dochodu w gospodarstwie domowym są świadczenia rentowe skarżącego i jego żony, odpowiednio w kwotach: 706 zł brutto (616,72 zł netto) i 833, 42 zł brutto (719,42 zł netto) – v. odcinek renty żony skarżącego za miesiąc sierpień 2010 r. oraz zawiadomienie ZUS Oddz. w [...] o podjęciu wypłaty świadczenia w drodze wyjątku przyznanego skarżącemu przez Prezesa ZUS (pismo z dnia [...] września 2010 r. nr [...]), w aktach administracyjnych.
Natomiast według treści oświadczenia skarżącego dochód ten wynosi 620 i 593 zł.
Z kolei dzieci skarżącego nie pracują i nie osiągają żadnego dochodu, przy czym córka A. i syn T. są aktualnie studentami uczelni wyższych, a córka E. posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku od dnia 16 października 2009 r.
W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa.
W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że jest osobą niezdolną do pracy, a łączna wysokość osiąganego w gospodarstwie domowym dochodu (dwóch świadczeń rentowych) służy utrzymaniu aż pięciu osób, w tym dwójki uczących się dzieci.
Oznacza to, że osiągany dochód, niezależnie od różnicy pomiędzy jego wysokością wynikającą z dokumentów a podaną w oświadczeniu, uniemożliwia skarżącemu poniesienie wydatków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło