II SA/Wa 1727/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. J. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz skarżącej B. J. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., na podstawie art. 50 oraz art. 60 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2015 r., poz. 929 ze zm.) zwolnił B.J. z dniem [...] lipca 2016 r. ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) rozkazowi temu nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własny rozkaz personalny z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] października 2015 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] B. J. w związku z nadużyciem przez wyżej wymienioną służby dla osiągnięcia korzyści majątkowej oraz niedopełnieniem obowiązku dochowania obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania polegającego na przestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W dniu [...] lutego 2016 r. do ABW wpłynął wniosek [...] B. J. o zwolnienie ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dniem [...] maja 2016 r. Szef ABW orzeczeniem z dnia [...] marca 2016 r. uznał [...] B. J. winną zarzucanych jej w postępowaniu dyscyplinarnym czynów i wymierzył karę wydalenia ze służby. Orzeczenie to, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Szefa ABW nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Szef ABW wskazał, że zgodnie z § 39 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r. poz. 60) orzeczenie o ukaraniu, o którym mowa w § 32 ust. 3 i § 35 pkt 1 i 2 rozporządzenia, podlega niezwłocznemu wykonaniu przez przełożonego. Natomiast stosownie do § 41 pkt 7 rozporządzenia dyscyplinarnego wykonanie kary wydalenia ze służby polega na wydaniu rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w ABW. Tym samym w przedstawionym powyżej stanie faktycznym i prawnym, po stronie Szefa ABW pojawił się obowiązek rozwiązania stosunku służbowego [...] B.J. na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 3 ustawy o ABW oraz AW. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że orzeczenie z dnia [...] maja 2016 r. jest tożsame w zakresie skutku prawnego z instytucją zawiadomienia o wszczęciu postępowania określoną w art. 61 § 4 Kpa. W świetle przepisów rozporządzenia dyscyplinarnego, a w szczególności § 41 pkt 7 [...] B. J. powinna mieć pełną świadomość, że skutkiem wydania przez Szefa ABW orzeczenia z dnia [...] maja 2016 r. będzie wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu jej ze służby w ABW na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 3 ustawy o ABW oraz AW. Podał też, że ewentualne skorzystanie przez stronę z uprawnienia określonego w art. 10 § 1 k.p.a. nie wpłynęłoby na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Z przytoczonych powyżej powodów organ stwierdził, że nie naruszył art. 32 k.p.a., bowiem brak wcześniejszego wyznaczenia przez stronę pełnomocnika pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na treść zaskarżonego rozkazu personalnego. Organ stwierdził też, że niniejsze postępowanie nie może w żaden sposób merytorycznie rozstrzygać kwestii uprzednio rozstrzygniętych w toku postępowania dyscyplinarnego. Organ stwierdził, że chybione są zarzuty pełnomocnika, że [...] B. J. powinna zostać zwolniona na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW a nie na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Organ wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie 6 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. A zatem w przypadku złożenia przez funkcjonariusza wniosku o rozwiązanie stosunku służbowego, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia nie później niż w terminie do 6 miesięcy od daty złożenia wniosku, przy czym organowi pozostawiono swobodę w zakresie określenia daty w jakiej nastąpi zwolnienie, z tym zastrzeżeniem, że zwolnienie musi zamykać się w okresie 6 miesięcy od złożenia wniosku. W tej sytuacji skoro [...] B. J. z raportem o zwolnienie ze służby wystąpiła w dniu [...] lutego 2016 r. (data wpływu raportu do organu), to decyzja w niniejszej sprawie mogła być wydana najpóźniej w dniu [...] sierpnia 2016 r., o ile nie nastąpiłoby do tego czasu zwolnienie wyżej wymienionej na innej podstawie. W niniejszej sprawie zaistniała właśnie ta inna podstaw prawna, określona w art. 60 ust. 1 pkt 3 ustawy o ABW oraz AW i legła ona podstaw zwolnienia ze służby. Organ stwierdził, że po stronie funkcjonariusza zaistniały okoliczności tego typu, że nie pozwalają one na dalsze pełnienie przez niego służby i wymagają niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego. W tej sytuacji w trosce o autorytet i dobre imię służby, mając również na uwadze zasadę prewencji generalnej wśród pozostałych funkcjonariuszy ABW, zaistniała konieczność niezwłocznego podjęcia decyzji o zwolnieniu wyżej wymienionej ze służby w ABW. Rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...]z dnia [...] lipca 2016 r. stał się przedmiotem skargi B. J., reprezentowanej przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik zarzucił naruszenie : 1. przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygniecie sprawy: - art. 61 § 4 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 32 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez niepowiadomienie skarżącej o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby i tym samym pozbawienie B. J. prawa do czynnego udziału w postępowaniu, a także uniemożliwienie powołania pełnomocnika do jej reprezentowania i obrony praw przed wydaniem rozkazu personalnego, - art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji braku zaistnienia przesłanek określonych w przedmiotowej regulacji, 2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 60 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW poprzez jego niezastosowanie mimo istnienia okoliczności pozwalających organowi na wybór spośród zbiegających się jednocześnie kilku podstaw zwolnienia wskazanej wyżej podstawy. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go rozkazu personalnego oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zwrócił się o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi B.J. na orzeczenie dyscyplinarne Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie wydalenia ze służby. Pełnomocnik wniósł o dopuszczenie dowodu z akt osobowych skarżącej lub z ich wyciągu, ze szczególnym uwzględnieniem dokumentów potwierdzających przebieg służby skarżącej, opinii służbowych, nagród uznaniowych oraz premii, dodatków. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej rozszerzył argumentację w zakresie podniesionych zarzutów. Podniósł też, że dopuszczalne było, przed wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego wydalenia ze służby, zwolnienie skarżącej na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW. Pełnomocnik wskazał, że postępowanie ze skargi B.J. na orzeczenie dyscyplinarne toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie II Wydział pod sygnaturą akt II SA/Wa 1327/16. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując na niezasadność postawionych zarzutów. Za niezasadny pełnomocnik uznał wniosek o dopuszczenie wymienionych w skardze dowodów. Skarżąca nie wskazała jakie okoliczności miałyby być wyjaśnione przy ich pomocy. W związku z wydaniem wobec skarżącej orzeczenia o wydaleniu ze służby, Szef ABW był zobowiązany do wydania decyzji zwolnieniowej. Sprawa deliktu dyscyplinarnego popełnionego przez skarżącą została zakończona na etapie postępowania dyscyplinarnego. W sprawie nie występują istotne wątpliwości. Przeprowadzenie dowodów wskazanych przez skarżącą prowadziłoby jedynie do nadmiernego przedłużenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 października 2016 r., na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie dotyczącej zwolnienia ze służby do czasu zakończenia postępowania w sprawie ze skargi B. J. na orzeczenie dyscyplinarne Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie wydalenia ze służby (sygn. akt II SA/Wa 1327/16). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1327/16 uchylił orzeczenie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. oraz poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne Szefa ABW z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie wydalenia ze służby oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do przedawnienia, o którym mowa w art. 147 ustawy o ABW oraz AW, co wyłącza dopuszczalność wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt I OSK 266/17 oddalił skargę kasacyjną Szefa ABW od wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1327/16 oraz zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 października 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1727/16 podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 18 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącej cofnął wniosek dowodowy zawarty w skardze. Wskazał jednocześnie, postępowanie zainicjowane raportem skarżącej o zwolnienie zostało zakończone decyzją o umorzeniu postępowania. Pełnomocnik podniósł, że wobec uchylenia przez WSA w Warszawie orzeczeń dyscyplinarnych odpadła podstawa zwolnienia skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 60 ust. 1 pkt 3 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Przepis ten nakłada na organ obowiązek zwolnienia ze służby funkcjonariusza, w stosunku do którego zapadło prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze służby. Decyzje kadrowe (rozkazy personalne) są obligatoryjnymi aktami wykonania kary dyscyplinarnej. Przepis § 41 pkt 7 rozporządzenia w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wprost stanowi, że wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby – przy wymierzeniu kary wydalenia ze służby stanowi wykonanie kary dyscyplinarnej. Oznacza to, że wydanie na podstawie powołanego przepisu decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w ABW będzie zgodne z prawem, gdy orzeczenie dyscyplinarne wymierzające karę wydalenia ze służby jest wolne od wad prawnych (na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania funkcjonariuszowi przysługuje skarga do sądu administracyjnego - art. 152 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW). W sprawie niniejszej zaskarżony i poprzedzający go rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącej ze służby oparte zostały na wydanym przez Szefa ABW orzeczeniu nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. oraz poprzedzającym je orzeczeniu dyscyplinarnym z dnia [...] marca 2016 r. o wydaleniu B. J. ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1327/16 uchylił jednakże wymienione orzeczenia dyscyplinarne Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wskazując na naruszenie art. 147 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, zgodnie z którym nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od dnia otrzymania od przełożonego, o którym mowa w art. 151, wiadomości o popełnieniu przewinienia lub naruszeniu dyscypliny służbowej. Wyrok ten stał się prawomocny, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt I OSK 266/17 oddalił skargę kasacyjną Szefa ABW. Zgodnie z art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1327/16 spowodował wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia stanowiącego podstawę do wydania rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby. W obrocie prawnym nie może tym samym funkcjonować rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby oparty na orzeczeniu o wydaleniu ze służby, które wydane zostało z naruszeniem prawa. Wprawdzie w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego istniało orzeczenie dyscyplinarne wymierzające karę wydalenia ze służby, jednakże dokonując kontroli zaskarżonego rozkazu o zwolnieniu nie można pominąć kwestii zgodności z prawem tego orzeczenia dyscyplinarnego. Bezsporne zaś w sprawie jest, że orzeczenie dyscyplinarne wydano z naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, że zaskarżony i poprzedzający go rozkaz personalny wydany został w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona, zaszła podstawa wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Sąd obowiązany był tym samym do uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego go rozkazu personalnego. W świetle powyższego podniesione w skardze zarzuty pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w wysokości 480 złotych. ----------------------- 6