II SA/Wa 1728/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-24

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie, oparty na zarzucie nieuwzględnienia wniosków dowodowych i subiektywnym odczuciu wrogości sędziów, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów, oparty wyłącznie na fakcie nieuwzględnienia wniosków dowodowych przez sąd oraz subiektywnym odczuciu strony co do wrogości sędziów, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. Niezadowolenie z rozstrzygnięć procesowych sądu nie świadczy o braku jego bezstronności, a zarzuty dotyczące wrogości sędziów muszą być poparte konkretnymi dowodami, a nie jedynie subiektywnymi odczuciami strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od orzekania w jego sprawie, argumentując to nieuwzględnieniem kluczowych wniosków dowodowych oraz subiektywnym odczuciem wrogości sędziów. Wniosek ten miał związek z wcześniejszym oddaleniem przez sąd wniosku dowodowego skarżącego, który dotyczył m.in. materiałów z postępowania karnego związanego z rzekomymi groźbami i napaściami. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stanisława Marka Pietrasa, Marii Werpachowskiej oraz Janusza Walawskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1728/16 ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową w celu ochrony osobistej postanawia -oddalić wniosek- Na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. skarżący złożył wniosek o przeprowadzenia dowodu z płyty DVD z nagranym programem telewizyjnym oraz aktu oskarżenia przeciwko lokalnym sędziom, prokuratorom i policjantom wniesionym w trybie ar. 55 K.p.k. Sąd oddalił powyższy wniosek dowodowy. W tej sytuacji skarżący złożył wniosek o wyłącznie sędziów – członków składu orzekającego w sprawie z jego skargi, tj. Stanisława Marka Pietrasa, Marii Werpachowskiej oraz Janusza Walawskiego. Wniosek ten został złożony ustnie do protokołu. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że sędziowie prowadzący rozprawę nie są zainteresowani kluczowymi wnioskami dowodowymi dot. przedmiotu rozpoznania sprawy. W związku z tym, zdaniem skarżącego trudno mówić o obiektywnym rozpatrzeniu tej sprawy. Szczególnie, że sprawa dotyczy oskarżonych sędziów, prokuratorów i policjantów z terenu jego miejsca zamieszkania, którzy nie tylko grozili mu śmiercią, ale jak wynika z zebranego materiału dowodowego w postępowaniach przygotowawczych, grozili członkom jego rodziny, jego współpracownikom, jego pełnomocnikowi, a w następstwie tych działań dopuścili się napaści na siedzibę jego firmy, bijąc go dotkliwie w obecności świadków, po czym grozili mu, że jeżeli nie wyjedzie z [...] w ciągu dwóch tygodni z rodziną, to go spalą i zamordują. Skarżący wskazał, że po około dwóch tygodniach od tego zdarzenia podłożony został ogień pod siedzibę jego firmy, w której znajdował się on i jego żona. Cudem tylko uniknęli śmierci. W następstwie tych działań prowadzący postępowanie w tej sprawie, nie chcąc się wyłączyć ze sprawy, zacierali ślady przestępstwa poprzez niszczenie zapisu z nagrań monitoringu pobliskich zakładów w tym Zakładu Energetycznego, pobliskiej giełdy rolnej, monitoringu miejskiego i policyjnego. Zdaniem skarżącego z materiału dowodowego wynika, że policjant prowadzący to śledztwo niszczył zapisy z ww. miejsc i dodatkowych wnioskowanych, tzn. stacji benzynowych, na których zostało zakupione paliwo, które posłużyło do oblania fasady budynku i stojących w pobliżu budynków autobusów, które spłonęły. Dalej skarżący wskazał, że skład sędziowski nie jest zainteresowany uzupełnieniem materiału dowodowego, treścią wniosków dowodowych, w związku z powyższym, niewygodny materiał dowodowy dla rozstrzygającego - stawia skład sędziowski faktycznie jako stronę postępowania, a nie obiektywnego arbitra. Skarżący podniósł, że w prawie opisanym w kodeksie administracyjnym zapisane jest, że wszystkie wnioski dowodowe, które mogą się przyczynić do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy powinny zostać dopuszczone jeśli nie są prawem zabronione. Zdaniem skarżącego, jeżeli rozstrzygamy dziś sprawę dotyczącą pozwolenia na broń, to kluczowym elementem jest, z jakich powodów i kto złożył taki wniosek, jakie ma motywy i co ma się wydarzyć w następstwie tego. Ponadto skarżący wskazał, że ustawa o ustroju sądów powszechnych w Polsce, a nie tylko ustawa o prawie administracyjnym, jednoznacznie mówi, że sędzia jest niezależnym i niezawisłym arbitrem, sprawy rozstrzyga na podstawie zebranego pełnego materiału dowodowego, a wyrok wydawany jest nie na podstawie dowolnej interpretacji materiału dowodowego, tylko poprzez swobodną ocenę dowodów. Skarżący stwierdził, że wrogość z jaką się spotkał ze strony sędziów, a w szczególności odrzucenie kluczowych wniosków dowodowych w tej sprawie, które zostały zebrane w postępowaniu karnym i w postępowaniu przed sądem, nie pozwalają mu mieć nadziei, że obecny skład sędziowski, odrzucając wnioski dowodowe, będzie procedował we wcześniej opisany przeze niego i kodeksowy sposób. Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego podał, że podstawą prawną wniosku jest art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 18 maja 2017 r. sędzia WSA Stanisław Marek Pietras złożył pisemne oświadczenie, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., wyłączające go od rozpoznania sprawy oraz że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Następnie sędzia WSA Maria Werpachowska w oświadczeniu z dnia 18 maja 2017 r. wskazała, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a., wyłączające ją od rozpoznania sprawy oraz że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). W oświadczeniu z dnia 18 maja 2017 r. sędzia WSA Janusz Walawski wskazał, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a., wyłączające go od rozpoznania sprawy oraz że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Wskazane wyżej oświadczenia dołączone zostały do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3). Stosownie natomiast do treści art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W ocenie Sądu wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stanisława Marka Pietrasa, Marii Werpachowskiej oraz Janusza Walawskiego od udziału w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 18 § 1 pkt 1- 7 oraz w art.18 § 3 P.p.s.a., która uzasadniałaby wyłączenie wskazanych wyżej sędziów z mocy ustawy. Zdaniem Sądu nie zachodzą również okoliczności, o których mowa w art. 19 P.p.s.a., tj. takie, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w niniejszej sprawie. Zauważyć należy, że z protokołu rozprawy z dnia 18 maja 2017 r., która się odbyła w niniejszej sprawie wynika, iż wniosek o wyłączenie członków składu orzekającego został złożony w reakcji na nieuwzględnienie przez Sąd złożonego wcześniej przez skarżącego wniosku dowodowego. Obszerne uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziów sprowadza się w istocie do zarzutu braku bezstronności sędziów w związku z oddaleniem powyższego wniosku dowodowego. Zdaniem skarżącego sędziowie ci nie są zainteresowani kluczowymi dowodami i w tej sytuacji, w jego ocenie, trudno mówić o obiektywnym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący podnosi także, że sędziowie są do niego wrogo nastawieni. Podnieść należy, że oddalenie wniosku dowodowego złożonego przez stronę postępowania może być przedmiotem zastrzeżenia do protokołu (por. B. Dauter, Komentarz do artykułu 105 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Lex). Zgodnie bowiem z art. 105 P.p.s.a. strony mogą w toku posiedzenia, a jeżeli nie były obecne, na najbliższym posiedzeniu, zwrócić uwagę sądu na uchybienia przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżenia do protokołu. Stronie, która zastrzeżenia nie zgłosiła, nie przysługuje prawo powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania, chyba że chodzi o przepisy postępowania, których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, albo gdy strona uprawdopodobni, iż nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy. Postanowienie o oddaleniu wniosku dowodowego może być także kwestionowane w toku postępowania kasacyjnego w trybie art. 191 P.p.s.a. (zob. B. Dauter, Komentarz do artykułu 191 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Lex). Stosownie do treści tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skoro zatem skarżący uważa, że oddalenie jego wniosku dowodowego stanowi uchybienie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to będzie mógł to podnieść w ewentualnej skardze kasacyjnej wnoszonej od wydanego w sprawie wyroku. Skarżący ma zatem środki procesowe służące do kwestionowania wydawanych w toku postępowania postanowień, z których może korzystać. Wydawanie przez sąd rozstrzygnięć, z którymi strona się nie zgadza, nie wskazuje jednak na brak bezstronności sędziów i nie może stanowić przesłanki do ich wyłączenie od orzekania. Podstawą wyłączenia nie może być bowiem sposób prowadzenia rozprawy przez sędziego ani niezgodne w wolą skarżącego rozpatrzenie jego wniosków składanych na rozprawie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 506/14, LEX nr 1510360). Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, że wskazani wyżej sędziowie są do niego wrogo nastawieni wskazać należy, iż stwierdzenie to opiera się wyłącznie na jego subiektywnej ocenie. Skarżący w tym przypadku nie przytoczył żadnych konkretnych argumentów, a jedynie oparł się na ogólnikowych stwierdzeniach. Podnieść także należy, że wyłączenie sędziego w oparciu o art. 19 P.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm Sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie może tym samym służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt II FZ 128/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również wskazać, że nie istnieją żadne inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności wymienionych wyżej sędziów w niniejszej sprawie. Sędziowie ci złożyli od akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że tego typu okoliczności w ich przypadku nie występują. Autorytet moralny sędziego przemawia zaś za wiarygodnością złożonych wyjaśnień i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza ich prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów Stanisława Marka Pietrasa, Marii Werpachowskiej oraz Janusza Walawskiego w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło