II SA/Wa 1731/15

PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie, w której skarżąca wnioskowała o niewyznaczanie terminu do końca roku, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziów z powodu braku bezstronności?
Ratio decidendi
Wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie, nawet jeśli skarżąca wnioskowała o jego odroczenie do końca roku, nie stanowi samo w sobie okoliczności uzasadniającej wątpliwości co do bezstronności sędziów. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku przesłanek do wyłączenia, a zarządzenie o wyznaczeniu terminu rozprawy wydał przewodniczący wydziału, a nie sędziowie, o których wyłączenie wnosiła strona. Strona nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności budzących uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od orzekania w sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową. Jako przyczynę wyłączenia strona wskazała wyznaczenie terminu rozprawy na dzień 19 grudnia 2016 r., mimo wniosku o niewyznaczanie terminu do końca roku, co według skarżącej podważa bezstronność sędziów. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku przesłanek do wyłączenia. Sąd rozpoznał wniosek o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sławomira Antoniuka, Ewy Grochowskiej-Jung, oraz Danuty Kani od orzekania w sprawie II SA/Wa 1731/15 ze skargi D. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej postanawia oddalić wniosek. Pismem z dnia 19 grudnia 2016 r. (19 grudnia 2016 r., godz. 8:45 – data i godz. wpływu pisma do WSA w Warszawie), złożonym faksem, D. A. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Sławomira Antoniuka, Ewy Grochowskiej-Jung oraz Danuty Kani od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1731/15 ze skargi D. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej. W uzasadnieniu wniosku skarżąca zarzuciła ww. sędziom wyznaczenie terminu rozprawy na dzień 19 grudnia 2016 r., pomimo wniosku skarżącej z dnia 23 listopada 2016 r. o niewyznaczanie terminu rozprawy w przedmiotowej sprawie do końca 2016 r. Powyższe, w ocenie skarżącej, poddaje w wątpliwość bezstronność ww. sędziów, którym, w opinii skarżącej, nie zależy na rzetelnym rozpoznaniu sprawy z udziałem skarżącej, tylko na wydaniu wyroku. W dniu 20 grudnia 2016 r. sędzia WSA Danuta Kania oświadczyła, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: ppsa, wyłączające ją od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1731/15 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jej bezstronności w tej sprawie (art. 19 ppsa). Przedmiotowe oświadczenie znajduje się w aktach sprawy. Następnie, w dniu 21 grudnia 2016 r. sędzia WSA Sławomir Antoniuk oraz w dniu 27 grudnia 2016 r. sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung złożyli pisemne oświadczenia, że po ich stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ppsa, wyłączające ich od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1731/15 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do ich bezstronności w tej sprawie (art. 19 ppsa). Przedmiotowe oświadczenia również znajdują się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ppsa). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ppsa). Treść art. 20 § 2 ppsa uzasadnia przyjęcie, że wniosek o wyłączenie sędziego może być zgłoszony przed przystąpieniem do rozprawy, a więc do chwili, w której strona wyrazi w jakikolwiek sposób i w jakiejkolwiek kwestii swoje stanowisko. Zgłoszenie wniosku po przystąpieniu do rozprawy jest możliwe jedynie w wypadku uprawdopodobnienia: późniejszego powstania przyczyny wyłączenia, późniejszego powzięcia wiadomości o istniejącej już wcześniej przyczynie wyłączenia sędziego. Należy podkreślić, iż przewidziane w powołanym przepisie ograniczenia odnoszą się do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ppsa, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego z przyczyn określonych w art. 18 ppsa może być zgłoszony w każdym stadium postępowania (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i inni, Wydanie II, s. 58.) W rozpoznawanej sprawie wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Sławomira Antoniuka, Ewy Grochowskiej-Jung oraz Danuty Kani skarżąca złożyła do Sądu faksem w dniu 19 grudnia 2016 r. Przedmiotowy faks wpłynął do WSA w Warszawie w dniu 19 grudnia 2016 r. o godz. 8:45, tj. przed wyznaczonym terminem rozprawy, tj. 19 grudnia 2016 r. godz. 14:30. Przepis art. 19 ppsa reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. Ustawa nakłada również obowiązek na stronę postępowania, w postaci konieczności uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. Rozpoznając sprawę należało ustalić, czy zachodzą takie okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości, co do wydania przez niego orzeczenia opartego na obiektywnych przesłankach. W ocenie Sądu, podnoszona przez skarżącą okoliczności (wyznaczenie terminu rozprawy w przedmiotowej sprawie na dzień 19 grudnia 2016 r.) nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności powołanych sędziów w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarżąca, pismem z dnia 23 listopada 2016 r., wystąpiła do Sądu z wnioskiem o odroczenie, wyznaczonego na dzień 23 listopada 2016 r., terminu rozprawy w niniejszej sprawie (wcześniej skarżąca wnioskiem z dnia 06 września 2016 r. występowała o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonego na dzień 07 września 2016 r.). Skarżąca w treści ww. wniosku z dnia 23 listopada 2016 r. zwróciła się do Sądu o wyznaczenie kolejnego terminu rozprawy "o ile jest to możliwe zaraz po świętach Bożego Narodzenia". Z protokołu rozprawy z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1731/15 wynika, że wniosek skarżącej o odroczenie terminu rozprawy został przez Sąd uwzględniony, Sąd postanowił: rozprawę w dniu 23 listopada 2016 r. odroczyć, termin następnej rozprawy wyznaczyć z urzędu oraz pouczyć skarżącą, że z uwagi na to, że stawiennictwo na rozprawę nie jest obowiązkowe, kolejne wnioski skarżącej o odroczenie rozprawy nie będą uwzględniane, a skarżąca w przypadku utrzymujących się przeszkód uniemożliwiających jej udział w rozprawie może ustanowić pełnomocnika. Następnie Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1731/15 wyznaczył termin rozprawy w przedmiotowej sprawie na dzień 19 grudnia 2016 r. Zawiadomienie o terminie rozprawy skarżąca otrzymała w dniu 13 grudnia 2016 r. Wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 91 § 1 ppsa, posiedzenia sądowe wyznacza przewodniczący z urzędu, ilekroć wymaga tego stan sprawy. Zarządzenie o wyznaczeniu terminu rozprawy na dzień 19 grudnia 2016 r. wydane zostało przez Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie, nie zaś przez sędziów, o wyłączenie, których wystąpiła skarżąca. Przedmiotowe zarządzenie nie pozbawiało skarżącą prawa do uczestnictwa w rozprawie. Skarżąca została zawiadomiona o terminie rozprawy. Wyznaczenie kolejnego terminu rozprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej "zaraz po świętach Bożego Narodzenia" nie było możliwe, z uwagi na to, iż plan sesji na miesiąc grudzień 2016 r. nie przewidywał terminów rozpraw po 26 grudnia 2016 r., ostatnia rozprawa w miesiącu grudniu 2016 r. odbyła się 22 grudnia 2016 r. Zatem w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wymienionych sędziów WSA w Warszawie w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło