II SA/Wa 1732/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] czerwca 2015 r. Nr [...], którym to rozkazem z dniem 30 czerwca 2015 r. zwolniono ze służby w Policji P.B. nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę materialnoprawną wskazano art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji – (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.). W motywach uzasadnienia organ podał, że z uwagi na długotrwałą nieobecność funkcjonariusza w służbie oraz niewykonywanie przez niego obowiązków służbowych doszło do naruszenia ważnego interesu służby. Wskazał, że P.B. od 2012 roku przedstawił kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających jego niezdolność do służby przez ponad 800 dni. W 2012 r. - 183 dni, w 2013 r. - 233 dni, w 2014 r. - 334 w dni, w 2015 r. – 106 dni, łącznie do 5 maja 2015 r. - 856 dni. Wskazał też, że Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w [...] orzeczeniem z [...] lipca 2013 r. a następnie z dnia [...] grudnia 2014 r. uwzględniając przebyte przez policjanta urazy i schorzenia uznała go za zdolnego do służby w Policji. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby co oznacza, że pozostawiono to tzw. uznaniu administracyjnemu. Pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie bliżej określone co oznacza w praktyce, że na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji. W ocenie organu długotrwałe i notoryczne przebywanie P.B. na zwolnieniach lekarskich powodowało dezorganizację służby w komórce organizacyjnej Policji, która liczy jedynie 12 etatów. Zmusza przyłożonych do zapewnienia zastępstw za nieobecnego funkcjonariusza, zwiększa obciążenie pracą pozostałych na służbie policjantów co godzi w ważny interes słuszny. Notoryczna nieobecność przez okres niemal 3 lat przemawia za uznaniem, że wystąpił ważny uzasadniony interes zwolnienia policjanta ze służby pomimo wcześniejszego prawidłowego wykonywania przez policjanta obowiązków służbowych. Organ wskazał też, że organizacja zakładowa związku zawodowego policjantów (NSZZ Policjantów woj. [...]) zaakceptowała jednomyślnie zamiar rozwiązania z P.B. stosunku służbowego co dodatkowo potwierdza, iż spełniona została przesłanka "ważnego interesu służby" bowiem obiektywność związku zawodowego nie może w tym względzie budzić żadnych wątpliwości. Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi P.B. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu w całości i zasądzenie kosztów postępowania skarżący podniósł naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w oraz art. 7,8,12,77 k.p.a. Jednocześnie wniósł o włączenie w poczet materiału dowodowego dowodów z dokumentów wskazanych w treści skargi. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż decyzje (orzeczenia lekarskie) Wojskowej Komisji Lekarskiej stwierdzającej zdolność skarżącego do służby stoją w opozycji do zaświadczeń wydawanych przez lekarzy podpisujących się pod zwolnieniami lekarskimi skarżącego, co oznacza, że niemożliwe jest, by skarżący był faktycznie zdolny do służby. Podkreślono, że skarżący jest w trakcie leczenia i w dniu [...] sierpnia 2015 r. przeszedł operację, nadto że po przeprowadzeniu procesu leczenia rokuje możliwość powrotu do służby. W skardze zakwestionowano ocenę organu, iż absencja skarżącego dezorganizowała służbę i obciążała innych funkcjonariuszy. Podnoszono, że nadużyciem było wydalenie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby z pominięciem interesu skarżącego i zasad współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje. Skarga nie mogła zostać uwzględniona z uwagi na fakt, iż zaskarżony rozkaz personalny odpowiada prawu. Podkreślić należy, iż decyzja o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) jest decyzją fakultatywną, podejmowaną w ramach uznania administracyjnego. Zakres kontroli takich decyzji jest ograniczony bowiem Sąd nie wnika w jej celowość. Ustala i ocenia jedynie czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami oraz czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie przesłanka zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana. Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada kryteriom uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu zostało uzasadnione przesłankami dostatecznie zindywidualizowanymi. Organ szczegółowo wyjaśnił stan faktyczny sprawy, zgromadził materiał dowodowy, którego analiza stanowi dostateczne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Decyzja nie nosi zatem znamion dowolności, a jej uzasadnienie jest wyczerpujące i w pełni przekonywujące, a tym samym zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 12 k.p.a. jest nieuzasadniony. Wskazać należy, iż funkcjonariusz, który nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich, przerywanych tylko krótkimi okresami obecności w służbie, a ponadto mimo stwierdzonej jej zdolności do pełnienia służby, nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Oczywistym jest, że każda absencja wpływa negatywnie na organizację służby i dobro Policji oceniane przez pryzmat zadań tej formacji. Konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki i efektywnego wykorzystania przydzielonych etatów, niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego). Tego rodzaju ocen nie można postrzegać w kategoriach łamania zasad procedury administracyjnej. W przypadku ciągłych zwolnień lekarskich, przy jednoczesnym braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia służby, to interes służby musi górować nad indywidualnym interesem funkcjonariusza. Odbiór społeczny tego rodzaju zachowania - co do zasady - jest negatywny, co wpływa niekorzystnie na wizerunek organów Państwa, a w konsekwencji uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zatem interes skarżącego nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca zaskarżony rozkaz, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, że nie wymaga szczególnego dowodzenia fakt, iż każda długotrwała choroba policjanta negatywnie wpływa na funkcjonowanie komórek organizacyjnych omawianej formacji i możliwość sprawnego realizowania istotnych zadań, jakie zostały przypisane Policji. Skoro absencja skarżącego trwała ponad 800 dni, to ponad wszelką wątpliwość przydzielony mu zakres obowiązków musiał być przejmowany przez innych funkcjonariuszy. To z kolei musiało rzutować na poziom i terminowość czynności realizowanych przez pozostałych policjantów. Skutki nieobecności w służbie - w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i zasad doświadczenia życiowego - są dość oczywiste. Jak wynika z akt postępowania skarżący został dwukrotnie skierowany do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Orzeczeniami Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. oraz nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. zdolność do służby [...] P.B. w Policji została potwierdzona. Z treści orzeczeń wynika jednoznacznie, że wymieniony jest zdolny do służby. Częsta absencja chorobowa skarżącego w służbie w Komendzie Powiatowej Policji w [...] rozpoczęła się od maja 2012 r. zaś od dnia 18 lipca 2012 r. przekształciła się w ciągłą nieobecność, przerywaną tylko urlopami lub krótkimi okresami obecności w służbie i trwa nadal. Od początku 2012 r. policjant przedstawił ponad trzydzieści zaświadczeń lekarskich stwierdzających niezdolność do służby z powodu choroby łącznie przez 902 dni, w tym w 2012 r. - 184 dni, 2013 r. - 233 dni, w 2014 r. - 333 dni, a w 2015 r. - (do dnia wydania decyzji o zwolnieniu ze służby) - 152 dni. Zasadnie też organ uznał, ze permanentna nieobecność skarżącego i konieczność realizacji przez pozostałych funkcjonariuszy większej ilości zadań, nie pozostaje bez wpływu na morale innych funkcjonariuszy Policji. Wskazać należy, iż w okresie zwolnień lekarskich policjant otrzymywał uposażenie w pełnej wysokości co mogło być postrzegane w odbiorze społecznym jako nadużycie uprawnień. Przypomnieć wypada, że właśnie nadużywanie korzystania przez funkcjonariuszy z pełnopłatnych zwolnień lekarskich doprowadziło do zmian w przepisach prawa normujących te kwestie. Wskazać też należy, iż ani organ ani Sąd nie kwestionuje zasadności przedłożonych przez skarżącego zwolnień lekarskich i stanu zdrowia skarżącego, przebytych chorób. Sąd stwierdza jedynie, że skarżący przez kilka lat nie jest dyspozycyjny (niezależnie od przyczyn) co jest sprzeczne z interesem służby. Brak dyspozycyjności funkcjonariusza w służbie mógł zostać zakwalifikowany jako ważny interes służby w jego zwolnieniu stosownie do art. 41 ust.2 pkt 5 ustawy o Policji. Wskazać też należy, iż organizacja zakładowa związku zawodowego policjantów (NSZZ Policjantów woj. [...]) zaakceptowała jednomyślnie zamiar rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego. Stanowisko organizacji związkowej świadczy, iż środowisko zawodowe skarżącego nie akceptuje tak długiej ( niemal 3 letniej) absencji i konieczność wykonywania za nieobecnego zadań nałożonych na całą komórkę organizacyjną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja takich zadań wymaga określonych kwalifikacji oraz odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych, a ponadto znacznego zaangażowania się i dyspozycyjności wszystkich policjantów. Osoby, które decydują się na dobrowolne podjęcie służby w Policji muszą mieć tego świadomość oraz zdawać sobie sprawę z tego, że ich status kształtować się będzie odmiennie niż pracowników umownych. Ze służbą publiczną w formacjach mundurowych łączą się nie tylko przywileje, ale i pewne ograniczenia wolności osobistej oraz zwiększone obowiązki. Funkcjonariuszowi Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, ale ochrona ta nie ma charakteru bezwzględnego i nie idzie ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje przyczyny zwolnienia ich ze służby, ale jednocześnie dostrzega konieczność prowadzenia przez organy Policji racjonalnej polityki kadrowej w celu ochrony ważnego interesu formacji. W ustawie o Policji dopuszczono zatem możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji. W tym między innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Może być ona zatem wykorzystywana również w celu likwidowania dotychczasowych i zapobiegania dalszym negatywnym skutkom, jakie łączą się z licznymi nieobecnościami policjanta w służbie. Dlatego należy podzielić stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że nie tyle sama długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie, lecz negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych funkcjonariusza mogą uzasadniać rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z uwagi na ważny interes służby. Reasumując zwolnienie skarżącego ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzedzone zostało wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności dotyczących wystąpienia przesłanek "ważnego interesu służby". Organy nie uchybiły przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie prowadzone było zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7. art. 77, art. 80 k.p.a., obydwie decyzje odpowiadają wymogom określonym w art. 107 k.p.a., także w zakresie podpisu i uzasadnienia. Rygor natychmiastowej wykonalności nadany został zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., organ właściwie umotywował to rozstrzygniecie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.