II SA/Wa 1733/07
WyrokWSA w Warszawie2008-12-16
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Bronisław Szydło, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek przesłać akta sprawy do miejsca zamieszkania strony lub umożliwić zapoznanie się z nimi poza siedzibą organu, a także czy ma obowiązek przesłać uwierzytelnioną kserokopię dokumentu z akt sprawy na żądanie strony, która nie wykazała ważnego interesu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku przesyłania akt sprawy do miejsca zamieszkania strony ani umożliwiania zapoznania się z nimi poza swoją siedzibą, ponieważ przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 73 § 1 Kpa) nakładają na organ obowiązek umożliwienia stronie przeglądania akt w swojej siedzibie. Podobnie, organ nie ma obowiązku przesyłania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy, a jedynie ich wydania, i to tylko w sytuacji, gdy strona wykaże ważny interes prawny, czego skarżący w tej sprawie nie uczynił.Stan faktyczny
Skarżący R. P. zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) z wnioskiem o przesłanie mu poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii skargi złożonej przez jego ojca oraz o umożliwienie mu zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego w miejscu jego zamieszkania, powołując się na zły stan zdrowia i trudną sytuację finansową. GIODO odmówił uwzględnienia wniosku, wskazując, że przepisy Kpa nie przewidują takiej możliwości. Po utrzymaniu w mocy postanowienia odmawiającego, skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie, podtrzymując swoje żądania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant: Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. Z. kwotę 240 zł (słownie dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80 (słownie pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt) stanowiącą 22% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 73, art. 74 § 2, art. 123, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] odmawiające R. P. uwzględnienia jego wniosku o przesłanie mu poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii skargi złożonej przez jego ojca Pana S. P. oraz o umożliwienie mu zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego (sygn. akt [...]) w jego miejscu zamieszkania.
W uzasadnieniu organ wskazał, że do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga Pana S. P., zam. w P., [...] (zwanego dalej skarżącym) na odmowę udostępnienia mu przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie z siedzibą w P. przy ul. [...], zwany dalej MOPR, danych osobowych jego syna R. P. zamieszkałego pod tym samym adresem co skarżący. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Pan R. P. został uczyniony stroną postępowania przeprowadzonego w powyższej sprawie. W dniu [...] r. Generalny Inspektor wydał decyzję administracyjną nakazującą MOPR udostępnienie S. P. danych osobowych dotyczących jego syna R. W dniu [...] r. Pan R. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, a we wniosku wystąpił o przesłanie poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii skargi złożonej przez jego ojca Pana S. P. oraz o umożliwienie mu zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego (sygn. akt [...]) w jego miejscu zamieszkania. Pan R. P. nie podał żadnego powodu uzasadniającego powyższy wniosek.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. ([...]), Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych odmówił uwzględnienia ww. wniosku Pana R. P.
W dniu [...] r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęło pismo Pana R. P. z dnia [...] r., stanowiące zażalenie na ww. postanowienie z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu Pan R. P. wskazał na zły stan zdrowia oraz ciężką sytuację finansową, uniemożliwiającą mu przyjazd do siedziby GIODO w celu zapoznania się z aktami sprawy.
Rozpatrując wniosek strony, GIODO podniósł, że stosownie do postanowień art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W związku z powyższym organ administracji publicznej, udostępniając stronom akta postępowania administracyjnego, jest obowiązany działać na podstawie przepisów normujących tę materię, tj. przepisów Rozdziału III Działu II Kpa, z uwzględnieniem zasad ogólnych Kpa. Zgodnie z art. 73 § 1 Kpa, w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów.
Odnosząc się do wniosku Pana R. P. o umożliwienie mu zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego w jego miejscu zamieszkania, organ wskazał, że żaden z przepisów Kpa, w szczególności zaś przepis art. 73 § 1 Kpa, nie stanowi dla organu administracji publicznej podstawy do przesłania lub przewiezienia akt sprawy poza jego siedzibę w celu umożliwienia stronie zapoznania się z tymi aktami w miejscu zamieszkania. Jak podnosi się w literaturze przedmiotu, strona zapoznaje się z aktami sprawy w siedzibie organu. Na organie administracji prowadzącym postępowanie ciąży bowiem obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa akt sprawy, w związku z czym niedopuszczalne jest wyniesienie akt poza siedzibę organu. GIODO odnosząc się do żądania Pana R. P. dotyczącego przesłania poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii skargi złożonej przez S. P. podniósł, iż nie ciąży na nim taki obowiązek, bowiem Kodeks postępowania administracyjnego przyznaje stronie jedynie prawo do przeglądania akt sprawy oraz jednocześnie precyzyjnie ustala, poprzez jakie działania strona może to prawo realizować. Stronie przysługuje uprawnienie do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, natomiast na organie administracji ciąży obowiązek umożliwienia stronie zapoznania się z treścią dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. GIODO podkreślił, że stosownie do art. 73 § 2 Kpa, strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany do uwzględnienia żądania strony wyłącznie w sytuacji wykazania przez nią ważnego interesu. Tak więc w ocenie Generalnego Inspektora żądanie sporządzenia kopii lub odpisów poszczególnych dokumentów, jedynie w celu skorzystania z uprawnień określonych w art. 10 § 1 oraz art. 73 Kpa, jest prawnie niedopuszczalne. Natomiast strona nie wykazała w swoim wniosku w sposób dostateczny "ważnego interesu", o którym mowa w cytowanym powyżej art. 73 § 2 Kpa, bowiem za takowy nie można uznać nieuprawdopodobnioną informację o złym stanie jego zdrowia i trudnej sytuacji finansowej.
W dniu [...] r. skargę na powyższe postanowienie złożył pan R. P. Skarżący podniósł, iż w jego przekonaniu Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych bezpodstawnie odmawia mu udostępnienia akt postępowania administracyjnego podczas, gdy on ze względu na swój stan zdrowia oraz ciężką sytuację materialną nie może udać się do Warszawy, aby przejrzeć akta sprawy oraz aby sporządzić kopię skargi sporządzonej przez S. P.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym wyglądem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że skarżący wnosił o :
- przesłanie do miejscowości, w której mieszka akt sprawy, w celu zapoznania się z nimi;
- przesłanie uwierzytelnionej kserokopii skargi złożonej przez S. P.
Kwestie zapoznawania się z aktami sprawy reguluje przepis art. 73 § 1 Kpa, wedle którego w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej ma obowiązek umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Przepis ten nie oznacza jednak, iż na organie spoczywa obowiązek przesłania akt sprawy do miejscowości, w której mieszka strona i tam zapoznania się z nimi. Organ ma umożliwić stronie zapoznanie się z aktami, a nie wysyłać akta tam gdzie strona sobie zażyczy. Należy tu podnieść, iż w postępowaniu administracyjnym ważną zasadą regulującą tryb postępowania jest określona w art. 12 § 1 Kpa zasada szybkości i prostoty postępowania. Organ administracji publicznej powinien jak najszybciej zakończyć postępowanie. Tymczasem przesyłanie akt sprawy takie postępowanie wydłuża. Organ administracji jest także odpowiedzialny za akta sprawy, które powinny być kompletne. Stąd nie można wysyłać ich do różnych miejscowości w kraju. Takie działanie sprzyja bowiem niszczeniu czy zaginięciu części akt albo całości akt. Nadto należy wskazać, że w postępowaniu administracyjnym także na stronie ciążą określone obowiązki związane z rzetelną dbałością o swoje sprawy i jeżeli strona domaga się jakieś czynności od organu, to powinna wykazać chęć pomocy mu. Tak więc należy uznać, że organ realizuje uprawnienie strony wynikające z treści art. 73 § 1 Kpa jeśli umożliwi stronie zapoznanie się z aktami sprawy w swojej siedzibie (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2007, s. 188 t. 1 i R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2005, s. 195).
Problematykę udostępniania uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy reguluje art. 73 § 2 Kpa. Wedle tego przepisu strona może żądać wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Przepis ten dotyczy wydania, a nie przesłania odpisów. Organ administracji ma jedynie wydać stronie żądane odpisy do rąk własnych lub pełnomocnika, a nie ma obowiązku ich przesłania. Nadto organ słusznie wskazał, iż warunkiem wydania odpisu jest powołanie się przez stronę na ważny interes. Tymczasem w sprawie skarżący na taki interes się nie powoływał, wskazując jedynie na swoją trudną sytuację materialną i osobistą.
Tak więc w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 73 Kpa, a więc Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych słusznie przyjął, iż nie może przychylić się do żądań skarżącego.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło