II SA/Wa 1734/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów wskazanych we wniosku (dot. [...]) postanawia: odmówić przyznania M. M. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną – M. M. oraz dwójką małoletnich dzieci. Podniósł, że od 2009 r. jest bezrobotny, a żona wykonuje niskopłatne prace redakcyjne. Podał, że źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie żony z tytułu umowy o dzieło w wysokości 1.800 zł oraz czynsz z najmu mieszkania – 1.200 zł, łącznie 3.000 zł. Oświadczył, że posiada dwa mieszkania w [...]: o powierzchni 105 m2 i 39 m2 oraz działkę w [...] o wielkości 384 m2, natomiast nie posiada oszczędności. Wskazał, że ciążą na nim zobowiązania z tytułu kredytu mieszkaniowego, nominowanego w euro, którego rata miesięczna wynosi około 1.500 zł, a także zaległe opłaty z tytułu czynszu za mieszkanie w wysokości kilku tysięcy zł. Podał, że jedno z mieszkań jest obciążone kredytem, a drugie egzekucją komorniczą, natomiast działka jest przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym i może stracić charakter działki budowlanej. Nadto wskazał, że czynsze za mieszkania wynoszą łącznie około 1.500 zł, opłaty za media – około 100 zł, a koszt zakupu biletów to kwota 200 zł miesięcznie. Podniósł, że żona, jako prezes spółki z o.o. została obciążona długami tej spółki na kwotę 240 tysięcy zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stan majątkowy oraz możliwości płatnicze skarżącego i jego rodziny ustalono w oparciu o złożony do niniejszej sprawy formularz PPF oraz dokumenty źródłowe, nadesłane przez skarżącego do innych spraw zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Zostały one zarejestrowane pod sygnaturą II KO/Wa 68/15. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek przekonania Sądu, iż znajduje się w sytuacji określonej w powołanym wyżej przepisie (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554). Na obecnym etapie postępowania ciąży na wnioskodawcy obowiązek uiszczenia w niniejszej sprawie wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezdomnym, bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (granice ubóstwa). Deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 3.000 zł i choć nie jest wysoki przekracza kryterium dochodowe, pozwalające na przyznanie rodzinie pomocy społecznej. Nadto wnioskodawca jest właścicielem dwóch mieszkań w [...], z których jedno wynajmuje, oraz działki w [...] o powierzchni 384 m2. W związku z powyższym trzeba stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.