II SA/Wa 1736/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-30
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Iwona Dąbrowska, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego, jeśli strona skarżąca podnosi, że odwołanie zostało złożone w terminie, a organ nie zweryfikował tych twierdzeń, w tym nie dopuścił dowodu z zeznań świadków?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, powinien zweryfikować twierdzenia strony dotyczące daty i okoliczności złożenia odwołania, zwłaszcza gdy strona powołuje się na świadków. Brak takiej weryfikacji, w tym niedopuszczenie dowodu z zeznań świadków, stanowi naruszenie prawa, co uzasadnia uchylenie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Wywody organu dotyczące braku wniosku o przywrócenie terminu są bezprzedmiotowe, jeśli odwołanie zostało wniesione w terminie.Stan faktyczny
Skarżący M. B. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2012 r., który otrzymał 11 czerwca 2012 r. Odwołanie od tego rozkazu złożył w dniu 27 czerwca 2012 r. (data prezentaty), choć rozkaz był datowany na 25 czerwca 2012 r. Dowódca Wojsk Lądowych postanowieniem z [...] lipca 2012 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że zostało ono złożone po upływie 14-dniowego terminu. Skarżący w skardze do WSA w Warszawie podniósł, że odwołanie faktycznie złożył 25 czerwca 2012 r. w obecności przełożonej i świadka, a późniejsze złożenie wynikało z czynności organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2012 r. i stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Pisula-Dąbrowska, , , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dowódcy Wojsk Lądowych w W. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Dowódca [...], działając na podstawie art. 111 pkt 4, art. 115 ust. 1 i 4, art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.), § 3, § 5, § 18-20, § 31, § 34-36 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwolnienia żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2008 r. nr 23, poz. 137 z późn. zm.), rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] zwolnił [...] M. B. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lipca 2012 r. i przeniósł do rezerwy wskutek nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu.
W pouczeniu do ww. rozstrzygnięcia organ wskazał, że od przedmiotowego rozkazu służy stronie prawo złożenia odwołania do Dowódcy Wojsk Lądowych poprzez Dowódcę [...] w terminie 14 dni od daty doręczenia rozkazu.
Przedmiotowy rozkaz personalny M. B. otrzymał w dniu 11 czerwca 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy).
W piśmie z dnia 25 czerwca 2012 r. (data prezentaty Jednostki Wojskowej Nr [...] – 27 czerwca 2012 r.) wymieniony zawarł odwołanie od ww. rozkazu personalnego.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania Dowódca Wojsk Lądowych, działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: K.p.a., postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez [...] M. B. odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lipca 2012 r. i przeniesienia do rezerwy wskutek nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu.
W uzasadnieniu wymienionego rozstrzygnięcia Dowódca Wojsk Lądowych wyjaśnił, że [...] M. B., pełniący służbę w [...] na stanowisku służbowym [...] w drużynie [...], w związku z niewykonywaniem zadań służbowych z powodu choroby, trwającej nieprzerwalnie przez trzy miesiące, został skierowany do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem określenia zdolności żołnierza do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a termin stawiennictwa ustalono na [...] maja 2012 r. Dowódca [...], wobec powzięcia informacji z TWKL w [...] o niezgłoszeniu się do TWKL ww. w ustalonym terminie, rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] zwolnił ww. żołnierza z zawodowej służby wojskowej oraz przeniósł go do rezerwy, ustalając datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2012 r. Zainteresowany żołnierz w dniu 27 czerwca 2012 r. wniósł odwołanie od ww. rozkazu personalnego do Dowódcy Wojsk Lądowych.
Organ odwoławczy po zapoznaniu się z aktami sprawy wskazał, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że rozkaz personalny pierwszej instancji został doręczony zainteresowanemu w dniu 11 czerwca 2012 r., co strona potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Dowódca stwierdził również, że w zaskarżonym rozkazie pouczono stronę o czternastodniowym terminie uprawniającym do wniesienia odwołania. Natomiast odwołanie od rozkazu pierwszej instancji, mimo że datowane na dzień 25 czerwca 2012 r., zostało złożone przez [...] M. B. bezpośrednio w Kancelarii [...] w dniu 27 czerwca 2012 r. Tym samym organ II instancji stwierdził, że ww. odwołanie strona złożyła szesnastego dnia od dnia otrzymania rozkazu pierwszej instancji, co jednoznacznie wskazuje na przekroczenie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, zaś strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Dowódca Wojsk Lądowych wyjaśnił, że przepis art. 57 K.p.a. jednoznacznie określa, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo (odwołanie) zostało: wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru; nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego; złożone w polskim urzędzie konsularnym; złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.
Organ drugiej instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie doszło do dwudniowego uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a strona nie wystąpiła o jego przywrócenie. Dowódca podniósł, że uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność i w rezultacie ostateczność decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Wyjaśnił, że organ odwoławczy zobligowane jest do zbadania w fazie wstępnej postępowania odwoławczego, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym terminie, podkreślając że organ zobowiązany jest do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nawet w sytuacji nieznacznego przekroczenia terminu. Tym samym, wobec faktu uchybienia przez [...] M. B. terminu do wniesienia odwołania oraz braku wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu Dowódca Wojsk Lądowych uznał, że należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2012 r. M. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi celem przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem skarżącego nie uchybił on terminowi do wniesienia odwołania. Skarżący wyjaśnił, że odwołanie od rozkazu personalnego złożył osobiście w swoim pułku, w obecności świadka E. K., u swojej bezpośredniej przełożonej [...] J. P. w dniu 25 czerwca 2012 r., która odwołanie przyjęła i datowała dniem 25 czerwca 2012 r., oświadczając że jest dobrze napisane. Podniósł, że w dniu 27 czerwca 2012 r. otrzymał telefon od [...] J. P. z informacją aby przyjechał do swojej jednostki służbowej, ponieważ odwołanie przepisała na nowo na swoim komputerze i musi je teraz podpisać. Skarżący podał, że w związku z tym niezwłocznie w tym dniu przyjechał do porucznik i podpisał odwołanie, mając świadomość, że jest ono datowane na dzień 25 czerwca 2012 r., tj. na dzień formalnego złożenia odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu opisane przez skarżącego okoliczności, które spowodowały rzekome opóźnienie wniesienia odwołania z dnia 25 czerwca 2012 r. na dzień 27 czerwca 2012 r. nie mają żadnego wpływu na przywrócenie terminu do jego wniesienia, albowiem skarżący nie wystąpił z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, jako wadliwe.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istniały podstawy faktyczne do uznania, że strona składając odwołanie od rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2012 r. uchybiła terminowi dla dokonania tej czynności.
Okolicznością niesporną w sprawie było to, iż w aktach administracyjnych znajduje się odwołanie żołnierza od rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2012 r. datowane na dzień 27 czerwca 2012 r.
Poza sporem pozostaje również to, że strona otrzymała rozkaz personalny z dnia [...] czerwca 2012 r. w dniu 11 czerwca 2012 r.
W świetle powyższego, jako zasadna jawi się konkluzja organu, że termin do wniesienia odwołania upłynął 25 czerwca 2012 r.
W skardze do tutejszego Sądu strona powołała się jednak na okoliczności wskazujące na to, iż odwołanie zostało wniesione w terminie, tj. dnia 25 czerwca 2012 r. (nie w dacie oznaczonej w odwołaniu). Na potwierdzenie powyższej okoliczności skarżący powołał dowód z przesłuchania dwóch świadków: [...] J. P. i E. K.
Stąd też, za konieczne należało uznać uchylenie skarżonego postanowienia. W sprawie pojawiły się bowiem elementy rzutujące na poprawność skarżonego rozstrzygnięcia. Organ będzie więc zobowiązany do tego, aby zweryfikować twierdzenia strony co do daty i okoliczności złożenia spornego odwołania. W tym celu organ rozważy konieczność dopuszczenia dowodu z zeznań świadków wskazanych przez stronę w skardze do tutejszego Sądu.
Dokonanie powyższych czynności umożliwi dopiero organowi ocenę terminowości wniesienia odwołania od rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2012 r.
Na marginesie podnieść należy, że wobec twierdzeń strony, że odwołanie złożyła w terminie, za pozostające w oderwaniu od materii sprawy należy uznać wywody organu, dotyczące braku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
W związku z powyższym, uznając że skarżone postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
-----------------------
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło