II SA/Wa 1738/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-21
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym dopuszcza przyznanie uprawnień równoważnych doktorowi habilitowanemu osobie, która kierowała zespołami badawczymi w Polsce, a nie za granicą?Ratio decidendi
Przepis art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym wymaga, aby osoba ubiegająca się o uprawnienia równoważne doktorowi habilitowanemu kierowała zespołami badawczymi samodzielnie przez co najmniej pięć lat podczas pracy w innym państwie. Wykładnia językowa i celowościowa, poparta uzasadnieniem projektu nowelizacji ustawy, jednoznacznie wskazuje, że warunek pracy za granicą jest obligatoryjny. W związku z tym, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo uchyliła decyzję rektora stwierdzającą nabycie tych uprawnień przez osobę, która nie spełniła tego wymogu.Stan faktyczny
Rektor uczelni wydał decyzję stwierdzającą, że dr W. B. nabywa uprawnienia równoważne doktorowi habilitowanemu. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów uchyliła tę decyzję, uznając, że dr W. B. nie wykazał spełnienia warunku kierowania zespołami badawczymi za granicą przez co najmniej pięć lat. Rektor zaskarżył decyzję Komisji, zarzucając błędną interpretację przepisów i dyskryminację osób pracujących w Polsce. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę Rektora Wyższej Szkoły [...] na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Kołodziej (spr.), , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Rektora [...] na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia sprzeciwu i uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę.
Rektor Wyższej Szkoły [...] w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., na podstawie art. 21a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 45, poz. 595 ze zm.) stwierdził, że dr W. B. nabywa usprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego.
Ponadto wskazał, że decyzja wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia zawiadomienia Centralnej Komisji, która w tym okresie może wyrazić sprzeciw i uchylić decyzję w sprawie nabycia powyższych uprawnień.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., na podstawie art. 21a ust. 3 ustawy o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w związku z zawiadomieniem Rektora Wyższej Szkoły [...] w [...] z dnia [...] maja 2013 r., wyraziła sprzeciw i uchyliła decyzję Rektora Wyższej Szkoły [...] w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie nabycia przez dr W. B. uprawnień równoznacznych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.
W uzasadnieniu podała, że Prezydium Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym jednogłośnie wypowiedziało się za wyrażeniem sprzeciwu i uchyleniem decyzji Rektora.
Ponadto wskazała, że zgodnie z art. 21a ust. 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), na podstawie decyzji rektora uczelni osoby, które uzyskały stopień doktora w Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą i podczas pracy w innym państwie przez co najmniej pięć lat kierowały samodzielnie zespołami badawczymi oraz posiadają znaczący dorobek i osiągnięcia naukowe, zatrudniona w szkole wyższej na stanowisku profesora nadzwyczajnego lub profesora wizytującego, nabywają uprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego.
Centralna Komisja stwierdziła, że w zakresie ustawowego warunku kierowania przez dr W. B. podczas pracy w innym państwie przez co najmniej pięć lat samodzielnie zespołami badawczymi, wnioskodawca nie złożył żadnych dowodów wskazujących na jego spełnienie. Na wezwanie organu do uzupełnienia dokumentacji w tym zakresie, Rektor Szkoły przedstawił jedynie akt mianowania w Szkole i kopię umowy o pracę dr W. B. z dnia [...] maja 1999 r. w Spółce [...] w [...] w charakterze kierownika laboratorium analitycznego.
Zatem w ocenie Centralnej Komisji, Szkoła nie przedstawiła dowodu na zatrudnienie dr W. B. w innym państwie (w jednostce naukowej) i kierowanie w ramach tego zatrudnienia przez co najmniej pięć lat samodzielnie zespołami badawczymi. Jednocześnie organ zauważył, że z pkt II "Autoreferatu" ww. nie wynika jakiekolwiek zatrudnienie w innym państwie.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Rektor Wyższej Szkoły [...] w [...] wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zarzucił Centralnej Komisji błędną interpretację zapisu ustawowego art. 21a ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), gdyż art. 21a ust. 1 wyróżnia osoby, które uzyskały stopień doktora:
1) w Rzeczypospolitej Polskiej lub
2) za granicą i podczas pracy w innym państwie przez co najmniej pięć lat kierowały samodzielnie zespołami badawczymi (...).
Inna interpretacja powyższego przepisu jest nieuprawniona, bo prowadzi do uprzywilejowania osób pracujących w innym państwie i jest wyraźną dyskryminacją osób pracujących w Polsce, co narusza prawo konstytucyjne i prawa człowieka.
Zatem skarżący i zainteresowany nie musieli wykazywać pracy w innym państwie, która nie jest i nie może być podstawową przesłanką ustawową. Skarżący zarzucił ponadto, że w postępowaniu nie zastosowano wskazanych przez art. 29 ust. 1 ustawy przepisów k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 21a ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), który stanowi, że osoby, które uzyskały stopień doktora w Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą i podczas pracy w innym państwie przez co najmniej pięć lat kierowały zespołami badawczymi oraz posiadają znaczący dorobek, osiągnięcia naukowe, zatrudnione w szkole wyższej na stanowisku profesora nadzwyczajnego lub profesora wizytującego, nabywają uprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego na podstawie decyzji rektora.
Z powyższego przepisu wynika zatem, że koniecznymi przesłankami do przyznania uprawnienia równoważnego uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego, które musza być spełnione łącznie, są:
- uzyskanie stopnia doktora w RP lub za granicą,
- kierowanie samodzielnie podczas pracy w innym państwie przez co najmniej pięć lat zespołami badawczymi,
- posiadanie znaczącego dorobku i osiągnięć naukowych,
- wcześniejsze zatrudnienie w szkole wyższej na stanowisku profesora nadzwyczajnego lub profesora wizytującego.
Tak rozumianą treść przepisu art. 21a ust. 1 powołanej ustawy można wywieść już z jego wykładni językowej.
Nie sposób więc zgodzić się ze skarżącym, iż ma on zastosowanie również do osób, które kierowały samodzielnie przez co najmniej pięć lat zespołami badawczymi w Rzeczypospolitej Polskiej, a nie podczas pracy w innym państwie.
Nie pozwala bowiem na to wykładnia celowościowa przedmiotowego przepisu, który został wprowadzony przepisem art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustawy (Dz. U. Nr 84, poz. 455 ze zm.).
W uzasadnieniu projektu ww. ustawy zmieniającej zapisano:
"Otwarcie uczelni na wybitnych badaczy z zagranicy – wprowadzono możliwość podejmowania przez rektora decyzji o zatrudnieniu na stanowisku profesora nadzwyczajnego i wizytującego (bez konieczności przechodzenia postępowania habilitacyjnego) nie tylko cudzoziemców i obywateli polskich, którzy uzyskali stopień doktora w Polsce i podczas pracy za granicą przez minimum pięć lat kierowali samodzielnie zespołami badawczymi oraz posiadają znaczący dorobek i osiągnięcia naukowe. Decyzja ta będzie podejmowana na wniosek kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej, bez zasięgania opinii CK. Ponadto cudzoziemcy i obywatele polscy, którzy uzyskali stopień doktora w Polsce lub za granicą oraz podczas pracy za granicą przez minimum pięć lat kierowali samodzielnie zespołami badawczymi oraz posiadają znaczący dorobek i osiągnięcia naukowe, mogą otrzymać pełnię uprawnień naukowych i dydaktycznych, które przysługują w Polsce doktorom habilitowanym, o ile CK nie wyrazi uzasadnionego sprzeciwu.".
Przedstawione uzasadnienie w sposób niebudzący wątpliwości rozstrzyga, jaki jest krąg adresatów normy prawnej zawartej w przepisie art. 21a ust. 1 omawianej ustawy. Bezspornie nie obejmuje ona osób, które nie spełniają warunku kierowania samodzielnie przez minimum pięć lat zespołami badawczymi podczas pracy za granicą.
W niniejszej sprawie wskazanego wymogu niewątpliwie nie spełnia dr W. B., a zatem trafnie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, na podstawie art. 21a ust. 3 cyt. ustawy, wyraziła sprzeciw i uchyliła decyzję Rektora Wyższej Szkoły [...] w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie nabycia przez wymienionego uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.
Stąd też zarzut błędnej wykładni przepisu art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), jest nieuprawniony. Nie jest też zasadny zarzut niezastosowania wskazanych w art. 29 ust. 1 ww. ustawy, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przede wszystkim skarżący nie wskazał, jakie przepisy k.p.a. zostały przez organ naruszone, natomiast w ocenie Sądu postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem reguł postępowania administracyjnego. Świadczy o tym w szczególności okoliczność, że Centralna Komisja wzywała Rektora Szkoły do uzupełnienia dokumentacji o przedstawienie dowodów na pracę W. B. za granicą. Ponadto organ w sposób należyty ustalił stan faktyczny w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, rozpatrzył go oraz ocenił na jego podstawie, że okoliczność pracy zainteresowanego za granicą nie została udowodniona. Ponadto zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło