II SA/Wa 1741/15

Starszy referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Rektora [...] Akademii [...] w W. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu stypendium postanawia 1. przyznać B. D. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie odmówić B. D. przyznania prawa pomocy. B. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rektora [...] Akademii [...] w W. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [..] Akademii [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] wydaną w przedmiocie zwrotu stypendium. Do skargi wnioskodawczyni załączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu strona wskazała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, posiada dom o powierzchni [...] m2, nie ujawniła oszczędności i innych dochodów. Wskazała, że utrzymuje się z dochodu z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł netto, z kwoty tej ponosi wydatki na wynajęcie mieszkania –[...] zł, dojazdy do pracy – [...] zł, zakup żywności [...] zł i zakup środków czystości [...] zł. Uzasadniając wniosek podniosła, że w aktualnej sytuacji – gdy dochody są na granicy wydatkowanych środków – nie byłaby w stanie opłacić kosztów sądowych w sprawie. Rozpatrując złożony wniosek na wstępie zaznaczyć należy, że prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego złożony wniosek sytuacja majątkowa wskazana przez skarżącą daje podstawy jedynie do częściowego uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez wnioskodawczynię bezpośrednio po wniesieniu do Sądu skargi. Wskazać również należy, że na tym etapie postępowania do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym ww. wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż konieczne będzie uiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Zatem konieczność ich opłacenia powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego, zatem koszty te są rozłożone w czasie, tak więc nie ma konieczności jednorazowego uiszczenia wszystkich kosztów sądowych. Na marginesie należy również wspomnieć, że instytucja prawa pomocy z założenia ma gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawczyni ma zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również dysponuje dochodem. Z akt sprawy wynika ponadto, że w sprawie skarżąca samodzielnie ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika, co skłania do refleksji, że jego udział w sprawie może stanowić dla strony wydatek, na który wbrew uzasadnieniu wniosku strona posiada środki pieniężne. Powyższe okoliczności, jak również chęć zapewnienia stronie skarżącej konstytucyjnego prawa do rozpoznania jej skargi przez sąd, zadecydowało o zwolnieniu B. D. z uiszczenia wpisu sądowego i odmowie przyznania stronie prawa pomocy w pozostałym żądanym przez nią zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.