II SA/Wa 1741/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. o wstrzymanie wykonania decyzji Rektora Akademii [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. B. D., reprezentowana przez r. pr. C. P., 2 września 2015 r. wniosła skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Rektora Akademii [...] w [...]. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał, że kwota objęta decyzją o zwrocie stypendium jest niewspółmiernie wysoka do możliwości zarobkowych skarżącej i wyegzekwowanie jej mogłoby wywołać uciążliwe konsekwencje natury osobistej i gospodarczej. Pełnomocnik organu nie ustosunkował się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył sądowi orzekającemu w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przesłanki orzeczenia zgodnego z roszczeniem wnioskującego, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny może orzec tylko, gdy stwierdzi, że wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/2004.). Oznacza to, że Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ustalić, czy to właśnie wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować takie zmiany w rzeczywistości, które mieściłyby się w tych dwóch wskazanych przez ustawodawcę kategoriach pojęciowych, przy czym tego rodzaju ustalenia Sąd powinien dokonać także w oparciu o argumenty przywołane przez stronę w skierowanym do Sądu wniosku o wstrzymanie. W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarżący winien tak określić ewentualną szkodę, by Sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji trudne do odwrócenia. Pełnomocnik skarżącej w uzasadnieniu wniosku wskazał, że skarżąca od początku działała w dobrej wierze oraz nieświadomości co do aktualnego stanu przepisów. Niezłożenie stosownego oświadczenia było wynikiem zaniechania organu administracji, nie zaś próbą obejścia przepisów prawa. W chwili składania wniosku przepisy nie zakazywały pobierania więcej niż jednego stypendium dla osób niepełnosprawnych, natomiast obarczanie młodej osoby obowiązkiem zwrotu sześciomiesięcznego stypendium jest sankcją niewspółmierną do popełnionego uchybienia. W ocenie Sądu, skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wystąpienie jednej z przesłanek dopuszczalności wstrzymania wykonania. Nie budzi wątpliwości, że zwrot kwoty 1.900 zł, zwłaszcza w kontekście postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2015 r. o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł, przekracza możliwości finansowe skarżącej. Okoliczność ta wskazuje na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jako jednej z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zasadne jest zastosowanie ochrony tymczasowej - wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne w pierwszej instancji. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.