II SA/Wa 1743/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. z dnia 25 września 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku z dnia 25 września 2013 r. A.P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza wniosku skarżący oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, dwójką pełnoletnich dzieci i wnuczką. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie żony skarżącego w wysokości 1.500 zł brutto oraz przyznane mu świadczenie emerytalno – rentowe w wysokości 1025, 21 zł brutto (617,64 netto, kopie odcinków świadczenia za wrzesień i październik 2013 r. - w aktach). Jako wyłączne składniki majątku skarżący wymienił dom o pow. 490 m2 oraz lokal mieszkalny o pow. 110 m2. Wskazał, że pozostali członkowie rodziny nie pracują. Do wniosku skarżący nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających zamieszczone we wniosku informacje co do wysokości dochodów. Nie podał również kwoty wydatków miesięcznych w gospodarstwie ani nie wskazał przyczyn nieosiągania dochodu przez pełnoletnie dzieci. Z tego powodu, w piśmie z dnia 11 października 2013 r., skarżący został wezwany do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających majątek dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za ten okres, dokumentu wskazującego na przyczyny nieosiagania dochodu przez córkę i syna (względnie dokumentów potwierdzających te przyczyny), zaświadczeń o wysokości świadczeń stanowiących źródła utrzymania rodziny, a także odpisów zeznań podatkowych (skarżącego i jego żony) za 2011 i 2012 r. W terminie otwartym na wykonanie wezwania skarżący złożył dodatkowe oświadczenie, w którym wyjaśnił, że ani on ani żona nie posiadają lokat bankowych, a świadczenia stanowiące źródło utrzymania rodziny są zajęte przez komornika do dopuszczalnej wysokości. Wskazał, że syn jest studentem pierwszego roku, a córka pozostaje od dwóch miesięcy bez pracy – pracodawca nie przedłużył dotychczasowej umowy na czas nie określony. Stwierdził, że rodzina żyje poniżej minimum socjalnego. Do oświadczenia skarżący dołączył kserokopią dowodu osobistego, kserokopię legitymacji emeryta – rencisty oraz kserokopie dwóch, ww. odcinków świadczenia z ZUS. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Wyjątek zaś od tej zasady ustawodawca przewidział w rozdziale 3 działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) zatytułowanym "Zwolnienie od kosztów sądowych"- a zwłaszcza w przepisach regulujących instytucję prawa pomocy (art. 243 – 263 P.p.s.a.). Otóż, w myśl art. 246 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "osoba ta wykaże" oznacza zatem, że to na wnioskodawcy, czyli osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek podania tych danych (w postaci oświadczeń oraz dokumentów źródłowych), które w sposób wystarczający i niebudzący wątpliwości pozwolą na ustalenie jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Co więcej, obowiązek ten w sposób jednoznaczny ustawodawca sprecyzował w art. 255 P.p.s.a. otwierając sądom administracyjnym możliwość żądania od wnioskodawców uzupełnienia niewystarczającego lub budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy i nakładając na wnioskodawców obowiązek wykonania tych wezwań ("strona jest obowiązana na wezwanie (...)"). Jednocześnie należy zauważyć, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie bada się sytuacji majątkowej wnioskodawcy tylko w granicach jego zdolności zarobkowych, czy możliwości płatniczych, lecz dokonuje się tej oceny na tle sytuacji majątkowej w gospodarstwie domowym skarżącego, czyli bierze się też pod uwagę sytuację majątkową i możliwości płatnicze wszystkich osób pozostających wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast to skarżący w składanym formularzu wniosku ma obowiązek zamieścić tego rodzaju dane w takim, szerokim zakresie lub uzupełnić je w przypadku, gdy są one niewystarczające lub budzą wątpliwości. Ustawodawca dał temu wyraz w treści art. 252 § 1 P.p.s.a. stwierdzając, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz stanie rodzinnym. W niniejszej sprawie skarżący nie uzupełnił niewystarczających danych zamieszczonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie uczynił bowiem zadość doręczonemu wezwaniu z dnia 11 października 2013 r. i nie wykazał w sposób wystarczający sytuacji majątkowej w prowadzonym gospodarstwie domowym. Skarżący nie przedstawił bowiem ani odpisów zeznań podatkowych ani wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Nie złożył też dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym, czyli nie złożył takich dokumentów, które umożliwiłyby ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Tylko bowiem w oparciu o te dokumenty możliwe byłoby ustalenie wysokości pozostałych skarżącemu, po odliczeniu niezbędnych wydatków, środków pieniężnych, które to środki mógłby on ewentualnie przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ponadto odpisy zeznań podatkowych i wyciągi z rachunków bankowych pozwoliłyby na ocenę czy, a jeżeli tak, to w jakim zakresie skarżący był w stanie poczynić niezbędne oszczędności na zabezpieczenie ewentualnych kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł. Skarżący ograniczył się do podania informacji o zajęciu komorniczym, lecz nie przedstawił jakiegokolwiek zaświadczenia o wysokości tego zajęcia mimo, iż informacje w tym zakresie zamieścił dopiero w wyżej opisanym, dodatkowym oświadczeniu. Nie zakwestionował również posiadania wraz z żoną rachunków bankowych. Odnosząc się do tej części wezwania oświadczył jedynie, że nie posiada lokat bankowych. W dalszej konsekwencji oznacza to zatem, że skarżący nie wykazał przesłanek wymaganych treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 252 § 2 i art. 255 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.