II SA/Wa 1744/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant st. sekr. sądowy Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. R. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia była uchwała, którą orzeczono o niezakwalifikowaniu p K. R., zwanego dalej "Wnioskodawcą" do udzielenia pomocy mieszkaniowej - zwana dalej "Uchwałą". W uzasadnieniu Uchwały wskazano: - Wnioskodawca - urodzony w 1981 roku, prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe - wystąpił [...] października 2022 r. - o regulację tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], zwanego dalej "Lokalem", - sprawę rozpatrzono na podstawie Uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz.Urz. Woj.Maz. poz. 14836 ze. zm.), zwanej dalej "uchwała mieszkaniową"; zgodnie z jej § 18 ust. 2 pkt 1, pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która - za pisemną zgodą Miasta lub na podstawie odrębnych przepisów - była uprawniona do zamieszkiwania i nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, jeżeli najemca lub były najemca zmarł, a osoba, która pozostała w lokalu nie wstąpiła w najem na podstawie art. 691 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.), zwanej dalej "K.c."; ponadto - wedle § 32 ust. 8 uchwały mieszkaniowej - niezłożenie oświadczeń i dokumentów w wyznaczonym terminie - umożliwiających przeprowadzenie analizy - potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej; wnioski ubiegających się o pomoc mieszkaniową osób należy poddać szczegółowej analizie, uwzględniając zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób - zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania - w lokalu za zgodą właściciela (§ 32 ust. 1 pkt 3 uchwały mieszkaniowej), - w toku analizy wniosku ustalono, że najemcą Lokalu był dziadek Wnioskodawcy na podstawie umowy najmu z [...] stycznia 1963 r. - data zgonu [...] marca 2004 r.; następnie - z mocy prawa - w najem Lokalu wstąpiła babcia Wnioskodawcy - zmarła [...] września 2022 r.; z wymienionymi zamieszkiwała ich córka – zmarła [...] października 2022 r. - matka Wnioskodawcy, - Wnioskodawca - na podstawie pisma Oddział Nr [...] Zarządu Nieruchomości Komunalnych z [...] marca 2002 r. - miał zgodę na zamieszkiwanie w Lokalu do [...] marca 2003 r.; w późniejszym okresie najemca nie występował o ponowną zgodę; w Lokalu zamieszkuje aktualnie wyłącznie Wnioskodawca, - wedle informacji, przekazanych przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami Wnioskodawcę zgłoszono do oczynszowania w Lokalu w okresach [...] marca - [...] marca 2004 r. oraz [...] sierpnia 2008 r. do chwili obecnej; średni miesięczny dochód w jednoosobowym gospodarstwie domowym Wnioskodawcy wynosił - w dacie złożenia wniosku – 3 278,53 zł, - [...] czerwca 2023 r. wniosek negatywnie zaopiniowała Komisja Mieszkaniowa tutejszego Urzędu, - wniosek rozstrzygnięto negatywnie w oparciu o § 4, § 18 ust. 2 pkt 1, § 32 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 8 uchwały mieszkaniowej - zamieszkiwanie w Lokalu bez zgody właściciela. W skardze podniesiono że Wnioskodawca - ze względu na młody wiek – nie zdawał sobie sprawy z powagi wydania ponownej zgody na zamieszkiwanie w Lokalu, która wygasła [...] marca 2003 r. Nadmieniono, że nie poinformowano Wnioskodawcy o braku meldunku, a wszystkie dokumenty były przez niego wyrabiane na adres Lokalu. Wnioskodawca zamieszkiwał Lokalu z dziadkami od dziecka i uważał go za dom rodzinny. Po śmierci babci, jego matka nie zdążyła uregulować związanych z Lokalem formalności. Wnioskodawca chciałby zamieszkać w Lokalu wraz z partnerką. Wniósł o "przywrócenie prawa meldunkowego" i przyznanie mu Lokalu lub innego zastępczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazano również, że [...] lipca 2023 r. Wnioskodawca złożył w Urzędzie pismo, gdzie poprosił o uznanie jego prawa najmu do Lokalu na podstawie art. 691 K.c. - po śmierci matki. W odpowiedzi - pismem z [...] sierpnia 2023 r. - wezwano go do złożenia właściwego wniosku wraz z niezbędnymi dokumentami. Sprawa jest w toku. W trakcie rozprawy (k. 89) Wnioskodawca wyjaśnił, że - w kwestii jego wniosku o uregulowanie praw do Lokalu na podstawie art. 691 K.c. - postępowanie nadal trwa. Na początku roku przeprowadzono audyt odnośnie jego zamieszkiwania w Lokalu. Pełnomocnik organu potwierdził, że postępowanie w kwestii praw Wnioskodawcy do Lokalu jest w toku. Sąd zważył, co następuje: Skargę jako niezasadną oddalono. W sprawie w istocie nie są sporne jej kluczowe okoliczności faktyczne. Wobec nich słusznie skonstatowano brak spełnienia przez Wnioskodawcę warunku uzyskania pomocy mieszkaniowej, w myśl reguły określonej w zdaniu wstępnym § 18 ust. 2 uchwały mieszkaniowej - zamieszkiwania w Lokalu za pisemną zgodą właściciela. Wnioskodawca wskazuje jedynie, że nie był świadomy potrzeby uzyskania danej zgody, zaś jego prawa do zamieszkiwania nigdy nie kwestionowano (uzyskiwał stosowne dokumenty wedle adresu Lokalu). Wobec szczegółowego zreferowania uzasadnienia Uchwały, gdzie organ trafnie przywołał wszelkie ważkie okoliczności faktyczne jak i uwarunkowania prawne sprawy, ponowne przytaczanie jego argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Odnosząc się do zarzutów skargi należy jedynie dodać co następuje. W przyjętych - w ramach aktu prawa miejscowego (uchwale mieszkaniowej) - regułach udzielania pomocy mieszkaniowej w [...] przewidziano szczególne zasady uzyskiwania pomocy w niektórych sytuacjach – innych niż przewidziane w jej § 4. Dotyczy to m.in. przypadków wskazanych w § 18 ust. 2 uchwały mieszkaniowej, gdzie określono kryteria odmienne wobec ogólnych. Uzyskanie lokalu w myśl tych reguł stanowi więc przypadek szczególny wobec ogólnych udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę ze względu na trudną sytuację mieszkaniową i bytową osoby, w związku z ustawowymi zadaniami danej jednostki samorządu terytorialnego. Określając zasady gospodarowania zasobami mieszkaniowymi gminy, przewidziano szczególną sytuację, gdy pomoc może być udzielona, nawet pomimo niespełniania przez Wnioskodawcę pewnych warunków ogólnych. §. 18 ust. 2 pkt 1 dotyczy wyłącznie osób zamieszkujących już w lokalu stanowiącym zasoby mieszkaniowe gminy, gdy dodatkowo nie spełnia on warunków wstąpienia w najem zakreślonych art. 691 K.c. W tej sytuacji, przewidzianego w ramach aktu miejscowego wyjątku, nie można wykładać rozszerzająco - np. przez wgląd na powinność realizacji zadań gminy w zakresie udzielenia pomocy mieszkaniowej. Z woli prawodawcy, wyrażonej jednoznacznie w akcie prawa miejscowego, stosowny przywilej - wykraczający poza ogólne prawo do: - uzyskania pomocy mieszkaniowej od gminy ze względu na sytuację mieszkaniową i materialną, oraz - wstąpienia w najem po śmierci współzamieszkującego poprzedniego najemcy dotyczy wyłącznie osób, które zamieszkują w lokalu za "pisemną" zgodą miasta (właściciela). Nie chodzi tu więc o ewentualną zgodę "dorozumianą" - postrzeganą, jako niepodejmowanie czynności w celu usunięcia osoby zamieszkującej lokal. W rozpatrywanym przypadku warunku uzyskania pisemnej zgody nie spełniono. Uzasadnia to odmowę udzielenia pomocy mieszkaniowej w zakresie objętym konkretnym wnioskiem. Z jego treści wynika bowiem, że żądanie dotyczyło wyłącznie udzielenia pomocy w trybie przepisów uchwały mieszkaniowej co do regulacji prawa do zajmowanego lokalu - zakreślono w części 1.1 (sekcja "Wniosek dotyczy") kwadrat przy pkt. 1.1.2. (sprawy regulacji). Wobec wskazanych uwarunkowań nie może odgrywać żadnego znaczenia sformułowana w skardze argumentacja Wnioskodawcy, że nie był on świadomy niedopełnienia ciążącego na nim obowiązku. Nie może wobec tego skorzystać z przywileju, który by się z tym wiązał. Poza granicami sprawy pozostaje natomiast kwestia ewentualnego uzyskania przez Wnioskodawcę praw do lokalu wobec reguł wynikających z art. 691 K.c. Zagadnienie to nie jest rozstrzygane w drodze podjęcia uchwały w przedmiocie udzielenia pomocy mieszkaniowej. Z samej treści regulacji uchwały mieszkaniowej wynika zresztą, że nie dotyczy ona przypadku, gdy uprawnienie wynika z reguł ogólnych K.c. (tak § 18 ust. 2 pkt 1 in fine). Pozostaje też poza granicami sprawy, czy Wnioskodawca ma prawo uzyskać pomoc mieszkaniową od gminy na zasadach ogólnych. Żądanie rozpoznania jego sprawy w tym kontekście nie wynikało ze złożonego wniosku - nie zaznaczono w sekcja "Wniosek dotyczy") kwadratu przy pkt. 1.1.1. Z uzasadnienia Uchwały wynika równocześnie jednoznacznie, że kwestia ta była dotąd poza zakresem rozważań organu gminy. W razie nieuzyskania praw do lokalu w myśl reguł K.c. Wnioskodawca może żądać rozpoznania jego sprawy na zasadach ogólnych - składając stosowne podanie. Jedynie na marginesie wypada wskazać, że przyjęta przez organ praktyka formułowania uchwały w sposób ogólny - zawarcie w jej osnowie wyrażenia "nie zostaje zakwalifikowany do udzielenia pomocy mieszkaniowej" bez wskazania, o jaką formę pomocy chodzi - może gdy nie dotyczy to jej udzielenia na zasadach ogólnych - sugerować zainteresowanym, jakoby nie spełniali w ogóle warunków dla uzyskania pomocy mieszkaniowej. W rozpatrywanej sprawie jednak katalog przywołanych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia przepisów - w tym wprost § 18 ust. 2 pkt 1 uchwały mieszkaniowej - oraz treść uzasadnienia nie mogło pozostawiać wątpliwości w danym względzie - sprawę rozpoznawano wyłącznie w kontekście spełnienia warunków uzyskania pomocy na zasadach szczególnych. Nie jest więc wyłączona możliwość jej otrzymania wedle reguł zwykłych. Wobec wskazanych uwarunkowań Sąd nie dopatrzył się - w świetle zarzutów skargi ani też z urzędu - wadliwości skarżonego aktu która mogłaby skutkować wyeliminowaniem go z obrotu prawnego. Skargę więc oddalono. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.