II SA/Wa 1745/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi E.S. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu skargi w sprawie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. E.S. w dniu 22 lutego 2007 r. zwrócił się ze skargą do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w sprawie przetwarzania jego danych osobowych przez Gminną Komisję [...] w P. na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). W swej skardze, która wpłynęła do organu w dniu 26 lutego 2007 r., zawarł jednocześnie wniosek o zwolnienie od opłat i kosztów postępowania w tej sprawie. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej kpa) w związku z art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.), przekazał Prezydentowi m. W. podanie o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od dokonania czynności urzędowej w postaci wydania decyzji administracyjnej, jako organu właściwemu do jego rozpatrzenia. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, na podstawie art. 123 § 1 oraz art. 261 § 2 kpa, zwrócił E.S. jego skargę z dnia 22 lutego 2007 r., z powodu nieuiszczenia w wyznaczonym terminie należności z tytułu opłat i kosztów postępowania. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz 261 § 2 kpa w związku z art. 144 Kpa, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2007 r. W skardze do Sądu E.S. zakwestionował postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 261 kpa, jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana. Powołany przepis dotyczy wniesienia należności z tytułu opłat i kosztów. Wprowadza się więc tym samym podział na dwa rodzaje należności: opłaty i koszty. Opłaty są należnościami za czynności urzędowe. Ustalane są one na podstawie przepisów szczególnych. Mogą mieć one stawki stałe lub zmienne. Najbardziej powszechną opłatą jest opłata skarbowa pobierana na podstawie ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2004 r Nr 253 poz. 2532). Ustawa ta określa zakres podmiotowy i przedmiotowy opłaty, zwolnienia od niej, a także wysokość stawki i zwolnień oraz zwrot opłaty. Kwestie szczegółowe reguluje natomiast rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie sposobu pobierania, zapłaty i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobów prowadzenia rejestrów tej opłaty (Dz. U. Nr 110, poz. 1176 ze zm.). Ustawa o opłacie skarbowej, przewidując obowiązek zapłaty opłaty skarbowej, wskazuje, że powinna być ona uiszczona z góry (art. 6). Zgodnie z art. 4 tej ustawy, opłacie skarbowej podlegają osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, jeżeli wystawiają (sporządzają) dokumenty, składają podania i załączniki do podań albo jeżeli na ich wniosek dokonuje się czynności urzędowych lub wydaje zaświadczenia i zezwolenia. Opłacie tej podlegają w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej: a) podania (żądania, wnioski, odwołania, zażalenia) i załączniki do podań, b) czynności urzędowe dokonywane na podstawie zgłoszenia lub na wniosek zainteresowanego, c) zaświadczenia wydawane na wniosek zainteresowanego, d) zezwolenia (pozwolenia, koncesje) wydawane na wniosek zainteresowanego ( art. 1 ust. 1 pkt 1), a także dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnictwa i ich odpisy (wypisy), weksle, dokumenty zawierające oświadczenia woli poręczyciela (art. 1 ust. 1 pkt 3). Przewidziany w przepisie art. 261 § 1 kpa skutek nieuiszczenia opłaty (opłaty skarbowej) tj. zaniechanie przez organ czynności w stosunku do podania nie ma zastosowania tylko w przypadkach określonych w art. 261 § 4 kpa. Przepis ten nakazuje załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności, jeżeli za niezwłocznym załatwieniem sprawy przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony (pkt 1), albo jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity (pkt 2), albo jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą (pkt 3). Jeżeli strona wnosząc podanie nie wpłaciła należności z tytułu opłaty skarbowej, którą powinna była uiścić z góry, a jednocześnie złożyła wniosek o zwolnienie od zapłaty tej należności, to organ administracji publicznej prowadzący postępowanie powinien stosownie do art. 261 § 4 pkt 1 kpa załatwić podanie mimo jej nieuiszczenia, a przedmiotowy wniosek przekazać do załatwienia według właściwości. Organ przyjmujący podanie lub zgłoszenie w przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej od dokonanych czynności urzędowych jest obowiązany przekazać organowi podatkowemu właściwemu w sprawie opłaty skarbowej informację, o której mowa w art. 11 ustawy o opłacie skarbowej. Informacja ta winna zawierać imię i nazwisko (nazwa lub firma), adres podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty skarbowej oraz przedmiot, od którego nie uiszczono należnej opłaty skarbowej, w tym dane jednoznacznie identyfikujące ten przedmiot. Należy przyjąć zatem, że załatwienie podania mimo nieuiszczenia należności jeżeli za niezwłocznym załatwieniem sprawy przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony, w niczym nie narusza obowiązku strony wnoszenia wymaganych opłat, ponieważ zgodnie z art. 265 kpa nieuiszczone opłaty podlegają ściągnięciu w drodze egzekucji administracyjnej. Prawo przewiduje więc środki zapobiegające uszczerbkowi budżetu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr.153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości.