II SA/Wa 1745/09

WyrokWSA w Warszawie2010-03-12

Skład orzekający: Janusz Walawski, Joanna Kube, Anna Mierzejewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek cofnięcia wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa została wydana z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej na podstawie cofnięcia wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa ma charakter uznaniowy, a sąd administracyjny kontroluje ją pod kątem przekroczenia granic uznania administracyjnego. W niniejszej sprawie decyzja została podjęta po wszechstronnym rozważeniu okoliczności i zgromadzeniu materiału dowodowego, nie nosi cech dowolności i jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
M. S., żołnierz zawodowy, został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy na podstawie rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr MON z powodu cofnięcia wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Cofnięcie poświadczenia nastąpiło w związku z prawomocnym skazaniem M. S. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Skarżący wniósł odwołanie do Ministra Obrony Narodowej, który utrzymał w mocy rozkaz personalny. M. S. zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek cofnięcia wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa oddala skargę Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] maja 2009 r., wydanym na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 2 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141 poz. 892 ze zm.), § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137) zwolnił M. S. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy, wskutek cofnięcia żołnierzowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Od powyższego rozkazu personalnego M. S. wniósł odwołanie do Ministra Obrony Narodowej. W uzasadnieniu odwołania wskazał w szczególności, iż cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa dopuszczającego do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne" nie jest równoznaczne z cofnięciem poświadczenia bezpieczeństwa, wymaganego na zajmowanym przez żołnierza stanowisku służbowym, dopuszczającego do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne". Ponadto podkreślił, iż zwolnienie go ze służby wojskowej, będzie skutkowało znacznym pogorszeniem jego sytuacji rodzinnej, ponieważ jest jedynym żywicielem rodziny, a obecnie na rynku pracy będzie mu trudno znaleźć zatrudnienie. Minister Obrony Narodowej, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania M. S. od rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek cofnięcia wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że M. S. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym [...]. Decyzją Dyrektora Biura Ochrony Informacji Niejawnych Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] lipca 2008 r. cofnięto ww. poświadczenie bezpieczeństwa, wobec skazania w dniu [...] maja 2007 r. przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. za popełnienie przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k., tj. prowadzenie pojazdu w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości, na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności warunkowo zawieszoną na okres próby wynoszący 1 rok i na podstawie art. 323 § 3 k.k., sąd orzekł obowiązek pozostawania przez oskarżonego na terenie macierzystej jednostki wojskowej w miejscu określonym przez dowódcę jednostki w czasie od zakończenia zajęć służbowych do capstrzyku, w każdy wtorek i czwartek, ponadto, orzeczono grzywnę, oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez okres 2 lat. Orzeczono również o świadczeniach pieniężnych na cele społeczne i podaniu wyroku do publicznej wiadomości. Biorąc pod uwagę karny wyrok skazujący Dyrektor Biura Ochrony Informacji Niejawnych Służby Kontrwywiadu Wojskowego uznał, że M. S. nie daje rękojmi zachowania tajemnicy. Dalej organ powołał art. 112 ust. 1 pkt 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Wskazana podstawa ma charakter fakultatywny. Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 196, poz. 1631 ze zm.), kontrolne postępowanie sprawdzające kończy się wydaniem decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa albo poinformowaniem kierownika jednostki organizacyjnej lub osoby odpowiedzialnej za obsadę stanowisk o braku zastrzeżeń w stosunku do osoby, którą objęto kontrolnym postępowaniem sprawdzającym z jednoczesnym potwierdzeniem jej dalszej zdolności do zachowania tajemnicy w zakresie określonym posiadanym przez nią poświadczeniem bezpieczeństwa. Oznacza to, że ustawa nie daje możliwości zakończenia kontrolnego postępowania sprawdzającego wydaniem decyzji utrzymującej w części ważność posiadanego przez osobę sprawdzaną poświadczenia bezpieczeństwa. Zgodnie natomiast z art. 33 powołanej ustawy, ten sam dokument – poświadczenie bezpieczeństwa uprawniające do dostępu do informacji oznaczonych klauzulą "tajne", uprawnia do dostępu do informacji oznaczonych klauzulami "poufne" i "zastrzeżone". Tak więc cofnięcie ważności tego dokumentu oznacza w praktyce brak dostępu do wszelkich informacji stanowiących tajemnicę służbową. Zachowanie dostępu do takich informacji byłoby natomiast możliwe tylko w przypadku posiadania przez osobę sprawdzaną odrębnego poświadczenia bezpieczeństwa uprawniającego do dostępu do określonego poziomu informacji niejawnych stanowiących tajemnicę służbową. W konkluzji uzasadnienia organ podkreślił, że planowane zmiany organizacyjno-etatowe zmierzające do zmniejszenia stanu etatowego Sił Zbrojnych również nie przemawiają za pozostawieniem w służbie żołnierza, który nie przestrzega porządku prawnego i któremu właściwe służby cofnęły poświadczenie bezpieczeństwa. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego. W uzasadnieniu skargi ww. zarzucił naruszenie art. 10 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek: odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Z użytego w tym przepisie sformułowania "można zwolnić" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego załatwienia sprawy. Wskazać należy, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Sąd może tylko badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru właściwego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. W ocenie Sądu, decyzji nie można przypisać przekroczenia granic uznania administracyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że została ona podjęta przy uwzględnieniu całości zebranego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie bowiem bezsporne jest, że przesłanką cofnięcia podoficerowi poświadczenia bezpieczeństwa była okoliczność skazania go prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. W dnu [...] grudnia 2008 r. Dowódca [...] wystąpił z wnioskiem do Dyrektora Departamentu Kadr o zwolnienie M. S. z zawodowej służby wojskowej wskutek cofnięcia podoficerowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Dyrektor Departamentu Kadr, uwzględniając wniosek rozkazem personalnym nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] maja 2009 r. zwolnił ww. z zawodowej służby wojskowej, na podstawie cytowanego przepisu art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy pragmatycznej, z powodu cofnięcia żołnierzowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym między innymi z karty opisu zajmowanego przez M. S. stanowiska, wynika że przewidziano wymóg posiadania przez żołnierza zawodowego poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych jako "poufne". Należy pokreślić, że przyczyną cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa oficerowi było działanie samego zainteresowanego, tj. popełnienie przestępstwa i skazanie wyrokiem przez sąd karny. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, naruszenia art. 10 k.p.a., to należy wskazać iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybienia proceduralne tylko wtedy mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji jeżeli miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie, taka sytuacja nie zachodzi. Podsumowując, organ wydając decyzję w niniejszej sprawie, nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Zebrał bowiem materiał dowodowy i należycie uzasadnił swoje stanowisko w zaskarżonej decyzji, w taki sposób, że nie można zarzucić jej cech dowolności. Jeszcze raz należy podkreślić, że Sąd bada legalność wydanej decyzji, według istniejącego stanu faktycznego, na dzień jej wydania, wobec powyższego okoliczność iż w dacie orzekania przez sąd nastąpiło już zatarcie skazania, będącego podstawą dla cofnięcia podoficerowi poświadczenia bezpieczeństwa nie może mieć wpływu przy ocenie legalności skarżonej decyzji. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło