II SA/Wa 1747/17

WyrokWSA w Warszawie2018-07-24

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania, Sławomir Fularski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych przez funkcjonariusza Policji, ściganych z oskarżenia publicznego, uzasadniają jego zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym?
Ratio decidendi
Zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych przez funkcjonariusza Policji, ściganych z oskarżenia publicznego, prowadzą do utraty przez niego nieposzlakowanej opinii i autorytetu, co narusza ważny interes służby. W związku z tym, zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest uzasadnione, niezależnie od wyniku postępowania karnego, ponieważ sama utrata tych przymiotów dyskwalifikuje funkcjonariusza do pełnienia służby.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji M. K. został zatrzymany i przedstawiono mu zarzuty popełnienia przestępstw z art. 231 § 2 Kodeksu karnego, dotyczące przekroczenia uprawnień w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W związku z tym został zawieszony w czynnościach służbowych, a następnie zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z uwagi na ważny interes służby i utratę nieposzlakowanej opinii. Zarówno organ I instancji, jak i Komendant Główny Policji utrzymały w mocy decyzję o zwolnieniu. Funkcjonariusz zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym brak podstaw do zwolnienia ze względu na ważny interes służby oraz naruszenie zasady domniemania niewinności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Danuta Kania, Sławomir Fularski (spr.), Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę Komendant Główny Policji (dalej także jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") rozkazem personalnym, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: "kpa") z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji (dalej także jako "organ I instancji") z [...] maja 2017 r. nr [...] w sprawie zwolnienia M. K. (dalej także jako "funkcjonariusz", "policjant" lub "skarżący"), na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782, ze zm.; dalej: "ustawa o Policji") ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2017 r. Organ odwoławczy wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. W dniu [...] kwietnia 2017 r. M. K. - wówczas funkcjonariusz Zespołu [...] Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] został zatrzymany przez funkcjonariuszy Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji do dyspozycji Prokuratury Krajowej [...] Wydziału [...] do sprawy o sygn. akt [...]. Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] delegowany do Prokuratury Krajowej wydał postanowienie o przedstawieniu policjantowi zarzutu tego, że w dniu [...] czerwca 2016 r. w [...] na ul. [...], działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z M. B., będąc zatrudnionym jako funkcjonariusz Policji w Wydziale [...] KRP III KSP w [...], po zakończonej służbie i bez związku z realizacją zadań ustawowych Policji, przekroczył swoje uprawnienia i pod pozorem wykonywania czynności służbowych zabrał w celu przywłaszczenia K. M. bliżej nieustaloną ilość papierosów marki "[...]" nieustalonej wartości bez polskich znaków skarbowych akcyzy, przy czym działanie to narażało na szkodę prawnie chroniony interes publiczny, tj. o przestępstwo z art. 231 §2 Kk. Następnie w dniu [...] kwietnia 2017 r. prokurator wydał postanowienie o uzupełnieniu zarzutów, w którym uzupełnił o dodatkowy punkt 2 zarzut przedstawiony policjantowi, tj. o to, że daty bliżej nieustalonej w 2016 r. w [...], woj. [...] działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, będąc funkcjonariuszem publicznym pełniącym służbę w Wydziale [...] KRP [...] w [...], przekroczył swoje uprawnienia przeprowadzając przeszukanie mieszkania W. M. nie posiadając podstaw prawnych i faktycznych do dokonania tej czynności, żądając wydania wyrobów tytoniowych, działając na szkodę interesu prywatnego i prawnie chroniony interes publiczny, tj. o czyn z art. 231 § 2 Kk. Rozkazem personalnym nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. Komendant Rejonowy Policji [...], na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, zawiesił policjanta w czynnościach służbowych od dnia [...] kwietnia 2017 r. na okres 3 miesięcy. Ponadto Komendant Rejonowy Policji [...] w dniu [...] kwietnia 2017 r. wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Uzasadniając powyższe stwierdził, że aby funkcjonariusz Policji mógł wykonywać swoje obowiązki służbowe nie może być podejrzewany o prowadzenie działalności, która byłaby sprzeczna z prawem. Przedstawienie zarzutu, a następnie tymczasowe aresztowanie policjanta powoduje utratę przez niego autorytetu i wiarygodności, które są niezbędne do wykonywania przez niego służby. Pismem z [...] kwietnia 2017 r. organ I instancji poinformował policjanta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Następnie, realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem organ I instancji wystąpił o opinię w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Komendy [...] Policji, jednakże w zakreślonym w piśmie terminie (ani też później, do dnia wydania rozkazu) nie uzyskał odpowiedzi. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił policjanta ze służby z dniem [...] czerwca 2017 r. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 kpa, organ nadał rygor natychmiastowej wykonalność. W uzasadnieniu wskazał, że sam fakt przedstawienia policjantowi zarzutów popełnienia przestępstw sprawia, że utracił on przymiot konieczny do pozostawania w szeregach Policji, gdyż nie posiada on nieposzlakowanej opinii. We wniesionym odwołaniu od wskazanego rozkazu personalnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzucił naruszenie przepisów prawa tj.: a) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji polegające na zwolnieniu go ze służby w Policji w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż wymaga tego ważny interes służby; b) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, poprzez nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, a ponadto dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów wpływających na podjęcie decyzji o zwolnieniu strony ze służby; c) art. 108 § 1 Kpa, polegające na nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy brak jest w przedmiotowej sprawie przesłanek do jego zastosowania. Wskazanym na wstępie rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2017 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu podniósł, że podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza według organu, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 kpa). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) w postaci "ważnego interesu służby" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2972/02). Organ odwoławczy wyjaśnił, że pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie o Policji sprecyzowane, ani też bliżej określone. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych podniósł, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji. Ponadto zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. We wszystkich natomiast wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Organ II instancji podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Funkcjonariusz Policji – jak podkreślił organ odwoławczy - ma zatem obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1056/11). Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1853/13). W konsekwencji, w ocenie organu już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2016 r., sygn. akt 1 OSK 1594/15, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt IISA/Wa 314/13, z 6 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 450/14 oraz z 13 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1031/14). Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż przeciwko skarżącemu w Prokuraturze Krajowej [...] Wydziale [...] prowadzone jest postępowanie karne o sygn. akt [...], w którym policjantowi przedstawiono dwa zarzuty popełnienia przestępstw z art. 231 § 2 Kk. Przestępstwa, o które podejrzany jest skarżący, tj. przekroczenia swoich uprawnień jako funkcjonariusz publiczny działający w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez zabranie pod pozorem wykonywania czynności służbowych w celu przywłaszczenia nieustalonej ilości papierosów oraz przeprowadzenie przeszukania mieszkania, nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Są to ponadto przestępstwa o znacznym ciężarze gatunkowym, systematycznie zwalczane w szeregach formacji, a nadto negatywnie odbierane wśród społeczeństwa. Tym samym uznać należy, że skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawienie wymienionego w służbie. W ocenie organu odwoławczego policjant, który podejrzany jest o czyny z art. 231 § 2 Kk o takim przebiegu (tj. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, pod pozorem wykonywania czynności służbowych) niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana, jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz, że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 810/15). Policjant, który pozostaje pod zarzutami popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13). W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ odwoławczy podkreślił również, że w niniejszej sprawie przesłanka zasięgnięcia opinii organizacji związkowej została spełniona. Nadto wskazał, że decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji została podjęta ze względu na treść postawionych policjantowi zarzutów, tj. dotyczących popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, polegających na przekroczeniu uprawnień w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Nie może tu zatem być mowy o żadnym "automatyzmie" podjętych działań bądź braku rzetelnej, zindywidualizowanej oceny przedmiotowej sprawy. Odnosząc się zaś do zarzutu związanego z zasadą domniemania niewinności, organ odwoławczy cytując orzecznictwo sądów administracyjnych, zauważył, że art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Za niezasadny w przedmiotowej sprawie uznał zarzut naruszenia art. 7 kpa. Podniósł, że nie budzi wątpliwości organu, iż w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w kpa. Nie sposób przy tym uznać, że zostały naruszone przepisy art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Organ dokonał bowiem wnikliwej analizy materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a na podstawie zebranej dokumentacji bezsprzecznie można ustalić stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. Według organu odwoławczego organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia podkreślono, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 kpa. Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że rygor natychmiastowej wykonalności był środkiem niezasadnym, organ odwoławczy wskazał, że celowym jest wskazanie, iż samo zawieszenie wymienionego w czynnościach służbowych należy uznać za niewystarczające zabezpieczenie ważnego interesu służby. Samo zawieszenie nie ochroniłoby bowiem w sposób wystarczający dobra nadrzędnego, jakim jest dobro służby. Nadto wpływałoby na jej dezorganizację oraz wiązać by się mogło z demoralizującym wpływem na pozostałych funkcjonariuszy pozostających w służbie (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1301/16). Skargę na rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Policji z [...] sierpnia 2017 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. K. zarzucając mu naruszenie przepisów tj.: a) art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji polegające na zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że wymaga tego ważny interes służby; b) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa polegające na nierozważeniu wszystkich istotnych okoliczności wynikających z materiału dowodowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, a także dokonanie w pełni dowolnej, nie zaś swobodnej oceny dowodów wpływających na podjęcie decyzji o zwolnieniu M. K. ze służby; c) art. 107 § 3 kpa poprzez nie odniesienie się przez organ w rozkazie personalnym nr [...] z [...] sierpnia 2017r. do wszystkich zarzutów, podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji - rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. i nie wskazanie w uzasadnieniu okoliczności stanowiących podstawę takiego działania; d) art. 108 § 1 kpa polegające na nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy brak jest w sprawie przesłanek do jego zastosowania. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., że organ zamiast przedstawienia dowodów w postępowaniu dyscyplinarnym wskazujących na winę skarżącego i dokonania ich oceny, w sposób lakoniczny jedynie przedstawił stan faktyczny sformułowany w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów w toczącym się postępowaniu karnym. Podstawę decyzji oparto wyłącznie na fakcie przedstawienia zarzutu w postępowaniu karnym a organ nie dokonał zwięzłej i rzetelnej analizy materiału dowodowego, poprzestając na arbitralnym stwierdzeniu, że policjant, któremu przestawiono zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego traci autorytet, wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Jeżeli zatem organ decydujący o zwolnieniu ze służby w uzasadnieniu decyzji powołuje zarzuty zaczerpnięte z postępowania karnego, a następnie w dalszej części wyraźnie zaprzecza, jakoby przyczyna zwolnienia miała związek z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym, zarzut automatyzmu i dowolności interpretacyjnej organowi ze strony skarżącego jest w pełni uzasadniony. Ocena zarówno organu I jak i II instancji nie uwzględnia także zasady domniemania niewinności, z której na obecnym etapie postępowania korzysta skarżący. Skarżący wskazał także, że organ podejmujący decyzję o zwolnieniu policjanta powinien uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego. Zauważył, że organ II instancji co prawda wyjaśnił, czym w jego mniemaniu jest "ważny interes służby", jednak oprócz lakonicznego przedstawienia ogólnie przyjętych norm w stosunku do przewinień dyscyplinarnych, nie konkretyzuje, dlaczego postępowanie skarżącego ten interes narusza. Nie można nazwać kompleksową analizą materiału dowodowego, a tym bardziej ustaleniem stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości, opierania się w uzasadnieniu wyłącznie na przedstawieniu zarzutów w równoległym postępowaniu. Zastosowanie art. 41 ust 2 pkt 5 ustawy o Policji znajdującego zastosowanie w każdej sytuacji, w której brak jest możliwości zwolnienia funkcjonariusza ze służby w oparciu o inną podstawę prawną, uznać należy za zautomatyzowane działanie organu zarówno I, jak i II instancji utrzymującej w mocy skarżoną uprzednio decyzję. Zdaniem skarżącego brak jest w przedmiotowej sprawie przesłanek uzasadniających nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ II instancji wskazał, że jedną z przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest konieczność niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia w życie, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, o których mowa w art. 108 § 1 k.p.a. Uznał także, że w tym przypadku miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji. W ocenie skarżącego w swoich twierdzeniach organ II instancji odniósł się jednak do sytuacji abstrakcyjnej, nie zaś do konkretnego przypadku zwolnienia M. K. ze służby w Policji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Szczegółowo odniósł się do zarzutów skargi podnosząc, że przesłanką do zwolnienia ze służby jest nie tyle postawienie zarzutu popełnienia czynu karalnego, co utrata nieposzlakowanej opinii, jako ustawowego warunku pełnienia służby połączona z brakiem możliwości wykonywania zadań Policji w sposób wiarygodny dla społeczeństwa. Nadto wskazał, że analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, iż organ wyjaśnił jak rozumie treść art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, przyczyny z powodu, których uznaje, że sprzeniewierzenie się rocie ślubowania poprzez podejrzenie (uzasadnione) popełnienia przestępstwa (czynu karalnego) stanowi o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii, a tym samym uniemożliwia służbę w Policji, wskazuje dowody na poparcie tego ustalenia. Zatem zawiera wszystkie niezbędne, a kwestionowane przez skarżącego elementy uzasadnienia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając skarżony rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należało, że rozstrzygniecie to winno się ostać w obrocie prawnym. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy, istniał ważny interes służby uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby. Na tą okoliczność powołuje się bowiem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący podstawą wydania skarżonej decyzji. W myśl powyższego przepisu, można zwolnić policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny przewyższa słuszny interes strony. Co się tyczy pojęcia "ważnego interesu służby", to zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i judykatury należy je odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd więc osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą tym samym znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo. Powyższe prowadzi do konkluzji, że policjant któremu postawiono zarzut, dotyczący oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony". Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że okolicznością niesporną był fakt, iż na dzień wydawania skarżonej decyzji przeciwko zwolnionemu policjantowi w Prokuraturze Krajowej [...] Wydziale [...] prowadzone jest postępowanie karne o sygn. akt [...], w którym skarżącemu przedstawiono dwa zarzuty popełnienia przestępstw z art. 231 § 2 Kk, tj. przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego. Nadto Sąd Rejonowy [...] w [...] zastosował wobec wymienionego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy. Zdaniem Sądu okolicznością niewymagającą dowodzenia było również to, że charakter i rodzaj zarzucanych skarżącemu przestępstw – przestępstw, do których ustawowych znamion zalicza się przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej – miał znaczny ciężar gatunkowy, jak również powodował negatywny wydźwięk społeczny, oceniany z punktu widzenia przesłanki nieskazitelności charakteru. Powyższe sprawiło, że policjant przestał legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w szeregach Policji. To zaś sprawiło, że w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed Policją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby. Na przeszkodzie powyższym konkluzjom nie stoi konstytucyjna i ustawowa zasada domniemania niewinności. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, że powyższa zasada podlega wyłączeniu w postępowaniu pragmatycznym dotyczącym policjanta. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już zaś objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu sprawia, że traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania. Nadto podstawy zwolnienia w omawianym trybie nie stanowi fakt popełnienia zarzucanego funkcjonariuszowi czynu (bo o tej kwestii byłoby za wcześnie przesądzać na obecnym etapie postępowania), a sam fakt postawienia mu prokuratorskich zarzutów w tym zakresie. Stąd – wbrew wywodom skargi, zarzucane skarżącemu przez prokuratora przestępstwa, nie tylko nie musiały, ale wręcz nie mogły być udowodnione przez organy w niniejszym postępowaniu. Organy Policji, prowadząc postępowanie w omawianym trybie, nie mogły bowiem dublować postępowania karnego prowadzonego przez prokuratora. W ocenie tutejszego Sądu, w realiach faktycznych niniejszej sprawy brak jest przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. Przedmiotowa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych m.in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 27 lutego 2002 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 2972/01, w którym to rozstrzygnięciu wskazano, że decyzje podejmowane na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, powinny uwzględniać zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes skarżącego. Z samej więc już treści tezy powyższego orzeczenia wynika, że interes służby pozostaje ścisłym związku z szeroko rozumianym interesem społecznym. Na "dobro służby" należy bowiem patrzeć przez pryzmat zadań przed nią stawianych, i wyników w zakresie dobra społecznego – jakie ma realizować. Za pozostający w oderwaniu od realiów niniejszej sprawy należało uznać materię braku oczywistości popełnienia zarzucanego stronie przestępstwa, wobec braku wyroku skazującego w postępowaniu karnym. Przepis prawa uczyniony przez organ podstawą wydania badanej decyzji nie uzależnia bowiem zwolnienia policjanta od okoliczności oczywistości popełnienia przestępstwa. Wręcz przeciwnie, przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji umożliwia zwolnienie policjanta ze służby niezależnie od wyniku ewentualnego postępowania karnego toczącego się wobec funkcjonariusza. Kwestię tę przesądził jednoznacznie Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 31 października 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdzając, że: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Organ miał bowiem możliwość wyboru podstawy prawnej rozkazu personalnego o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. W ocenie tutejszego Sądu organ uzasadnił zaś wyczerpująco zasadność oparcia skarżonego rozstrzygnięcia o normę art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wyczerpująco wyjaśnił też powody, dla których zastosował w odniesieniu do skarżącego powyższą normę. Żadne bowiem fakty nie przemawiały za tym, aby w ustalonym stanie faktycznym sprawy, interes skarżącego był ważniejszy od dobra formacji, której był on funkcjonariuszem. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie, przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby, została w sposób wystarczający wykazana. Ustalając stan faktyczny sprawy organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy Policji wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 kpa), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 kpa), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zwartych w rozpoznawanej skardze, oraz uznając że skarżony rozkaz personalny nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło