II SA/Wa 1748/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-28
Skład orzekający: Joanna Kube, Andrzej Kołodziej, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu komunikacją miejscową przysługuje żołnierzowi skierowanemu na naukę za granicą również za dni wolne od zajęć i dni świąteczne, jeśli przepisy określają go jako 10% diety za każdą rozpoczętą dobę pobytu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu komunikacją miejscową przysługuje żołnierzowi skierowanemu na naukę za granicą za każdą rozpoczętą dobę pobytu, niezależnie od tego, czy jest to dzień roboczy, wolny od zajęć czy święto. Interpretacja organów, uzależniająca przyznanie ryczałtu od wykazania faktycznego dojazdu w dni wolne, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, które wprowadzają ryczałtową formę rozliczenia.Stan faktyczny
J. S., żołnierz zawodowy, pobierał naukę za granicą i otrzymywał ryczałt na pokrycie kosztów dojazdów komunikacją miejscową w wysokości 10% diety za każdy dzień roboczy. Wystąpił o wypłatę ryczałtu również za dni wolne od zajęć i dni świąteczne. Organy administracji odmówiły, uznając, że ryczałt przysługuje tylko za dni faktycznego przejazdu między miejscem zakwaterowania a miejscem nauki. Strona skarżąca argumentowała, że przepisy określają ryczałt jako stałą stawkę za dobę pobytu, niezależnie od faktycznego przejazdu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant Anna Siwonia po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania wypłaty ryczałtu na pokrycie kosztów dojazdu komunikacją miejscową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], odmawiającą J. S. przyznania ryczałtu na pokrycie kosztów dojazdu komunikacją miejscową w dni wolne od zajęć oraz w dni świąteczne przypadające w okresie szkolenia oficera za granicą od dnia [...] grudnia 2006 r. do [...] czerwca 2008 r.
Organ ustalił następujący stan faktyczny w sprawie. [...] J. S., na podstawie rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego nr [...] z dnia [...] września 2006 r., pobierał naukę na uzupełniających studiach magisterskich w S. w okresie od [...] marca 2006 r. do [...] grudnia 2008 r. Z tego tytułu otrzymał należności pieniężne określone rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 marca 2008 r. w sprawie należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym skierowanym na naukę za granicą (Dz. U. Nr 60, poz. 372). Na podstawie § 5 ust. 1 tego rozporządzenia wypłacono oficerowi ryczałt na pokrycie kosztów dojazdów komunikacją miejscową w wysokości 10% stawki diety przysługującej pracownikom odbywającym zagraniczną podróż służbową za każdy dzień roboczy.
W dniu 15 stycznia 2009 r. J. S. wystąpił do Dyrektora Departamentu Administracyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej z wnioskiem o wypłatę ww. wskazanego ryczałtu również za pozostałe dni pobytu za granicą – dni wolne od zajęć oraz dni świąteczne.
Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], odmówił oficerowi przyznania ryczałtu na pokrycie kosztów dojazdu komunikacją miejscową w dni wolne od zajęć oraz w dni świąteczne, wskazując, iż powyższe świadczenie przysługuje jedynie za dni, w których faktycznie wykonywany był przejazd między miejscem zakwaterowania a miejscem nauki.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wskazała, iż w jej ocenie zaskarżona decyzja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a dokonana przez organ wykładnia przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 marca 2008 r. sprzeczna jest z zasadami logiki i zasadami pobierania nauki na uczelni.
Minister Obrony Narodowej w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, iż z art. 91 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), który wskazuje jakie należności przysługują żołnierzowi zawodowemu skierowanemu na studia za granicę, nie wynika obowiązek przyznania ich wszystkich. Zdaniem organu, wskazany przepis prawa nakazuje wypłatę należności pod warunkiem, że zaistniała potrzeba poniesienia wydatków przez żołnierza, na które przeznaczone są te należności. Oznacza to, iż skoro w niniejszej sprawie oficer ponosił wydatki związane z przejazdem z miejsca zakwaterowania do miejsca nauki, to zwrot poniesionych wydatków przysługuje wymienionemu w dni pobierania nauki. Ponadto, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 marca 2008 r., żołnierzowi skierowanemu na naukę za granicą przysługuje zwrot kosztów dojazdów z miejsca szkolenia za granicą do miejsca pobytu określonego w programie szkolenia i z powrotem. Brak jest więc, zdaniem organu, możliwości zwrotu kosztów za przejazdy, które nie miały miejsca, bądź też przejazdy odbyte na innych trasach.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż organ błędnie zastosował przepisy rozporządzenia z dnia 26 marca 2008 r. Stwierdził, iż jego zdaniem ww. rozporządzenie nie ustala zasad wypłaty ryczałtu na pokrycie kosztów dojazdu. O zasadach wypłaty ryczałtu stanowi natomiast rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe, które wskazuje, że żołnierzowi korzystającemu za granicą z dojazdów środkami komunikacji miejscowej przysługuje ryczałt na pokrycie ich kosztów w wysokości 10% diety za każdą rozpoczętą dobę pobytu w zagranicznej podróży służbowej. Jego zdaniem, oznacza to, iż pominięto potrzebę udokumentowania każdego przejazdu i ustalono zasadę ryczałtu. Skarżący stwierdził, iż wskazany przepis pozwala uwzględnić charakter odbywania nauki i potrzebę odbywania przejazdów na zajęcia pozalekcyjne, prezentacje, do biblioteki, itd., które nie zawsze mogły odbywać się w dni nauki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U z 2008 r. Nr 141, poz. 882 ze zm.). Przepis ten statuuje zasadę, iż żołnierzowi zawodowemu skierowanemu na studia lub naukę do szkoły wojskowej albo niewojskowej oraz na staż, kurs lub specjalizację w kraju lub za granicą przysługuje uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na stanowisku służbowym zajmowanym bezpośrednio przed skierowaniem, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość. Jednocześnie przepis art. 91 ust. 2 pkt 4 wskazuje, iż żołnierzowi skierowanemu na kurs lub naukę za granicą może być przyznany zwrot kosztów przejazdów i dojazdów. Reguły zwrotu kosztów dojazdów zostały określone w § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 marca 2008 r. w sprawie należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym skierowanym na naukę za granicą (Dz. U. Nr 60, poz. 372). Wedle tego przepisu zwrot kosztów przejazdów i dojazdów, o których mowa w § 1 pkt 4, poniesionych przez żołnierza skierowanego na naukę za granicą w związku z przejazdem z miejsca zamieszkania w kraju do miejsca szkolenia za granicą i z powrotem oraz z miejsca szkolenia za granicą do miejsca pobytu określonego w programie szkolenia i z powrotem, dokonuje organ kierujący, na zasadach określonych dla zagranicznych podróży służbowych w przepisach w sprawie należności żołnierzy za przeniesienia i podróże służbowe, wydanych na podstawie art. 86 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten zatem odsyłał do treści rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487 ze zm.). Podobne brzmienie miał § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004r. w sprawie należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym skierowanym na naukę za granicą (Dz. U. Nr 140, poz. 1488), obowiązującego podczas części pobytu skarżącego na szkoleniu w S.
Wedle brzmienia § 27 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r., żołnierzowi korzystającemu za granicą z dojazdów środkami komunikacji miejscowej przysługuje pokrycie ich kosztów w wysokości 10% diety za każdą rozpoczętą dobę w zagranicznej podróży służbowej. Przepis ten wprowadza ryczałtową formę rozliczenia przez organ dojazdów żołnierza zawodowego środkami komunikacji miejscowej, podczas jego pobytu za granicą. Ryczałtowa forma oznacza, że organ nie pokrywa rzeczywistych kosztów dojazdów, ale pokrywa je wedle sposobu obliczenia wskazanego w § 27 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe. Sposób obliczenia ryczałtu określony w cytowanym wyżej przepisie wskazuje, iż przyznany ryczałt wynosi 10% diety za każdą rozpoczętą dobę pobytu w zagranicznej podróży służbowej. Przepis w żaden sposób nie uzależnia naliczenia ryczałtu od tego, czy doba jest dniem wolnym od pracy, czy też dniem roboczym. Także inne przepisy, w tym przede wszystkim art. 91 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie wprowadza takiego rozróżnienia. Tak więc interpretacja przepisów dotyczących pokrycia kosztów dojazdów, przyjęta przez organy orzekające w sprawie, a uzależniająca przyznanie ryczałtu od wykazania przez skarżącego, iż dojeżdżał na zajęcia w dni wolne od zajęć, nie ma uzasadnienia w przepisach prawa.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło