II SA/Wa 175/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Andrzej Góraj (spr.) Protokolant Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2010 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek odmowy wydania żołnierzowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Dyrektor Biura Ochrony Informacji Niejawnych Służby Kontrwywiadu Wojskowego odmówił [...] W. D., zajmującemu stanowisko służbowe [...], wydania poświadczenia bezpieczeństwa, upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "ściśle tajne". W uzasadnieniu wskazał, iż przesłanką odmowy wydania podoficerowi poświadczenia bezpieczeństwa w ww. zakresie była okoliczność skazania go prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. o sygn. akt [...] za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, określone w art. 178a § 1 Kodeksu karnego, tj. za kierowanie w stanie nietrzeźwości pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia odwołania, wskutek czego powyższa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. W dniu [...] marca 2009 r. Komendant [...] wystąpił z wnioskiem o zwolnienie [...] W. D. z zawodowej służby wojskowej, z powodu odmowy wydania podoficerowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, uwzględniając powyższy wniosek, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 2 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), zwolnił W. D. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek odmowy wydania żołnierzowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Od powyższego rozkazu W. D. złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej. Wskazał w nim, iż pomimo odmowy wydania mu poświadczenia bezpieczeństwa, upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "ściśle tajne", legitymuje się poświadczeniem bezpieczeństwa nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r., uprawniającym go do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne" w okresie dziesięciu lat od dnia jego wystawienia, tj. do dnia [...] lipca 2010 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania strony, mając za podstawę art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżony rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia W. D. z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] grudnia 2009 r., zaś w pozostałej części rozkaz ten utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzja Dyrektora Biura Ochrony Informacji Niejawnych Służby Kontrwywiadu Wojskowego nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. jest decyzją ostateczną. Organ odwoławczy zaznaczył, że w karcie opisu zajmowanego przez stronę stanowiska służbowego [...] przewidziano wymóg posiadania przez żołnierza zawodowego poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych jako "tajne". Podał, iż z art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych wynika, iż odmowa wydania poświadczenia bezpieczeństwa, upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych jako "ściśle tajne", oznacza odmowę dostępu do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową, a zatem również do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne", zatem W. D. nie może pełnić zawodowej służby wojskowej na zajmowanym stanowisku służbowym. Organ wskazał jednakże, iż poświadczenie bezpieczeństwa nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r., uprawniające żołnierza do dostępu do informacji niejawnych, oznaczonych klauzulą "poufne", w okresie dziesięciu lat od dnia jego wystawienia, tj. do dnia [...] lipca 2010 r., nie zostało w żaden sposób wyeliminowane z obrotu prawnego. Minister Obrony Narodowej, podzielając argument strony zawarty w odwołaniu, stwierdził, iż organ wojskowy podjął działania zmierzające do wyznaczenia zainteresowanego na inne stanowisko służbowe, na którym istniałby wymóg posiadania poświadczenia bezpieczeństwa uprawniającego do dostępu do informacji niejawnych, stanowiących tajemnicę służbową. W wyniku powyższego, ustalono, że istnieje możliwość wyznaczenia podoficera na stanowisko służbowe [...]. Organ wskazał, iż w dniu [...] listopada 2009 r. przeprowadzono z W. D. rozmowę służbową, podczas której zaproponowano mu wyznaczenie na ww. stanowisko, na co zainteresowany nie wyraził jednak zgody, motywując odmowę względami rodzinnymi. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy wydania żołnierzowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej ma zatem charakter fakultatywny, a decyzja w tym przedmiocie jest decyzją uznaniową, wymagającą uzasadnienia z punktu widzenia zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony. Minister zaznaczył, że wobec braku wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa, pełnienie przez zainteresowanego służby na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym jest niemożliwe. Ponadto, w sytuacji, gdy W. D. odmówił zgody na wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe, brak jest możliwości kontynuowania pełnienia przez niego służby. Tym samym, w ocenie organu, istnieje oczywisty interes społeczny (potrzeby Sił Zbrojnych), przemawiający za zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił w niej organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, czyli przyjęcie, iż żołnierz zawodowy, który utracił jedynie poświadczenie bezpieczeństwa dopuszczające do informacji objętych tajemnicą państwową i posiada ważne poświadczenie bezpieczeństwa dopuszczające do informacji objętych tajemnicą służbową, a co do którego istnieje możliwość i chęć wyznaczenia na stanowisko służbowe, gdzie istnieje wymóg posiadania poświadczenia bezpieczeństwa dopuszczającego do informacji objętych tajemnicą służbową, utracił wymagane poświadczenie bezpieczeństwa. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższe, W. D. wniósł o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organ nie wziął w ogóle pod uwagę faktu znalezienia przez skarżącego stanowiska służbowego [...], której Dowódca wyraził chęć wyznaczenia go na stanowisko [...], gdzie wymagane było jedynie poświadczenie bezpieczeństwa dopuszczające do informacji objętych co najwyżej klauzulą "poufne", tj. do tajemnicy służbowej. Skarżący wskazał również na pominięcie przez organ opinii Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] maja 2009 r. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż winna się ona ostać w obrocie prawnym. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu, w świetle zarzutów skargi, sprowadzała się do wykładni art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), w myśl którego to przepisu żołnierza zawodowego można zwolnić ze służby wojskowej w razie cofnięcia żołnierzowi wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Kwestia sporna dotyczyła więc wyjaśnienia użytego przez ustawodawcę zwrotu "wymagane poświadczenie bezpieczeństwa". W ocenie tutejszego Sądu, użyte w ww. normie prawnej sformułowanie "wymagane poświadczenie" należy odczytywać jako wskazówkę, czy też nakaz dla odniesienia się do stanowiska zajmowanego przez konkretnego żołnierza. Tylko bowiem zbadanie wymogów dotyczących posiadania poświadczenia bezpieczeństwa na danym stanowisku umożliwi ustalenie, czy konkretny żołnierz posiada przedmiotowe - wymagane poświadczenie. W efekcie umożliwi to dokonanie oceny, czy żołnierz spełnia wymogi formalne, umożliwiające mu piastowanie konkretnej funkcji. Za przyjęciem powyższej interpretacji przemawia również wykładnia logiczna omawianego przepisu. Użyte w nim określenie - "wymagane poświadczenie", wskazuje bowiem wprost na konieczność odniesienia się do istniejących okoliczności faktycznych, a więc odniesienie się do wymagań formalnych, stawianych osobom zajmującym, czy też pretendującym do zajęcia określonego stanowiska. Interpretacja omawianego przepisu zaprezentowana w skardze prowadziłaby natomiast do powstania niejasności w jego stosowaniu. Niewiadomym byłoby bowiem to, w jaki sposób rozumieć sformułowanie "wymagane poświadczenie". Nadto nadmienić należy, iż gdyby intencją ustawodawcy było umożliwienie zwolnienia żołnierza tylko w razie cofnięcia mu wszelkich posiadanych przez niego poświadczeń bezpieczeństwa, to omawiana norma prawna zostałaby inaczej sformułowana. Przede wszystkim nie zostałby w niej użyty zwrot "wymagane poświadczenie". Jego użycie przesądza bowiem o konieczności odniesienia się do kwestii tego, jakie poświadczenie jest konieczne na danym stanowisku. W ocenie tutejszego Sądu, nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut, iż organ przed wydaniem skarżonej decyzji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy skazanie, będące podstawą dla odmowy wydania skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa, nie uległo już zatarciu. W chwili bowiem, gdy wydawana była skarżona decyzja, w obrocie prawnym istniała prawomocna decyzja z dnia [...] lipca 2007 r., wydana przez Dyrektora Biura Ochrony Informacji Niejawnych Służby Kontrwywiadu Wojskowego o odmowie wydania skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego go do dostępu do informacji niejawnych, oznaczonych klauzulą "ściśle tajne". Nawet zatem ewentualne zatarcie skazania nie pozbawiało mocy obowiązującej powyższej decyzji. Nie zmieniało więc faktu, iż skarżący nie dysponował poświadczeniem bezpieczeństwa wymaganym na zajmowanym przez niego stanowisku. Za trafny uznać należy natomiast zarzut braku odniesienia się przez organ do podniesionej przez skarżącego kwestii zaświadczenia wydanego przez dowódcę jednostki wojskowej o możliwości jego zatrudnienia na stanowisku służbowym [...]. Jednakże, aby uchybienie takie mogło skutkować uchyleniem skarżonej decyzji, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) musi ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego zaś wpływu nie sposób skutecznie wywieść w niniejszym postępowaniu. Brak jest bowiem racjonalnych przesłanek uzasadniających tezę, iż odniesienie się przez organ do przedmiotowej kwestii skutkowałoby wydaniem decyzji o odmiennej treści. Nadto wskazać należy, iż w myśl art. 35 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, inicjatywa w podjęciu decyzji o wyznaczeniu wojskowego na dane stanowisko należy tylko i wyłącznie do właściwego organu wojskowego zajmującego się kwestiami kadrowymi. Ustawodawca nie przyznał natomiast tej inicjatywy żołnierzowi, którego dotyczy decyzja kadrowa. Uwypuklenia wymaga także fakt, iż okolicznością niekwestionowaną jest to, iż stanowisko, o którym mowa w powyższym zaświadczeniu, jest zaszeregowane do stopnia [...], czyli do stopnia wyższego niż posiadany przez skarżącego. Z tego także powodu nie byłoby możliwym skuteczne powołanie skarżącego na stanowisko oznaczone w zaświadczeniu. W ocenie tutejszego Sądu chybiony jest także zarzut, iż organ winien wskazać inną podstawę zwolnienia wobec faktu, iż zaproponował skarżącemu nowe stanowisko, a skarżący tej propozycji nie przyjął. W tej bowiem materii inicjatywa organu miała na celu umożliwienie skarżącemu pozostanie w służbie i piastowanie stanowiska, na którym wymagane jest poświadczenie bezpieczeństwa jakie posiada żołnierz. Celem organu nie było zaś przeniesienie na stanowisko równorzędne czy niższe, wobec braku podstaw do tego. W tym stanie sprawy, uznając iż skarżona decyzja nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.