II SA/Wa 1751/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Teresa Zyglewska, Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kędzielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oddala skargę. Rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] (punkt [...]) Dowódca Wojsk Lądowych, działając na podstawie art. 10 pkt 3, art. 111 pkt 6a, art. 114 ust. 4 pkt 3 i art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 18 ust. 1 w związku z § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), zwolnił [...] T. M. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] kwietnia 2011 r. i przeniósł do rezerwy, wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że zainteresowany zarówno w 2009 r., jak i w 2010 r. uzyskał ocenę niedostateczną ze sprawdzianu sprawności fizycznej, co wyczerpuje obligatoryjną przesłankę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W odwołaniu do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego od wymienionego rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych, T. M. podniósł, że podczas sprawdzianu sprawności fizycznej w 2010 r. wystąpiło szereg nieprawidłowości, ponieważ wyznaczona komisja nie brała udziału w sprawdzianie, o stanie zdrowia nie orzekał przed sprawdzianem uprawniony do tego lekarz, został dopuszczony do biegu z podwyższonym ciśnieniem tętniczym ([...]), co winno doprowadzić do zwolnienia go ze sprawdzianu w danym dniu, a ponadto nie został zapoznany przez egzaminatora z wynikiem biegu [...], w szczególności nie przedstawiono mu czasu końcowego tego biegu. Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i o przywrócenie go do zawodowej służby wojskowej. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił rozkaz personalny Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] (punkt [...]) w części dotyczącej daty zwolnienia [...] T. M. z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2011 r., zaś w pozostałej części ww. rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że zgodnie z art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do tego sprawdzianu, chyba że został zwolniony z tego sprawdzianu na podstawie art. 50a ust. 3. Z powołanego przepisu wynika zatem, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej ma w tym przypadku charakter obligatoryjny. Uzyskanie przez zainteresowanego w dwóch kolejnych latach ocen niedostatecznych ze sprawdzianu sprawności fizycznej wyczerpuje przesłankę z ww. przepisu, zważywszy że żołnierz nie został zwolniony ze sprawdzianu, którego przebieg kwestionuje. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wskazał ponadto, że w rozkazie personalnym z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] (punkt [...]) należało zmienić datę zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, gdyż decyzja zwalniająca ze służby powinna posiadać przymiot ostateczności, a zatem data ta powinna przypadać po doręczeniu żołnierzowi decyzji wydanej przez organ II instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję T. M. zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istniały podstawy do zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, albowiem sprawdzian sprawności fizycznej w 2010 r. został przeprowadzony w okolicznościach, które nie pozwalały mu uzyskać pozytywnej oceny ze względu na stan zdrowia; naruszenie § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 27, poz. 138), poprzez zakwalifikowanie skarżącego do sprawdzianu sprawności fizycznej w 2010 r. w dniu [...] czerwca 2010 r. z pominięciem okoliczności, iż stan zdrowia uniemożliwiał mu uczestnictwo w sprawdzianie, co doprowadziło do uzyskania oceny niedostatecznej. W tym aspekcie podniesiono także zarzut naruszenia prawa procesowego, poprzez pominięcie okoliczności i dowodów dotyczących stanu zdrowia zainteresowanego, zważywszy że zły stan zdrowia skarżącego ww. dniu winien skutkować zwolnieniem go ze sprawdzianu, czego nie uczyniono, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wstrzymanie jej wykonania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według obowiązujących norm. Udzielając odpowiedzi na skargę, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 111 pkt 6a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do tego sprawdzianu, chyba że został zwolniony z tego sprawdzianu na podstawie art. 50a ust. 3. Z uwagi na fakt, iż cyt. przepis odwołuje się do art. 50a ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, konieczne jest także przywołanie jego treści. W myśl tego przepisu, żołnierz zawodowy może być zwolniony ze sprawdzianu sprawności fizycznej w danym roku kalendarzowym z przyczyn służbowych lub zdrowotnych, a kobieta żołnierz zawodowy jest zwalniana również w okresie ciąży lub karmienia dziecka piersią. Analizując art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, należy dojść do wniosku, że zastosowana przez organ wojskowy wykładnia tego przepisu jest prawidłowa. Wprowadza on bowiem dwa warunki, pozostające z sobą w alternatywie nierozłącznej, a świadczy o tym użyty przez ustawodawcę spójnik "lub", wskazujący na możliwość łączenia obu przesłanek. Spójnik ten w treści cyt. przepisu oznacza możliwość jego zastosowania zarówno w przypadku wystąpienia osobno pierwszej przesłanki, czyli otrzymania przez żołnierza zawodowego w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej, jak również w przypadku wystąpienia osobno drugiej przesłanki, czyli nieprzystąpienia przez niego w dwóch kolejnych latach do sprawdzianu sprawności fizycznej, a także w przypadku, gdy w jednym roku żołnierz zawodowy uzyskuje ocenę niedostateczną ze sprawdzianu sprawności fizycznej, a w kolejnym nie przystępuje do tego sprawdzianu. Wykładnia celowościowa art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazuje na fakt, iż zamiarem ustawodawcy było umożliwienie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierzy nieutrzymujących – przez okres dwóch po sobie następujących lat – sprawności fizycznej na odpowiednim poziomie, co jest jednym z podstawowych obowiązków każdego żołnierza. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że skarżący zarówno w 2009 r., jak i w 2010 r. uzyskał ocenę niedostateczną ze sprawdzianu sprawności fizycznej. Nie został również zwolniony ze sprawdzianu z przyczyn służbowych lub zdrowotnych, o których mowa w art. 50a ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z punktu widzenia skutku materialnoprawnego zaistniała zatem obligatoryjna podstawa do zastosowania przepisu art. 111 pkt 6a ustawy pragmatycznej, prowadząca do zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Jednakże skarżący twierdzi, że stan jego zdrowia nie pozwalał w dniu [...] czerwca 2010 r. na jego udział w sprawdzianie sprawności fizycznej w 2010 r. Tym samym, strona kwestionuje prawidłowość przeprowadzonego w tymże roku sprawdzianu sprawności fizycznej, zarzucając, że uzyskana ocena niedostateczna ze sprawdzianu jest wynikiem wadliwie przeprowadzonego egzaminu, co w takiej sytuacji podważa – jej zdaniem – legalność decyzji zwolnieniowej. Szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych, tryb zwalniania ze sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych w danym roku kalendarzowym, sposób dokumentowania niemożności przystąpienia do sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych, sposób dokumentowania otrzymywanych przez żołnierzy ocen oraz nieprzystąpienia do tego sprawdzianu z przyczyn innych, niż określone w art. 50a ust. 3 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, reguluje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 27, poz. 138). W myśl § 4 tego rozporządzenia, coroczną kwalifikację żołnierza zawodowego do sprawdzianu sprawności fizycznej przeprowadza lekarz jednostki wojskowej (garnizonu) wykonujący zadania z zakresu wojskowej służby medycyny pracy, na podstawie aktualnych okresowych badań lekarskich żołnierza zawodowego, a także dodatkowo lekarz bezpośrednio przed przystąpieniem do sprawdzianu. Z akt sprawy wynika, że skarżący został zakwalifikowany do sprawdzianu sprawności fizycznej w 2010 r. przez lekarza jednostki wojskowej wykonującego zadania z zakresu wojskowej służby medycyny pracy, a bezpośrednio przed przystąpieniem do sprawdzianu nie został zwolniony z tego sprawdzianu przez lekarza, jak tego wymaga powyższy przepis. Co więcej, na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 30 listopada 2011 r. pełnomocnik strony wyjaśnił, że skarżący w trakcie sprawdzianu nie sygnalizował problemów z nadciśnieniem tętniczym ani też bezpośrednio po egzaminie, lecz dopiero podniósł je w odwołaniu od decyzji zwolnieniowej. Ma to nader istotne znaczenie w aspekcie oceny legalności tej decyzji, gdyż od dnia przeprowadzenia sprawdzianu sprawności fizycznej ([...] czerwca 2010 r.) do dnia jej wydania ([...] lutego 2011 r.) upłynęło ponad pół roku, a mimo tego w okresie tym kwestia złego stanu zdrowia skarżącego w dniu sprawdzianu nie była przez niego podnoszona. W takiej sytuacji Sąd nie może uznać tego rodzaju twierdzeń za miarodajne, by w rezultacie zakwestionować zasadność decyzji zwolnieniowej. Trzeba bowiem podkreślić, że tego rodzaju twierdzenia, bez jakichkolwiek dowodów na ich poparcie, nie mogą same w sobie doprowadzić do wzruszenia wydanych decyzji administracyjnych. Co do zasady, sprawdzian sprawności fizycznej jest egzaminem wewnętrznym, przeprowadzanym w ramach służby żołnierzy zawodowych, a zatem jego zakres, przebieg i sposób oceny nie podlegają rygorom procedury administracyjnej. Wypływa z tego oczywisty wniosek, że tylko w przypadku udowodnionych błędów i nieprawidłowości w przeprowadzeniu sprawdzianu sprawności fizycznej (ze skutkiem na zewnątrz), istniałaby możliwość zakwestionowania jego wyników, co dopiero wówczas mogłoby w sposób odpowiedni przekładać się na ocenę podejmowanej w trybie art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych decyzji zwolnieniowej. W niniejszej sprawie nie ma jednak ku temu podstaw. Tak więc, uzyskanie przez skarżącego w dwóch kolejnych latach ocen niedostatecznych ze sprawdzianu sprawności fizycznej stwarzało prawną podstawę do obligatoryjnego zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego właściwie przy tym uchylił rozkaz personalny Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] (punkt [...]) w części dotyczącej daty zwolnienia T. M. z zawodowej służby wojskowej, gdyż wskutek wniesienia odwołania decyzja organu I instancji nie uzyskała przymiotu ostateczności (decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności), a data zwolnienia ze służby powinna następować po doręczeniu zainteresowanemu decyzji organu II instancji. W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.