II SA/Wa 1753/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Iwona Maciejuk, , Protokolant spec. Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego S. C. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant [...] Policji wszczął z urzędu w dniu 16 listopada 2015 r. postępowanie w sprawie cofnięcia S. C. dopuszczenia do posiadania broni w związku z uzyskaniem informacji uzasadniających podejrzenie, iż należy on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Organ z urzędu uzyskał bowiem negatywne orzeczenie lekarskie nr [...] wydane przez lekarza z Wojskowego Instytutu Medycyny [...] w W. - dr n. med. B. T. stwierdzające u strony brak zdolności psychofizycznej do wykonywania zadań pracownika ochrony. Mając powyższe na uwadze organ wezwał stronę pisemnie na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji do niezwłocznego poddania się badaniom - lekarskiemu i psychologicznemu oraz przedłożenia organowi uzyskanych orzeczeń potwierdzających, iż może być dopuszczony do posiadania broni, wskazując jednocześnie, że nieprzedłożenie ich w terminie 14 dni od otrzymania pisma będzie skutkowało wydaniem decyzji cofającej mu to uprawnienie. W związku z tym, iż strona wymaganych orzeczeń w terminie jej wyznaczonym nie przedłożyła, Komendant [...]Policji pismem z dnia 16 grudnia 2015 r. poinformował ją o rozszerzeniu przedmiotowego postępowania o art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, a także o jego zakończeniu i przysługującym - w myśl art. 10 Kpa - prawie do czynnego w nim udziału, z czego strona skorzystała w dniu 11 stycznia 2016 r., wnosząc o "wstrzymanie decyzji w sprawie cofnięcia jej dopuszczenia do posiadania broni". Pismem z dnia 18 stycznia 2016 r. organ I instancji odniósł się do wniosku strony wskazując, iż ustawa o broni i amunicji nie przewiduje takiej procedury. Następnie strona pismem z dnia 08 lutego 2016 r. wniosła o umorzenie przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi organ pismem z dnia 26 lutego 2016 r. poinformował ją, że dowody zgromadzone w postępowaniu dotyczącym cofnięcia jej dopuszczenia do posiadania broni nie dają podstawy do jego umorzenia. Następnie strona złożyła w dniu 30 marca 2016 r. wniosek o zawieszenie postępowania do czasu wyjaśnienia kwestii związanych z drugim równolegle toczącym się postępowaniem o skreślenie jej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Komendant [...] Policji odmówił zawieszenia postępowania w przedmiocie cofnięcia jej dopuszczenia do posiadania broni i wyjaśnił dlaczego wzywa ją do przedłożenia orzeczeń, które potwierdzą jej zdolność psychofizyczną do dysponowania bronią. W wyniku braku przedłożenia żądanych orzeczeń - Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] maja 2016 r. cofnął stronie dopuszczenie do posiadania broni na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 i w zw. z art. 18 ust. 6 ustawy o broni i amunicji, wskazując w uzasadnieniu, iż nie dopełniła ona nałożonego na nią obowiązku i nie potwierdziła - w sposób przewidziany prawem - zdolności do dysponowania bronią. Odrębną decyzją organ ten skreślił ją z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Od tych decyzji strona w terminie ustawowym złożyła odwołanie do Komendanta Głównego Policji podnosząc, iż nie zgadza się z takimi rozstrzygnięciami. Wskazując na uzyskiwanie kolejnych pozytywnych (poza tym pierwszym z dnia 22 października 2015 r. wydanym przez lekarza B. T.) orzeczeń lekarskich, potwierdzających jej zdolność do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej podniosła, że organ I instancji orzeczeń tych nie uwzględnił, podobnie jak jej próśb o zawieszenie bądź umorzenie postępowania. W rezultacie, pomimo iż nigdy nie naruszyła prawa i jest rzetelnym obywatelem oraz pracownikiem cofnięto jej dopuszczenie do posiadania broni oraz skreślono z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Tymczasem spełnia ona - w jej przekonaniu - warunki, by to uprawnienie oraz wpis na przedmiotową listę posiadać.  Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Komendant Główny Policji decyzją z [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3 - 5 tej ustawy. Wyjaśnił też, że w przypadku strony skarżącej organ I instancji zastosował dyspozycję art. 15 ust. 5, który stanowi, że w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 organ Policji może zobowiązać ją o niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 6 powyższe przepisy stosuje się odpowiednio do osób posiadających dopuszczenie do posiadania broni. Odnosząc te przepisy do przypadku skarżącego organ zauważył, iż po jego stronie nie powstałby obowiązek przedstawienia orzeczeń, o których mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, gdyby nie uzyskał negatywnego orzeczenia lekarskiego w trybie przepisów ustawy o ochronie osób i mienia, które - w konsekwencji tego, iż nie zostało przez niego zakwestionowane w przewidzianym przepisami prawa trybie - stało się ostateczne. Tym samym istotnym - z punktu widzenia bezpieczeństwa i porządku publicznego, ze względu na możliwe skutki użycia broni - było, aby przedłożył on organowi wymagane orzeczenia w trybie ustawy o broni i amunicji, które potwierdziłyby jego zdolność psychofizyczną do dysponowania bronią. Osoby nieposiadające zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią mogą stwarzać bowiem zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego też w kwestii czy dana osoba jest w pełni zdolna psychicznie i fizycznie do jej posiadania nie może być żadnych wątpliwości. Ponieważ skarżący obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji nie wykonał, zostały więc spełnione przesłanki art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z ust. 6 ustawy, pozwalające organom Policji cofnąć mu dopuszczenie do posiadania broni. Działanie takie - w ocenie Komendanta Głównego Policji - uznać należy za słuszne i celowe. Strona nie przedstawiając aktualnych orzeczeń de facto nie potwierdziła w sposób prawem przewidziany swojej zdolności do dysponowania bronią (tj. braku zaburzeń psychicznych, innych istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, uzależnienia od alkoholu lub od substancji psychotropowych itp.), a zatem zachowaniu jej tak szczególnego, o reglamentowanym dostępie prawa, jakim jest dopuszczenie do posiadania broni, sprzeciwia się interes społeczny. Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiódł S. C., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej: 1. mające istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na nieuzasadnione uznanie za udowodnioną okoliczność, iż skarżący nie spełnia wymogów ustawowych dla dopuszczenia do posiadania broni, naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.") poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego przed organem II instancji, co narusza prawo skarżącego do dwukrotnego rozpoznania jego sprawy; 2) art. 66 k.p.a. - poprzez zaniechanie poinformowania skarżącego, że orzeczenia lekarskie lekarskich ośrodka "[...]" nr [...]i [...] SPZOZ w L.w dniu [...] czerwca 2016 r., powinny zostać wniesione odrębnym podaniem do przedmiotowej sprawy prowadzonej odrębnie od postępowania w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony; 3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na jednych z trzech zgromadzonych w materiale postępowania badań lekarskich o wyniku negatywnym, podczas gdy pozostałe dwa wyniki badań mają wynik pozytywny, tj. poprzez pominięcie orzeczenia lekarskiego ośrodka "[...]" nr [...] oraz z [...]listopada 2015 r. i orzeczenia lekarskiego nr [...] wykonanego w [...] SPZOZ w L. w dniu [...] czerwca 2016 r., wobec czego nie było podstaw dla uznania, że Skarżący nie spełnił obowiązku poddania się badaniom lekarskim; 4) art. 78 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku dowodowego Skarżącego, za jaki uznać należy pismo zatytułowane "Prośba" z dnia 26 kwietnia 2016 r. o dopuszczenie dowodu z badań lekarskich ośrodka "[...]" nr [...] oraz o przeprowadzenie nowych badań przez niezależny organ orzeczniczy i tym samym niewyjaśnienie okoliczności, czy skarżący posiada zdolność fizyczną do wykonywania zadań kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej; 5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności orzeczeniu lekarskiemu ośrodka "[...]" nr [...] oraz nr [...] wykonanemu w [...] SPZOZ w L. w dniu [...] czerwca 2016 r. i w konsekwencji dlaczego okoliczność spełnienia obowiązku poddania się badaniom lekarskim nie została udowodniona; 6) art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 112 k.p.a. poprzez wysunięcie negatywnych konsekwencji wobec Skarżącego z tytułu braku wniesienia odwołania od badań lekarskich wykonanych przez [...] w dniu [...] października 2015 r. nr [...] , podczas gdy w pouczeniu zawartym w przedmiotowej decyzji nie wskazano właściwego organu II stopnia, Skarżący zatem nie miał wiedzy do jakiego organu ewentualne odwołanie kierować; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni o amunicji poprzez bezzasadne uznanie, że skarżący nie spełnił obowiązku poddania się badaniom lekarskim i tym samym istnieją podstawy do cofnięcia mu dopuszczenia do posiadania broni. W uzasadnieniu strona podkreśliła, że organ naruszył wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania bowiem całkowicie zaniechał przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Zasada dwuinstancyjności oznacza tymczasem uprawnienie strony do dwukrotnego rozpoznania jej sprawy, a więc również do ponownego przeprowadzenia stosownych dowodów, wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy przez organ I instancji. Wobec zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego w drugiej instancji Organ powielił tym samym wadliwości postępowania przed organem pierwszej instancji. Podkreślił również, że organ dopuścił się naruszenia art. 66 k.p.a. Zaniechał bowiem poinformowania skarżącego, że orzeczenia lekarskie ośrodka "[...]" nr [...] i [...] SPZOZ w L. w dniu [...] czerwca 2016 r., powinny zostać wniesione odrębnym podaniem do przedmiotowej sprawy prowadzonej odrębnie od postępowania w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony. Z punktu widzenia skarżącego oba przedmiotowe postępowania toczyły się zaś w ramach jednej procedury, przed tożsamym organem. Wyjaśnił też, że ponadto w toku postępowania skarżący złożył do organu pismo zatytułowane "Prośba" z dnia 26 kwietnia 2016 r. o dopuszczenie dowodu z badań lekarskich ośrodka "[...]" nr [...] oraz o przeprowadzenie nowych badań przez niezależny organ orzeczniczy. Stosownie do wspomnianego już art. 66 k.p.a. pismo to powinno odnieść skutek także w niniejszym postępowaniu, zaś z jego treści wnosić należy, iż skarżący składał wnioski dowodowe oraz kwestionował prawidłowość orzeczenia lekarskiego [...], na treści którego organ oparł skarżoną decyzję. Pominięcie ww. wniosków dowodowych i tym samym niewyjaśnienie okoliczności, czy skarżący posiada kwalifikacje zdrowotne do dopuszczenia do posiadania broni nastąpiło więc z naruszeniem art. 78 k.p.a. Wskazał także, iż organ całkowicie zaniechał wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji przyczyn, dla których odmówił wiarygodności dwóm późniejszym badaniom lekarskim, w szczególności zaś niezakwestionowanemu w trybie odwołania orzeczeniu lekarskiemu nr [...]wykonanego w [...] SPZOZ w L. w dniu [...] czerwca 2016 r. Tym samym organ dopuścił się naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. co potwierdza ww. uchybienia proceduralne w toku wydania skarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego, wbrew przepisom art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 112 k.p.a. organ wysunął wobec skarżącego negatywne konsekwencje z tytułu braku wniesienia odwołania od badań lekarskich wykonanych przez [...] w dniu [...] października 2015 r. nr [...], opierając skarżone rozstrzygnięcie wyłącznie na wyniku ww. badań. Tymczasem w pouczeniu zawartym w przedmiotowej decyzji nie wskazano właściwego organu II stopnia, przytaczając jedynie stosowne przepisy ustawy o ochronie osób i mienia. Zabrakło jednak dokładnego określenia organu II instancji, ze wskazaniem jego konkretnego oznaczenia i danych adresowych. Skarżący zatem nie będąc reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika nie miał wiedzy do jakiego organu ewentualne odwołanie kierować. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób wyczerpujący ustalił i ocenił stan faktyczny. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla badania poprawności rozstrzygnięcia, gdyż tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może stanowić podstawę do wydania słusznej decyzji. Przechodząc do materii niniejszej sprawy wskazać należało, że okolicznością niesporną było to, że organ I instancji wszczął postępowanie w niniejszej sprawie wskutek powzięcia z urzędu informacji o negatywnym orzeczeniu lekarskim nr [...] wydanym przez lekarza z Wojskowego Instytutu Medycyny [...] w W.- dr n. med. B. T. stwierdzającym u strony brak zdolności psychofizycznej do wykonywania zadań pracownika ochrony. Poza sporem pozostawało też to, że organ posiadał wiedzę o pozytywnym dla strony orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] listopada 2015 r. – wydanym również w zakresie określenia zdolności do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej. Okolicznością wynikającą z akt administracyjnych było również to, że organ wniósł odwołanie od powyższego pozytywnego dla strony orzeczenia. W aktach nie znajduje się zaś orzeczenie wydane wskutek ww. odwołania. W świetle powyższego, w sytuacji gdy dla organu asumptem do wszczęcia przedmiotowego postępowania stała sie informacja dotycząca zdolności strony do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej, prowadząc postępowanie organ nie powinien abstrahować od treści kolejnych orzeczeń lekarskich wydanych w tym samym zakresie. W szczególności, w sytuacji, gdy odwołał się od pozytywnego dla strony orzeczenia z [...] listopada 2015 r. winien do materiału dowodowego niniejszej sprawy załączyć także orzeczenie wydane wskutek tego odwołania. Tylko bowiem w takiej sytuacji mógłby wywodzić twierdzenie, iż zebrał w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy dotyczący sprawy. Wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę, w postępowaniu dotyczącym uprawnienia do posiadania broni, dowodami mogą być także zaświadczenia lekarskie wydane w postępowaniu dotyczącym zdolności do wykonywania zadań pracownika ochrony. Skoro bowiem organ powziął wątpliwość co do posiadania przez stronę zdolności do posiadania broni na podstawie negatywnego orzeczenia lekarskiego w przedmiocie zdolności strony do wykonywania zdań pracownika ochrony fizycznej, to konsekwentnie winien w postępowaniu dotyczącym posiadania broni uwzględniać kolejne orzeczenia wydawane w równolegle toczącym się postępowaniu w przedmiocie zdolności do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej. Pozostawały one bowiem w bezpośrednim związku z istnieniem podnoszonej przez organ I instancji obawy. Kolejne – pozytywne już dla strony orzeczenia lekarskie stwierdzające, że strona posiada zdolność do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej, także winny więc być dopuszczone w niniejszej sprawie jako dowody. Skoro bowiem negatywne orzeczenie z [...] października 2015 r. mogło wywołać po stronie organu wątpliwości co do posiadania przez stronę zdolności do dysponowania bronią, to postępując w sposób konsekwentny i racjonalny, organ winien oceniać powyższą zdolność strony także przez pryzmat dalszych - pozytywnych orzeczeń wydanych w tym samym przedmiocie co orzeczenie będące impulsem do wszczęcia niniejszego postępowania. Konsekwentnie więc, w niniejszym postępowaniu organ winien rozszerzyć zakres materiału dowodowego o orzeczenie wydane wskutek odwołania się organu od pozytywnego dla strony orzeczenia z [...] listopada 2015 r. Następnie zaś winien dokonać oceny całego materiału dowodowego – a więc wszystkich orzeczeń lekarskich o jakich wspomniano wyżej. Nie czyniąc tego, organ odwoławczy dopuścił się zaś uchybienia, mogącego mieć wpływ na wynik postępowania. Na obecnym etapie sprawy nie jest więc wiadomym, czy skarżone orzeczenie nie zostało wydane przedwcześnie. Na marginesie należy docenić starania organów obydwu instancji, w czuwaniu nad tym, by do posiadania broni były dopuszczone jedynie osoby posiadające stosowną zdolność psychiczną i fizyczną. Nie mniej jednak organy powinny postępować w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, realizując nakaz sformułowany w przepisie art. 8 K.p.a. Winny też pamiętać, o tym, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 K.p.a.). W ocenie tutejszego Sądu, realizacją ww. zasad nie będzie zaś ignorowanie orzeczeń lekarskich pozytywnych dla strony. Skoro bowiem negatywne orzeczenie w sprawie zdolności do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej mogło być przyczyną pojawienia się po stronie organu wątpliwości co do zdolności strony do dysponowania bronią, to pozytywne orzeczenia wydane też w tym samym zakresie mogły wątpliwości te usunąć. Stąd więc, zaniechanie dokonania oceny wszystkich (pozytywnych i negatywnych) orzeczeń lekarskich dotyczących zdolności strony do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej, jawi się jako podważający zaufanie do władzy publicznej. W związku z powyższym, uznając, że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).