II SA/Wa 1756/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E. P. i T. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie polecenia opuszczenia, opróżnienia i wydania lokalu mieszkalnego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF E. P. i T. P. (dalej - "Skarżący") wnieśli o przyznanie prawa pomocy zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku Skarżący oświadczyli, że znajdują się w trudnej sytuacji majątkowej. Oboje przebywają na emeryturach, a także są osobami częściowo niepełnosprawnymi. Niepełnosprawność powoduje konieczność stałego leczenia oraz rehabilitacji. Skarżący podnieśli, że na rachunkach bankowych posiadają oszczędności w kwocie: Skarżąca – 5.000 zł, a Skarżący – 500 zł. Do swojego majątku zaliczyli samochód marki [...] rok prod. 2008, o wartości około 20.000. Łączny miesięczny dochód małżonków wynosi 4.813,26 zł, do którego zalicza się emeryturę Skarżącej – 2.246,25 zł, emeryturę Skarżącego – 1.517,01 zł oraz wynagrodzenie za pracę Skarżącego w wymiarze ½ etatu – 1.050 zł. Do miesięcznych kosztów Skarżący zaliczyli wydatki na: opłaty eksploatacyjne za mieszkanie – 900 zł, utrzymanie samochodu – 500 zł, - leczenie – 300 zł, rehabilitację – 200 zł, Internet, TV, telefon – 250 zł, wyżywienie, odzież, środki czystości – 1.200 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 200 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Po przeanalizowaniu informacji przedłożonych przez Skarżących referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Skarżący posiadają stałe miesięczne źródła utrzymania (4.813,26 zł netto), na które składają się emerytury oraz wynagrodzenie za pracę. Miesięczne koszty Skarżący określił natomiast na poziomie około 3.400zł. w tym: opłaty eksploatacyjne za mieszkanie – 900 zł, utrzymanie samochodu – 500 zł, - leczenie – 300 zł, rehabilitację – 200 zł, Internet, TV, telefon – 250 zł, wyżywienie, odzież, środki czystości – 1.200 zł. Zatem po uregulowaniu wszystkich miesięcznych opłat w tym na wyżywienie i leczenie, Skarżącym do dyspozycji pozostaje kwota 1.413,26 zł miesięcznie. Ponadto jak wynika z oświadczeń Skarżących, na rachunkach bankowych Skarżący posiadają oszczędności w kwotach: 5.000 zł i 500 zł. Zdaniem referendarza sądowego Skarżący nie wykazali dlaczego przy uzyskiwanych dochodach oraz posiadanych oszczędnościach nie są w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego w wysokości 200 zł oraz kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest radca prawny. Wskazać przy tym należy, że koszty sądowe należy traktować na równi z innymi niezbędnymi kosztami. Zatem miesięczne koszty Skarżących nie mają pierwszeństwa przed kosztami należnymi Skarbowi Państwa. Tym bardziej, że z analizy sytuacji majątkowej Skarżących wynika, że uzyskiwane miesięczne dochody są wystarczające nie tylko na pokrycie niezbędnych wydatków, ale także na poczynienie oszczędności. Podniesione okoliczności, przemawiają zatem za odmową przyznania Skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, bowiem Skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie zgromadzić środków na poniesienie tych kosztów . Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.