II SA/Wa 1756/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-11-29
Skład orzekający: Beata Gibzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, niezdolna do pracy i nieposiadająca dochodów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba pozbawiona wolności, schorowana, niezdolna do pracy i nieposiadająca dochodów, mimo ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym jedynie ustanowienie pełnomocnika, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący E.W., pozbawiony wolności, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania o rentę. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak zatrudnienia, dochodów oraz posiadanie jedynie spółdzielczego mieszkania. Dołączył zaświadczenie z zakładu karnego potwierdzające jego sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano E.W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E.W. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia 1. przyznać E.W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
E.W. po otrzymaniu w niniejszej sprawie odpowiedzi na skargę złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia z dnia 6 listopada 2018 r., przesłano skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano skarżącego do nadesłania zaświadczenia Dyrektora Zakładu Karnego w [...] dotyczącego jego zatrudnienia w warunkach pozbawienia wolności i ewentualnego dochodu, a także posiadanych środków finansowych.
W dniu 19 listopada 2018 r. (data stempla pocztowego) skarżący nadesłał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w obecnej sytuacji materialnej nie jest w stanie opłacić kosztów postępowania oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jest osobą schorowaną, niezdolną do pracy, obecnie pozbawioną wolności przebywającą w zakładzie karnym. Nie jest zatrudniony i nie uzyskuje żadnych dochodów, a poza spółdzielczym mieszkaniem lokatorskim (68 m2) nie posiada żadnych oszczędności ani papierów wartościowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie wraz synem, synową i wnukiem. Łączny dochód rodziny to 1.670 zł, na które składa się świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 1.500 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 170 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki podał opłatę za czynsz – 400 zł oraz koszty leczenia wnuka, bez określenia konkretnej kwoty.
Do powyższego wniosku dołączył zaświadczenie Dyrektora Zakładu Karnego w [...], z którego wynika, że skarżący nie jest obecnie zatrudniony, stan środków pieniężnych pozostających do dyspozycji to 0,03 zł, a środki zgromadzone, zgodnie z art. 126 § 1 K.k.w., to 646,26 zł, odsetki skapitalizowane 4,76 zł.
Mając powyższe na względzie zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249a P.p.s.a., jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W myśl art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować np. tylko ustanowienie adwokata.
Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonego zaświadczenia Dyrektora Zakładu Karnego w [...] wynika, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej. Jest osobą schorowaną, całkowicie niezdolną do pracy, obecnie przebywa w zakładzie karnym, nie jest zatrudniony, a zatem nie osiąga żadnych dochodów oraz nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
W ocenie referendarza sądowego, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, należy stwierdzić, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Z tych względów, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło